Φάρμακο για την αρθρίτιδα φυτρώνει μαλλιά στο 80% του κεφαλιού

Νέα μελέτη δείχνει ότι η ουπαδασιτινίμπη μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική επανέκφυση μαλλιών μέσα σε μόλις έξι μήνες θεραπείας.

Περίπου 160 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ζουν με γυροειδή αλωπεκία, μια χρόνια αυτοάνοση νόσο που προκαλεί απώλεια τριχών στο κεφάλι, στο πρόσωπο αλλά και σε άλλα σημεία του σώματος.

Οριστική θεραπεία για τη γυροειδή αλωπεκία δεν υπάρχει μέχρι σήμερα. Για την αντιμετώπισή της χρησιμοποιούνται, ανάλογα με την περίπτωση, κορτικοστεροειδή, ανοσοθεραπεία και αναστολείς των κινασών Janus (JAK). Ωστόσο, ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών δεν ανταποκρίνεται ικανοποιητικά στις διαθέσιμες επιλογές.

«Η γυροειδής αλωπεκία είναι μια αυτοάνοση πάθηση που προκαλεί τριχόπτωση και έχει σημαντικές ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις στη ζωή των ασθενών», ανέφερε στο Medical News Today ο Arash Mostaghimi, αντιπρόεδρος Κλινικών Δοκιμών και Καινοτομίας στο Τμήμα Δερματολογίας του Brigham and Women’s Hospital στη Βοστώνη και αναπληρωτής καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ.

Όπως εξήγησε, παρότι τα τελευταία χρόνια έχουν εγκριθεί νέες θεραπείες, αρκετοί ασθενείς εξακολουθούν να μην έχουν την επιθυμητή ανταπόκριση. «Η ανάπτυξη νέων φαρμάκων είναι απαραίτητη, ώστε να διευρυνθούν οι αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές για αυτούς τους ασθενείς», τόνισε.

Ο Mostaghimi είναι ο πρώτος συγγραφέας νέας μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Dermatology και εξέτασε την αποτελεσματικότητα της ουπαδασιτινίμπης, ενός αναστολέα JAK που χρησιμοποιείται ήδη για τη θεραπεία αρκετών φλεγμονωδών και αυτοάνοσων νοσημάτων.

Από τη ρευματοειδή αρθρίτιδα στη γυροειδή αλωπεκία

Στην τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή φάσης 3 συμμετείχαν σχεδόν 1.400 ενήλικες και έφηβοι με σοβαρή γυροειδή αλωπεκία. Οι συμμετέχοντες έλαβαν καθημερινά είτε 15 είτε 30 mg ουπαδασιτινίμπης.

Το συγκεκριμένο φάρμακο χορηγείται ήδη για παθήσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η ελκώδης κολίτιδα, η νόσος του Crohn και η ατοπική δερματίτιδα.

Η ουπαδασιτινίμπη δρα στην οδό JAK/STAT, έναν μηχανισμό κυτταρικής σηματοδότησης που παίζει καθοριστικό ρόλο στη φλεγμονώδη αντίδραση του οργανισμού.

«Πρόκειται για ένα από του στόματος φάρμακο, που λαμβάνεται μία φορά την ημέρα και στοχεύει μια βασική οδό η οποία συμμετέχει στην πρόκληση της φλεγμονής», εξήγησε ο Mostaghimi.

Το ενδιαφέρον των ερευνητών για τη χρήση του φαρμάκου στη γυροειδή αλωπεκία δεν προέκυψε τυχαία. Σε ασθενείς που λάμβαναν ουπαδασιτινίμπη για έκζεμα και έπασχαν παράλληλα από αλωπεκία είχαν ήδη παρατηρηθεί περιπτώσεις επανέκφυσης των μαλλιών. Σε συνδυασμό με τον τρόπο δράσης του φαρμάκου, οι παρατηρήσεις αυτές οδήγησαν στη διερεύνησή του ως πιθανής θεραπείας ειδικά για τη γυροειδή αλωπεκία.

Κάλυψη τουλάχιστον του 80% του τριχωτού σε έξι μήνες

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, έπειτα από 24 εβδομάδες θεραπείας, περίπου οι μισοί ασθενείς που λάμβαναν τη δόση των 15 mg είχαν αποκτήσει τριχοφυΐα που κάλυπτε τουλάχιστον το 80% του τριχωτού της κεφαλής.

