Ο επικρατέστερος να αναλάβει την ηγεσία της Αλ Κάιντα, Σάιφ αλ Άντελ είναι στη λίστα Most Wanted Terrorists από το 2001 που δημιουργήθηκε. Ένα χρόνο μετά συνελήφθη στο Ιράν.
Ο επικρατέστερος να αναλάβει την ηγεσία της Αλ Κάιντα, Σάιφ αλ Άντελ είναι στη λίστα Most Wanted Terrorists από το 2001 που δημιουργήθηκε. Ένα χρόνο μετά συνελήφθη στο Ιράν. ALAMY/VISUALHELLAS.GR, FBI/AFP

Ο Σάιφ αλ Άντελ θα κάνει την Αλ Κάιντα όσο επικίνδυνη ήταν το 2001

O επικρατέστερος για την ηγεσία της Αλ Κάιντα είναι ο άνθρωπος που γνώρισε τους Οσάμα Μπιν Λάντεν και Αϊμάν αλ Ζαουάχρι. Ο Σάιφ αλ Άντελ θεωρείται πιο ικανός και επικίνδυνος από όλους. Ιδού και οι πέντε λόγοι.

Ο Αϊμάν αλ Ζαουάχρι, δεξί χέρι του Οσάμα Μπιν Λάντεν πριν γίνει διάδοχος του στην αρχηγεία της Αλ Κάιντα, είναι νεκρός. Ο Κώστας Μανιάτης εξήγησε τους λόγους των 25.000.000 δολαρίων της επικήρυξης του αλ Ζαουάχρι.

Συνάδουν με τη σημασία του για την εκ των πλέον διαβόητων και βάρβαρων τρομοκρατικών οργανώσεων του πλανήτη, καθώς κυκλοφορούσε ως 'το μυαλό πριν την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου', στις ΗΠΑ.

Ο Αϊμάν αλ Ζαουάχρι
Ο Αϊμάν αλ Ζαουάχρι AP

Ο αλ Ζαουάχρι ήταν ο προφανής διάδοχος του Μπιν Λάντεν, μετά την εκτέλεση του το 2011. Κάτι αντίστοιχο ισχύει και για τον Σάιφ αλ Άντελ, επικεφαλής του επιχειρησιακού κομματιού της Αλ Κάιντα, σύμφωνα με το Middle East Institute, μη κερδοσκοπική δεξαμενή σκέψης με έδρα στην Ουάσινγκτον DC.

Ας δούμε λοιπόν, τι περιμένει τον πλανήτη.

Δεν εμπιστεύεται κανέναν και είναι αδίστακτος

Το πρώτο στοιχείο που ξεχωρίζει και τον αφορά είναι πως ήταν αυτός στον οποίον αποτάθηκε ο αλ Ζαουάχρι για να συγκεντρώσει τις δεσμεύσεις συμμαχίας που του έδωσαν την ηγεσία, το 2011. Μετά το θάνατο του Μπιν Λάντεν και έως ότου αναλάβει ο αλ Ζαουάχρι, τελούσε εκείνος χρέη ηγέτη.

Δεν κράτησε το 'στέμμα', καθώς η επιθυμία του Μπιν Λάντεν ήταν να τον διαδεχθεί ο αλ Ζαουάχρι. Παρεμπιπτόντως, ο αλ Άντελ είχε γνωρίσει τους δυο άνδρες και είχε πείσει τον Μπιν Λάντεν να επενδύσει στην οργάνωση του αλ Ζαουάχρι, το 1999.

Ανέκαθεν ο αλ Άντελ ήταν ακλόνητα πιστός στον Μπιν Λάντεν. Όλα τα χρόνια ενεργεί πάντα με αδίστακτη αποτελεσματικότητα. Πάνω από όλα είναι πραγματιστής, ένας άνθρωπος που ξέρει ότι παρά την απεχθή ανάγκη να ζήσει κάτω από μια σιιτική κυβέρνηση, αναθεματίζει τη σουνιτική αλ Κάιντα. Ήξερε πως η καλύτερη πιθανότητα επιβίωσής του και επομένως συνεχιζόμενης αποτελεσματικότητας στην τζιχάντ ήταν να ζήσει στο Ιράν”. Θα πούμε σε λιγο πώς βρέθηκε εκεί.

