Γεωργία Μαυραγάνη: “Η κοινωνία θέλει τον άνθρωπο μόνο και δυνατό, λες και είναι μηχανή”

Η Γεωργία Μαυραγάνη ανήκει σε εκείνες τις σκηνοθέτιδες που αντιμετωπίζουν το θέατρο ως ζωντανή συνάντηση: ένα κοινό δωμάτιο όπου σώματα, φωνές και βλέμματα μοιράζονται μια εμπειρία βαθιά ανθρώπινη. Με σταθερό ενδιαφέρον στη συλλογικότητα και την αφήγηση που κρατά τον θεατή «από το χέρι», οι δουλειές της διακρίνονται για τη λεπτότητα, την πολιτική τους εγρήγορση και μια υπόγεια τρυφερότητα που συνυπάρχει με την αυστηρότητα της σκέψης.

Τη φετινή σεζόν διασκευάζει και σκηνοθετεί στην παιδική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου τις “Περιπέτειες της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων”. Τώρα καταπιάνεται με ένα από τα πιο επιδραστικά κείμενα της γερμανόφωνης λογοτεχνίας του 20ού αιώνα τις «Σχολικές εκθέσεις του Φριτς Κόχερ» του Ρόμπερτ Βάλζερ και το ανεβάζει για πρώτη φορά στην Ελλάδα.
Μέσα από τη σχολική τάξη, τον λόγο της εξουσίας και τη σταδιακή διαμόρφωση ενός «πειθαρχημένου» ανθρώπου, η παράσταση φωτίζει με οξύ, τρυφερό και συχνά σαρκαστικό τρόπο τη σύγχρονη απαίτηση για συμμόρφωση, αυτάρκεια και αποκοπή από την επιθυμία και τη φαντασία. Ένα έργο παλιό, που –όπως επισημαίνει η ίδια– δεν έχει πάψει στιγμή να μιλά για το παρόν.

Μιλώντας στο NEWS 24/7 η Γεωργία Μαυραγάνη σημειώνει πως: “O Ρόμπερτ Βάλζερ με πολύ λεπτό τρόπο και βιοτριολικό, αλλά ευαίσθητο χιούμορ καταγράφει με την ειλικρίνεια ενός παιδιού πόσο δύσκολο είναι να ζεις σε αυτόν τον κόσμο. Καταγράφει μέσα από τις εκθέσεις του όλες τις παραδοξολογίες των ενηλίκων που έχουν το θράσος να παρουσιάζονται ως σοφίες. Αμφισβητεί θέσφατα της εξουσίας και αφήνεται να αμφιβάλλει τρέμοντας ταυτόχρονα για το μέλλον.
Είναι ανθρώπινος, σπαρακτικός και φοβερά αστείος. Δεν ήταν τυχαία ο αγαπημένος του Κάφκα. Ας είναι παλιό το κείμενο δεν έχει αλλάξει τίποτα. Οι ευαίσθητοι ταλαιπωρούνται ενώ αγωνίζονται το ίδιο”.

Η ίδια ήταν για χρόνια δασκάλα στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Συνεπώς η ερώτηση για το αν “η σχολική τάξη εδώ είναι τόπος μάθησης ή τόπος εξουσίας, το τι σημαίνει η φιγούρα της «κυρίας» που κρίνει και βαθμολογεί και το ποια “σύγχρονα” συστήματα πειθαρχίας καθρεφτίζονται στο κείμενο του 1904, έχει ιδιαίτερη αξία. “Καθρεφτίζεται η κοινωνία του σήμερα που θέλει τον άνθρωπο μόνο του, δυνατό, σίγουρο, ισχυρό, κεφάτο και δραστήριο λες και είναι μηχανή. Αυτή η απαίτηση μας σαρώνει πια και μας γεμίζει δυσφορία. Δυσφορία που εύχομαι να μη γίνει απελπισία γιατί πρέπει να παλέψουμε για την αλλαγή και να μην αφεθούμε στη μοναχική εμμονική αυτοικανοποίηση” απαντά.

«Πώς γεννιέται ένας πειθαρχημένος άνθρωπος»: Τι σημαίνει πειθαρχία αλήθεια; Και πόσο πειθαρχημένοι είμαστε σήμερα; “Ο πειθαρχημένος άνθρωπος είναι ο αποκομμένος ο σπασμένος άνθρωπος ή καλυτέρα ο αποσπασμένος μεταμοντέρνος νους που αδυνατεί να ασκήσει τον ορθό λόγο. Βλέπει μόνο την ύλη. Πιστεύει μόνο σε αυτή. Φαντάζεται μόνο αυτή. Είμαστε πολύ πειθαρχημένοι”.

Υπάρχει ελευθερία μέσα στην πειθαρχία; Ή η πειθαρχία είναι πάντα απώλεια; “Η πειθώ ασκείται με τρομακτικά αποτελέσματα σήμερα. Νιώθω να επαληθεύεται εκείνο το παλιό σύνθημα: Στο μυαλό είναι ο στόχος” λέει η Γ. Μαυραγάνη.

Γιατί επιλέξατε ο Φριτς Κόχερ να μοιράζεται σε πολλούς ερμηνευτές; Ο Φριτς είναι ένα παιδί ή ένα σύνολο παιδιών; Μια γενιά; “Είναι για μας όλοι οι νέοι άνθρωποι σήμερα” καταλήγει. .

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Σκηνοθεσία – Διασκευή: Γεωργία Μαυραγάνη
Μετάφραση: Απόστολος Στραγαλινός
Σκηνικά – Κοστούμια: Δήμητρα Σαρρή
Σχεδιασμός Φωτισμού: Τάσος Παλαιορούτας
Φωτογραφίες: Γιώργος Μασχαλίδης, Νίκος Ζώης, Αλέξανδρος Γεώργιζας
Κινηματογράφηση: Αλέξανδρος Γεώργιζας
Βοηθός Σκηνοθέτριας: Δήμητρα Μπακούλα
Παραγωγή: NOCT

Ερμηνεύουν: Βασίλειος Γαλουτζής, Ορφέας Ησάια, Δημήτρης Κακαρόντζας, Γαλάτεια Μαρκαντώνη, Ρία Μοιραναίου, Γρηγόρης Πανταζής, Κατερίνα Παπαγεωργίου, Διαλεκτή Πουρσανίδου, Δήμητρα Σαρρή, Νέλλη Σιάρρου.