Γυναίκα κόντεψε κυριολεκτικά να πεθάνει από τη χαρά – Το σπάνιο σύνδρομο

Η φράση «θα πεθάνω από τη χαρά μου» χρησιμοποιείται μεταφορικά. Ωστόσο, σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις, ένα έντονο κύμα ευτυχίας μπορεί πράγματι να προκαλέσει σοβαρή επιβάρυνση στην καρδιά.

Αυτό συνέβη σε μια 65χρονη γυναίκα, η περίπτωση της οποίας παρουσιάστηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Oxford Medical Case Reports.

Η γυναίκα είχε βιώσει έντονη συγκίνηση και χαρά στον γάμο της κόρης της και, λίγες ημέρες αργότερα, εμφάνισε συμπτώματα που παρέπεμπαν σε έμφραγμα.

Για τρεις ημέρες μετά τη γαμήλια τελετή υπέφερε από πόνο στο στήθος και δύσπνοια. Όταν τελικά αναζήτησε ιατρική βοήθεια, ανέφερε στους γιατρούς ότι είχε παρουσιάσει παρόμοιο πόνο και μερικούς μήνες νωρίτερα. Εξαιτίας της φύσης των συμπτωμάτων της, παραπέμφθηκε άμεσα στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών.

Οι πρώτες εξετάσεις έδειξαν ότι η ροή του αίματος προς την καρδιά ήταν μειωμένη, εύρημα που συνήθως συνδέεται με την ύπαρξη θρόμβου ή απόφραξης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, δεν εντοπίστηκε κανένας θρόμβος.

Αντίθετα, οι γιατροί διαπίστωσαν ότι η αριστερή κοιλία της καρδιάς είχε παρουσιάσει μια ασυνήθιστη διόγκωση. Η μεταβολή αυτή είχε εξασθενήσει προσωρινά τον καρδιακό μυ, περιορίζοντας την ικανότητά του να διοχετεύει αποτελεσματικά το αίμα στο υπόλοιπο σώμα.

Όταν η έντονη συγκίνηση χτυπά δυνατά την καρδιά

Η διάγνωση ήταν μυοκαρδιοπάθεια Takotsubo, γνωστή και ως σύνδρομο Takotsubo. Πρόκειται για μια σπάνια πάθηση, η οποία μπορεί να μιμηθεί σχεδόν πλήρως την εικόνα ενός οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου.

Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις η καρδιακή λειτουργία αποκαθίσταται, το σύνδρομο δεν είναι ακίνδυνο. Μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποβεί απειλητικό για τη ζωή.

Η πάθηση πυροδοτείται συνήθως από μια έντονη συναισθηματική εμπειρία. Όταν το αίτιο είναι ένα δυσάρεστο γεγονός, όπως ένας χωρισμός, μια απώλεια ή ένα ισχυρό ψυχικό σοκ, η κατάσταση είναι ευρύτερα γνωστή ως «σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς».

Όταν, αντιθέτως, προκαλείται από ένα κύμα θετικών συναισθημάτων, όπως ένας γάμος, μια γέννηση ή μια απροσδόκητα χαρμόσυνη είδηση, ονομάζεται «σύνδρομο της ευτυχισμένης καρδιάς».

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι περίπου το 1% έως 3% των ασθενών που εισάγονται στο νοσοκομείο με υποψία εμφράγματος, χωρίς όμως να εντοπίζεται απόφραξη στις στεφανιαίες αρτηρίες, μπορεί στην πραγματικότητα να πάσχουν από σύνδρομο Takotsubo.

Οι περιπτώσεις που συνδέονται με θετικά συναισθήματα είναι ακόμη σπανιότερες. Υπολογίζεται ότι μόλις το 4% των καταγεγραμμένων περιστατικών Takotsubo προκαλείται από έντονη χαρά ή ενθουσιασμό. Οι ερευνητές, ωστόσο, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο το πραγματικό ποσοστό να είναι υψηλότερο, καθώς ορισμένα περιστατικά μπορεί να μην αναγνωρίζονται εγκαίρως.

