Εκεχειρία ή ακόμη μια παύση; Η “σκακιέρα” Ιράν – ΗΠΑ στο Πακιστάν

Η μεγαλύτερη ελπίδα για την επιτυχία των συνομιλιών εκεχειρίας στο Πακιστάν είναι ότι τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν έχουν ισχυρούς λόγους να βάλουν τέλος στον πόλεμο.

Ωστόσο, το μεγαλύτερο εμπόδιο στην πρόοδο αυτών των διαπραγματεύσεων είναι η πλήρης έλλειψη εμπιστοσύνης, η αδυναμία συμφωνίας σε κοινές αρχές και το γεγονός ότι το Ισραήλ, ο στενότερος σύμμαχος των ΗΠΑ στον πόλεμο, έχει κλιμακώσει δραματικά τις επιθέσεις του στον Λίβανο.

Η κατάσταση φαίνεται να είναι μία συνεχής σύγκρουση συμφερόντων, με τις δύο υπερδυνάμεις να αναζητούν μια έξοδο, χωρίς όμως να υπάρχει η αναγκαία κοινή βάση για να επιτευχθεί ειρηνική λύση.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ήδη αναφέρεται στον πόλεμο στο παρελθόν, έχοντας κηρύξει τη νίκη και αναζητώντας έναν τρόπο να αποχωρήσει. Ο Τραμπ είναι παγιδευμένος μεταξύ της ανάγκης για μία έξοδο, η οποία δεν θα προκαλέσει πολιτικό κόστος, και των απαιτήσεων που προκύπτουν από τη διεθνή πολιτική σκηνή.

Εκτός από την επίσημη επίσκεψη του βασιλιά Κάρολου αργότερα αυτόν τον μήνα, και τη σύνοδο κορυφής με τον πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, τον Μάιο, ο Τραμπ πρέπει να προετοιμαστεί για τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Με την καλοκαιρινή περίοδο διακοπών να πλησιάζει, η οικονομία και η πολιτική κατάσταση στη χώρα απαιτούν τη σταθεροποίηση των τιμών καυσίμων, κάτι που δεν είναι δυνατόν αν η σύγκρουση συνεχίζεται.

Ο Τραμπ λοιπόν, όπως γράφει το BBC, αναζητά την ειρηνική λύση, αλλά χωρίς να θέλει να επηρεαστεί η πολιτική του εικόνα στις επικείμενες εκλογές.

Η ανθεκτικότητα του Ιράν στην καταστροφή

Το καθεστώς του Ιράν, παρά την συνεχόμενη προκλητικότητα που δείχνει -εκτοξεύοντας πυραύλους, drones και χρησιμοποιώντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να “γελοιοποιήσει” τον Τραμπ- έχει υποστεί σοβαρές ζημιές.

Οι οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της σύγκρουσης είναι τεράστιες, καθώς οι ιρανικές πόλεις έχουν βυθιστεί σε οικονομική αδράνεια και το καθεστώς είναι πλέον αναγκασμένο να αναδιοργανωθεί και να επανεκτιμήσει τη στρατηγική του για το μέλλον.

Η διαπραγμάτευση της εκεχειρίας προσφέρει στο Ιράν τη δυνατότητα να ενισχύσει τη θέση του και να κερδίσει χρόνο για να ανασυνταχθεί και να προετοιμαστεί για το μελλοντικό παιχνίδι εξουσίας.

Οι διαμεσολαβητές του Πακιστάν, οι οποίοι θα βρίσκονται ανάμεσα στις δύο αντιπροσωπείες, καλούνται να φέρουν εις πέρας μια εξαιρετικά δύσκολη αποστολή. Οι θέσεις των δύο πλευρών απέχουν τόσο πολύ, που καθιστούν οποιαδήποτε συμφωνία σχεδόν αδύνατη.

Ο Τραμπ φέρεται να έχει καταρτίσει ένα σχέδιο 15 σημείων το οποίο, παρά τις διαρροές, μοιάζει περισσότερο με έγγραφο παράδοσης παρά με βάση διαπραγμάτευσης. Αντίστοιχα, το σχέδιο του Ιράν περιλαμβάνει απαιτήσεις που οι ΗΠΑ έχουν απορρίψει κατηγορηματικά στο παρελθόν.

Η πιθανότητα να βρεθεί κοινός τόπος φαντάζει μακρινή, όμως η ανάγκη για συνομιλίες και για κάποιου είδους συμφωνία είναι επιτακτική.