Ο Σάιφ αλ Άντελ είναι ένας από τους πιο έμπειρους επαγγελματίες στρατιωτικούς του παγκόσμιου κινήματος Τζιχάντ (έχει διάφορα τραύματα από μάχες, που αποδεικνύουν όσα είναι διατεθειμένος να κάνει) και θεωρείται πως είναι αυτός που εξέλιξε την Αλ Κάιντα από μια χαλαρή ομάδα πρώην αντισοβιετικών πολιτοφυλακών στην πιο θανατηφόρα τρομοκρατική οργάνωση στον κόσμο.

Κατά το Combating Terrorism Center έχει “υψηλό IQ”, ενώ παλαιότεροι συνεργάτες του ενημέρωσαν πως είναι “οξυδερκής διπλωμάτης” με poker face.

Έχει “καυστική γλώσσα” και είναι ικανός να απειλεί με βία οποιονδήποτε τον δυσαρεστεί. Είναι γνωστό ότι αντιμετωπίζει την απιστία με γρήγορη και αδίστακτη δύναμη. Απέναντι στους κατώτερους μπορεί να είναι περιφρονητικός, ακόμη και βάναυσος, την στιγμή της κρίσης. Είναι και αυτός στον οποίον πήγαιναν πάντα όλοι για συμβουλές. Δεν νιώθει ποτέ τύψεις και δεν εμπιστεύεται κανέναν.

Ήταν εκπαιδευτής απαγωγών, εκτελέσεων και εκρηκτικών

To όνομα του (Σάιφ αλ Άντελ) σημαίνει “το σπαθί της δικαιοσύνης”, εν τούτοις πιστεύεται πως πρόκειται για ψευδώνυμο και ότι το πραγματικό του όνομα είναι Mohammed Salah al-Din Zaidan. Xρησιμοποιεί και τα ονόματα Muhamad Ibrahim Makkawi και Ibrahim Al-Madani.

Δεν υπάρχουν στοιχεία για την ταυτότητα του, το πού γεννήθηκε, το πότε και το πώς μεγάλωσε. Εικάζεται ότι γεννήθηκε το 1960 ή το 1963 στην Αίγυπτο και σπούδασε επιχειρήσεις. Στα 20 σύχναζεσ το Fajr al Islam του τεμένους Shibin el-Kom, όπου οι αναλυτές πιστεύουν ότι έγινε ριζοσπαστικός.

Έγινε μέλος του αιγυπτιακού στρατού το 1976, πριν γίνει συνταγματάρχης στις Ειδικές Δυνάμεις (με ειδίκευση στα εκρηκτικά). Πληροφορίες αναφέρουν πως εκπαιδεύτηκε στη Σοβιετική Ένωση.

Ο Σάιφ αλ Άντελ στη λίστα των Most Wanted Terrorists.
Ο Σάιφ αλ Άντελ στη λίστα των Most Wanted Terrorists. FBI

Το 1987 συνελήφθη και κατηγορήθηκε για θέμα εθνικής ασφαλείας, στο Κάιρο -είχε να κάνει με την απόπειρα αναβίωσης του Αιγυπτιακού Ισλαμικού Τζιχάντ (ιδρυτής ήταν ο αλ Ζαουάχρι) που έξι χρόνια νωρίτερα είχε κατηγορηθεί για την απόπειρα ανατροπής του Μουμπάρακ. Είχε αναλάβει την ευθύνη για την απόπειρα δολοφονίας του πρώην Αιγύπτιου Υπουργού Εσωτερικών, Χασάν αλ Μπάσα και του δημοσιογράφου Μακράμ Μουχαμάντ Αχμάντ.

Στη δίκη ακούστηκε πως στόχος ήταν η καταστροφή του κοινοβουλίου, με βομβαρδισμούς. Καταδικάστηκε σε φυλάκιση, εν τούτοις δυο χρόνια μετά αφέθηκε ελεύθερος γιατί δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία. Του αφαίρεσαν τα γαλόνια στο στρατό και το 1989 έφυγε για τη Σαουδική Αραβία.

Εκεί έγινε μέλος της Maktab al-Khidamat -πρόδρομος της Αλ Κάιντα. Σύντομα έγινε μέλος του συμβουλευτικού συμβουλίου (majlis al shura) της τρομοκρατικής οργάνωσης, χάριν των ικανοτήτων που επέδειξε σε επιχειρησιακό επίπεδο. Μεταξύ άλλων, βοήθησε τους μουτζαχεντίν, στην απόκρουση της σοβιετικής εισβολής στο Αφγανιστάν.