Ακόμη καλύτερη ήταν η ανταπόκριση στη μεγαλύτερη δόση: το 54% όσων λάμβαναν 30 mg πέτυχε επίσης κάλυψη τουλάχιστον του 80% του τριχωτού.

«Τα ευρήματα δείχνουν τόσο ταχεία έναρξη της ανταπόκρισης όσο και ιδιαίτερα σημαντικό βαθμό αποτελεσματικότητας», σχολίασε ο Mostaghimi. Διευκρίνισε, πάντως, ότι η μελέτη δεν συνέκρινε απευθείας την ουπαδασιτινίμπη με άλλες διαθέσιμες θεραπείες. Παρ’ όλα αυτά, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το φάρμακο ενδέχεται να συγκαταλέγεται στις αποτελεσματικότερες συστηματικές θεραπείες που έχουν μελετηθεί έως σήμερα για τη γυροειδή αλωπεκία.

Η βελτίωση δεν περιορίστηκε στο τριχωτό της κεφαλής. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επανέκφυση των φρυδιών και των βλεφαρίδων, ενώ οι ασθενείς ανέφεραν παράλληλα βελτίωση της συναισθηματικής τους κατάστασης και της κοινωνικής τους ζωής.

«Ο στόχος της θεραπείας δεν είναι απλώς να αυξηθεί ο αριθμός των τριχών, αλλά να αποκατασταθούν η αυτοπεποίθηση και η ποιότητα ζωής των ασθενών», σημείωσε ο Mostaghimi.

Ενθαρρυντικά αποτελέσματα, αλλά χρειάζεται παρακολούθηση σε βάθος χρόνου

Ο δερματολόγος και διευθυντής της Κλινικής Αλωπεκίας στο Henry Ford Hospital του Ντιτρόιτ Joseph W. Fakhoury, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα ενθαρρυντικά.

Όπως εξήγησε, η ουπαδασιτινίμπη αναστέλλει ορισμένες οδούς JAK που συμμετέχουν στην παθολογική αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος απέναντι στους θύλακες των τριχών. Περιορίζοντας αυτήν την επίθεση, το φάρμακο μπορεί να επιτρέψει στους τριχοθύλακες να επανέλθουν στον φυσιολογικό κύκλο ανάπτυξης της τρίχας.

«Η γυροειδής αλωπεκία δεν επηρεάζει όλους τους ασθενείς με τον ίδιο τρόπο και δεν ανταποκρίνονται όλοι στις θεραπείες που έχουμε σήμερα», επισήμανε. Η ύπαρξη περισσότερων θεραπευτικών επιλογών, πρόσθεσε, μπορεί να βοηθήσει τους γιατρούς να προσαρμόζουν καλύτερα την αγωγή στις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Αισιόδοξη εμφανίστηκε και η δερματολόγος Alexis Young, από το Hackensack University Medical Center στο Νιου Τζέρσεϊ, η οποία επίσης δεν συμμετείχε στην έρευνα.

«Το γεγονός ότι έως και το 54% των ασθενών στη δόση των 30 mg πέτυχε κάλυψη τουλάχιστον του 80% του τριχωτού μέσα σε μόλις 24 εβδομάδες αποτελεί πολύ σημαντική εξέλιξη», σχολίασε. Ιδιαίτερη σημασία έχει, σύμφωνα με την ίδια, το γεγονός ότι σημαντική βελτίωση είχε αρχίσει να καταγράφεται ήδη από την όγδοη εβδομάδα, τόσο στους ενήλικες όσο και στους εφήβους.

Παρά τα θετικά ευρήματα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για τη μακροχρόνια χρήση του φαρμάκου. Η μελέτη περιλαμβάνει επιπλέον περίοδο παρακολούθησης 28 εβδομάδων, ώστε να αξιολογηθεί η πορεία των ασθενών στις 52 εβδομάδες και αργότερα.

Τα στοιχεία αυτά θα δείξουν πόσο διαρκεί η επανέκφυση των μαλλιών, αν χρειάζονται μεταβολές στη δοσολογία με την πάροδο του χρόνου και αν μπορεί να εμφανιστούν ανεπιθύμητες ενέργειες έπειτα από παρατεταμένη θεραπεία.

Η ουπαδασιτινίμπη έχει ήδη εγκριθεί στην Ευρώπη για τη σοβαρή γυροειδή αλωπεκία, σύμφωνα με τους ερευνητές, ενώ τα σχετικά δεδομένα αξιολογούνται και από τον αμερικανικό FDA.