Το στρατηγικό κλείσιμο του Ορμούζ και οι επιπτώσεις

Η κίνηση του Ιράν να κλείσει τα στενά του Ορμούζ, το στενό περάσμα από τον Κόλπο, έχει καταστεί ένα από τα πιο ισχυρά όπλα στην διαπραγμάτευση. Το Ιράν χρησιμοποιεί αυτήν τη στρατηγική για να επιδράσει άμεσα στην παγκόσμια οικονομία και να δημιουργήσει μία εκβιαστική κατάσταση για τις χώρες που εξαρτώνται από την ναυσιπλοΐα εκεί.

Εκατοντάδες πλοία διασχίζουν καθημερινά το Ορμούζ, μεταφέροντας το 20% του πετρελαίου και αερίου παγκοσμίως, αλλά και σημαντικά προϊόντα για τη βιομηχανία, όπως πρώτες ύλες για λιπάσματα και ημιαγωγούς. Η διακοπή αυτής της ναυσιπλοΐας έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταραχές και πλήγμα στην παγκόσμια αγορά, κάτι που το Ιράν φαίνεται να εκμεταλλεύεται με ιδιαίτερη επιτυχία.

Η Κίνα και η Ρωσία παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και την πορεία των διαπραγματεύσεων. Η Κίνα, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο του Ιράν, έχει ήδη πιέσει για την επιτυχία της εκεχειρίας, ενώ παρακολουθεί τις εξελίξεις για να εξασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξουν σημαντικές διακυμάνσεις στην περιοχή.

Η Ρωσία, από την άλλη, είναι έτοιμη να εκμεταλλευτεί οποιοδήποτε κενό αφήνει η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, παραμένοντας παρατηρητής, αλλά και παίκτης σε αυτό το παιχνίδι στρατηγικών συμφερόντων.

Η επιβίωση του ιρανικού καθεστώτος και η συνέχιση της επιρροής του στη Μέση Ανατολή αποτελούν προτεραιότητα για τους κυβερνώντες του Ιράν. Η ανθεκτικότητα που έχουν δείξει απέναντι στις αεροπορικές επιθέσεις και την απομόνωση από τον υπόλοιπο κόσμο είναι εντυπωσιακή και υπογραμμίζει τη σταθερότητα του καθεστώτος, το οποίο είναι αποφασισμένο να προστατεύσει την εξουσία του και να καταπνίξει οποιαδήποτε εσωτερική πρόκληση.

Παρά τις εξωτερικές πιέσεις και τις στρατηγικές ανατροπές, το Ιράν συνεχίζει να στέκεται όρθιο, επιμένοντας στην ισχύ του και τις πολιτικές του.

Η Τεχεράνη, παρά τις δυσκολίες, συνεχίζει να διατηρεί τον έλεγχο των στρατηγικών περιοχών, ενώ εξετάζει τις διεθνείς συμμαχίες του και προσαρμόζει τη στρατηγική του με σκοπό την επιβίωση και την ενδυνάμωση της θέσης του.

Οι συνομιλίες για τα στενά του Ορμούζ και το πυρηνικό του πρόγραμμα παραμένουν τα κεντρικά σημεία της διαπραγμάτευσης, με το Ιράν να προσπαθεί να εξασφαλίσει μία βιώσιμη συμφωνία που θα επιτρέψει την επαναφορά του στην παγκόσμια σκηνή, χωρίς να υποχωρήσει στα θεμελιώδη αιτήματά του.

Οι νέες απειλές Τραμπ και οι δύο όροι που θέτει η Τεχεράνη

Ο Ντόναλντ Τραμπ είπε στην New York Post την Παρασκευή (19/04) ότι τα αμερικανικά πολεμικά πλοία επαναφορτώνονται με «τα καλύτερα πυρομαχικά», ούτως ώστε να συνεχίσουν τις επιθέσεις κατά του Ιράν, αν οι ειρηνικές διαπραγματεύσεις στο Πακιστάν αποτύχουν.

Σημειώνεται πως ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, απαίτησε την Παρασκευή να γίνει κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο και η αποδέσμευση των περιουσιακών στοιχείων της χώρας του πριν από οποιαδήποτε ειρηνευτική διαπραγμάτευση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς οι συνομιλίες έχουν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν αύριο, Σάββατο, στο Πακιστάν.