Η δουλειά του ήταν αυτή του εκπαιδευτή νεοσύλλεκτων της Αλ Κάιντα και της Αιγυπτιακής Ισλαμικής Τζιχάντ στα εκρηκτικά, τις μυστικές υπηρεσίες, τις απαγωγές και τις εκτελέσεις -σε Αφγανιστάν, Πακιστάν και Σουδάν. Πιστεύεται πως εκπαίδευσε αυτούς που ανέλαβαν την εκτέλεση του πλάνου για την 11η Σεπτεμβρίου.

Ο ιδρυτής της εκπαιδευτικής μονάδας της Aλ Κάιντα στη Σομαλία, επέβλεψε την ενέδρα των αμερικανικών δυνάμεων και ελικοπτέρων στη Σομαλία (περιστατικό γνωστό ως Black Hawk Down), στην οποία σκοτώθηκαν 18 Αμερικανοί.

Στα 31 (το 1994) ακολούθησε τον Μπιν Λάντεν στο Σουδάν και έγινε επικεφαλής της επιτροπής ασφαλείας της Αλ Κάιντα. Ακολούθησε η θέση του υπεύθυνου του στρατιωτικού σχεδιασμού. Τέσσερα χρόνια μετά, σύμφωνα με τους Αμερικανούς, μετείχε στις βομβιστικές επιθέσεις εναντίον της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Κένυα.

Έχει επικηρυχθεί για 10.000.000 δολάρια

Το δεύτερο πιο 'δυνατό' στοιχείο που αφορά τον επικρατέστερο να γίνει 'αφεντικό' της Αλ Κάιντα είναι ότι ανήκει στη λίστα με τους Most Wanted Terrorists, από το 2001 όταν τη δημιούργησε το FBI. Μπήκε εκεί για τη σχέση του με τους βομβαρδισμούς των πρεσβειών των ΗΠΑ σε Τανζανία και Κένυα, το 1988 -όπου έχασαν τη ζωή τους 224 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων 12 Αμερικανών. Προσφέρονται 10.000.000 δολάρια σε όποιον δώσει πληροφορίες για το πού βρίσκεται.

Διαφώνησε για την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου

Το τρίο πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι πως ανήκει μεταξύ αυτών που είχαν αντιταχθεί στην επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου (μαζί με έναν ακόμα, τον Μαφρούζ Ουλντ αλ Ουαλίντ).

Είχε κάποιες επιφυλάξεις για το σχέδιο. Συγκεκριμένα, ανησυχούσε ότι η Αλ Κάιντα λειτουργούσε απερίσκεπτα και δεν είχε εξετάσει κάθε συνέπεια, συμπεριλαμβανομένων των αντεπιθέσεων των ΗΠΑ, που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τη θέση των Ταλιμπάν και να οδηγήσουν σε μεγάλες αποτυχίες για την ομάδα στο Αφγανιστάν. Παρά την αντίθεση του, συντάχθηκε.

O ιδρυτής της αλ Κάιντα Οσάμα μπιν Λάντεν
O ιδρυτής της αλ Κάιντα Οσάμα μπιν Λάντεν AP

Δεν ήταν η πρώτη φορά που δεν συμφωνούσε με τον ηγέτη και ποτέ δεν φοβήθηκε να πει την άποψη του. Στο τέλος όμως, υπάκουε.

Ουδέποτε δέχθηκε να ενταχθεί σε κάποιο γκρουπ της Αλ Κάιντα και τώρα όλα αμφισβητούν τις αποφάσεις που παίρνει για εκείνα.

Στον απόηχο των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου, οι ΗΠΑ έθεσαν σε εφαρμογή την Επιχείρηση Enduring Freedom και χτύπησαν τις εγκαταστάσεις της Αλ Κάιντα στο Αφγανιστάν, σε προσπάθεια να εξαρθρώσουν την ηγεσία και τις επιχειρησιακές δυνατότητες της τρομοκρατικής ομάδας.

Η Αλ Κάιντα αναγκάστηκε να εκκενώσει και να σώσει ό,τι μπορούσε. Τον Δεκέμβριο του 2001, ο αλ Άντελ εισήγαγε λαθραία μια ομάδα πρακτόρων της Αλ Κάιντα στο Ιράν, χρησιμοποιώντας ένα δίκτυο ασφαλών σπιτιών. Ενώ βρισκόταν στο Ιράν, αποκατέστησε την επαφή με την ανώτερη ηγεσία της Αλ Κάιντα στην περιοχή Αφγανιστάν-Πακιστάν και έστειλε πράκτορες στο Αφγανιστάν, για να υποστηρίξουν την εξέγερση.