Γιατί ονομάστηκε Takotsubo

Το σύνδρομο περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1983, σε νοσοκομείο της Χιροσίμα στην Ιαπωνία. Η ονομασία του προέρχεται από τις παραδοσιακές ιαπωνικές κεραμικές παγίδες για χταπόδια, οι οποίες ονομάζονται takotsubo.

Σε ορισμένους ασθενείς, η αριστερή κοιλία της καρδιάς παίρνει προσωρινά ένα παρόμοιο σχήμα, με στενό άνω μέρος και διογκωμένη βάση.

Οι ακριβείς μηχανισμοί που προκαλούν το σύνδρομο δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως. Οι ειδικοί θεωρούν, πάντως, ότι καθοριστικό ρόλο παίζει η απότομη ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος και η μεγάλη έκκριση κατεχολαμινών, όπως η αδρεναλίνη.

Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι «και στις δύο περιπτώσεις ενεργοποιείται το συμπαθητικό νευρικό σύστημα και παρατηρείται απότομη αύξηση των κατεχολαμινών, ωστόσο οι νευροορμονικές αντιδράσεις ενδέχεται να διαφέρουν ανάλογα με το αν το συναίσθημα είναι θετικό ή αρνητικό».

Φαίνεται, επίσης, ότι το σύνδρομο της ευτυχισμένης καρδιάς μπορεί να επηρεάζει διαφορετικά σημεία της αριστερής κοιλίας σε σχέση με το σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι ασθενείς που εμφανίζουν το σύνδρομο έπειτα από ένα χαρμόσυνο γεγονός ενδέχεται να παρουσιάζουν ηπιότερα συμπτώματα και καλύτερη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη. Παρ’ όλα αυτά, απαιτούνται περισσότερες μελέτες για να επιβεβαιωθεί αυτή η εκτίμηση.

Το γεγονός ότι τα συμπτώματα μπορεί να είναι λιγότερο έντονα αυξάνει τον κίνδυνο να υποτιμηθούν ή να αποδοθούν σε άγχος, κούραση ή συγκίνηση. Για τον λόγο αυτό, οι γιατροί τονίζουν ότι χρειάζεται αυξημένη επαγρύπνηση, ακόμη και όταν ο ασθενής δεν παρουσιάζει τους συνηθισμένους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου.

«Η διατήρηση υψηλού βαθμού κλινικής υποψίας, ακόμη και σε ασθενείς χωρίς τους συμβατικούς παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, είναι ζωτικής σημασίας», αναφέρουν οι συγγραφείς.

Η ανάγκη για μεγαλύτερη ενημέρωση

Ο καρδιολόγος Τζον Μάντιας, από την Ιατρική Σχολή Icahn του Mount Sinai στη Νέα Υόρκη, έχει επισημάνει ότι τόσο οι γιατροί όσο και οι ασθενείς και το ευρύ κοινό χρειάζεται να γνωρίζουν καλύτερα το σύνδρομο Takotsubo.

Όπως αναφέρει, «οι βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπλοκές, καθώς και η θνησιμότητα, είναι παρόμοιες και στους δύο υποτύπους του συνδρόμου».

Παράλληλα, έχει παρατηρηθεί ότι το ποσοστό των ανδρών είναι υψηλότερο μεταξύ των ασθενών που εμφανίζουν σύνδρομο ευτυχισμένης καρδιάς, σε σύγκριση με εκείνους που παρουσιάζουν την εκδοχή που συνδέεται με αρνητικά συναισθήματα.

Ο ίδιος εκτιμά ότι οι ερευνητές θα πρέπει να εξετάσουν πιο αναλυτικά ποια ακριβώς θετικά συναισθήματα ή βιώματα είναι δυνατόν να πυροδοτήσουν ένα τέτοιο επεισόδιο.

Στην περίπτωση της 65χρονης, η εξέλιξη ήταν θετική. Η γυναίκα ανάρρωσε πλήρως και η καρδιακή λειτουργία της αποκαταστάθηκε.

Όπως σημειώνουν οι συγγραφείς της μελέτης, είναι πλέον καλά στην υγεία της και «ανυπομονεί να ζήσει τις πιο ευτυχισμένες στιγμές και των υπόλοιπων παιδιών της τα επόμενα χρόνια».