Το 2002 συνελήφθη στο Ιράν -δεν εκδόθηκε

Τον Απρίλιο του 2003, οι ιρανικές αρχές συνέλαβαν τον αλ Άντελ ως απάντηση των σημαντικών πιέσεων που δέχονταν από τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία. Κατά την Washington Post τον χρησιμοποίησαν ως διαπραγματευτικό στοιχείο -εξ ου και του επέβαλαν μόνο ποινή κατ' οίκον περιορισμού για το παράνομο πέρασμα των συνόρων από το Αφγανιστάν στο Ιράν. Τότε ο αλ Άντελ ήταν επικηρυγμένος για 5.000.000 δολάρια.

Το Μάιο του ίδιου έτους, η Αλ Κάιντα ενορχήστρωσε δύο μεγάλες βομβιστικές επιθέσεις στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας, σκοτώνοντας περισσότερα από 30 άτομα.

Προς το τέλος του 2010 και ενώ φαινόταν να απέχει των εξελίξεων, έγινε απόπειρα απελευθέρωσης του από την Αλ Κάιντα. Αφέθηκε ελεύθερος το 2015, στο πλαίσιο ανταλλαγής κρατουμένων.

Το 2018 τα Ηνωμένα Έθνη ενημέρωσαν πως έπαιζε ρόλο κλειδί στο παγκόσμιο δίκτυο της τρομοκρατικής οργάνωσης, ενώ ζούσε στο Ιράν. Έγινε γνωστό και ότι δεν ήταν πια υπό κράτηση, αλλά ελεύθερος να κάνει ό,τι θέλει. Οι ΗΠΑ τον επικήρυξαν για 10.000.000 δολάρια.

“Θα κάνει την Αλ Κάιντα όσο επικίνδυνη ήταν το 2001”

Στις 7/8 του 2020, δύο δολοφόνοι σκότωσαν τον αναπληρωτή ηγέτη της Αλ Κάιντα, Αμπντουλάχ Αχμέντ Αμπντουλάχ στην Τεχεράνη. Ο αλ Άντελ έγινε το Νο2 στην Αλ Κάιντα -και διάδοχος του αλ Ζαουαχίρι. Στα τέλη Φεβρουαρίου 2021, βρετανικά μέσα ενημέρωσης άρχισαν να αναφέρουν ότι ο αν Άντελ θα ονομαζόταν σύντομα ηγέτης, καθώς έχαιρε της εκτίμησης της Αλ Κάιντα και του ISIS.

Προέκυψε και η θεωρία ότι έχει αρχίσει να στρατολογεί μαχητές, με τους αναλυτές να τονίζουν ότι “είναι πιο αποτελεσματικός απότον αλ Ζαουαχίρι και θα κάνει την Αλ Κάιντα όσο επικίνδυνη ήταν το 2001”.

Την 1η Αυγούστου του 2022 ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν ανακοίνωσε τη δολοφονία του αλ Ζαουαχίρι και πρώην κυβερνητικός αξιωματούχος του Αφγανιστάν ενημέρωσε πως σύμφωνα με τις πληροφορίες του, ο αλ Αντέλ άφησε το Ιράν για το Αφγανιστάν.

Την ίδια ώρα, επισημάνθηκε πως “η ύποπτη παρουσία του αλ Άντελ στο Ιράν έχει εγείρει περαιτέρω ερωτήματα σχετικά με την ιρανική επιρροή στην Αλ Κάιντα και το αν θα είναι ο επόμενος αρχηγός. Η παρουσία του αλ Αντέλ στο Ιράν θα μπορούσε επίσης να αυξήσει τη διεθνή πίεση στην Ισλαμική Δημοκρατία, επειδή φιλοξενεί την ηγεσία της Αλ Κάιντα”.

Για την ιστορία, ο δεύτερος επικρατέστερος υποψήφιος είναι ο γαμπρός του αλ-Ζαουαχίρι, Αμπντ αλ-Ραχμάν αλ-Μαγκρίμπι -επικεφαλής της επιτροπής μέσων ενημέρωσης του τρομοκρατικού δικτύου.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Τρομοκρατία, ΗΠΑ, Αφγανιστάν, Ταλιμπάν, Ιράν