Politico: Έρευνα για το τουριστικό πρότζεκτ – μαμούθ του Κούσνερ στην Αλβανία

Οι αλβανικές εισαγγελικές αρχές κατά της διαφθοράς διερευνούν το σχέδιο ανάπτυξης ενός πολυτελούς τουριστικού θερέτρου που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, καθώς συνεχίζονται οι αντιδράσεις πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων απέναντι στο έργο.

Το σχέδιο περιλαμβάνει το ακατοίκητο νησί Σάζαν στην Αδριατική, καθώς και αρκετές εκατοντάδες εκτάρια του προστατευόμενου τοπίου Βιόσα-Νάρτα, ενός ευαίσθητου παράκτιου υγροτόπου που φιλοξενεί φλαμίνγκο, φώκιες και σημεία ωοτοκίας θαλάσσιων χελωνών.

Σύμφωνα με το POLITICO, η SPAK, η Ειδική Εισαγγελία της Αλβανίας για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος, επιβεβαίωσε τη Δευτέρα ότι έχει ξεκινήσει έρευνα σχετικά με αμφιλεγόμενες αλλαγές στο καθεστώς προστασίας της περιοχής και στο ιδιοκτησιακό καθεστώς γης που πραγματοποιήθηκαν το 2024, ανοίγοντας τον δρόμο για τουριστική αξιοποίηση. Η εισαγγελία δεν απάντησε σε αίτημα για περαιτέρω σχολιασμό έως τη στιγμή της δημοσίευσης του άρθρου.

Το τουριστικό πρότζεκτ – μαμούθ του Τζάρεντ Κούσνερ

Ο Κούσνερ, επικεφαλής της εταιρείας ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων Affinity Partners, διαθέτει ξεχωριστό χαρτοφυλάκιο ακινήτων αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων. Παράλληλα, υπηρετεί ως ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για θέματα ειρήνης και συμμετέχει σε διπλωματικές διαπραγματεύσεις που αφορούν τη Γάζα, το Ιράν και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Επικριτές έχουν θέσει ερωτήματα σχετικά με την αλληλοεπικάλυψη μεταξύ των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων και των πολιτικών του ρόλων.

Τον Αύγουστο του 2024, ο Κούσνερ παρουσίασε τα σχέδια της Affinity Partners για τη μετατροπή της περιοχής σε πολυτελές τουριστικό θέρετρο, ενώ στις αρχές του 2026 επισκέφθηκε την περιοχή μαζί με τη σύζυγό του, Ιβάνκα Τραμπ. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο POLITICO, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Έντι Ράμα, επιβεβαίωσε ότι συνεχίζονται οι συνομιλίες μεταξύ της κυβέρνησης και του Κούσνερ για τη συμφωνία, η οποία προβλέπει τη δημιουργία 10.000 ξενοδοχειακών δωματίων.

Ο Κούσνερ και η Affinity Partners δεν απάντησαν άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό σχετικά με την έρευνα.

Μιλώντας τη Δευτέρα ενώπιον Αλβανών βουλευτών, ο Ράμα αρνήθηκε ότι το έργο επεκτείνεται σε προστατευόμενο καταφύγιο άγριας ζωής και δήλωσε ότι η τελική πρόταση δεν έχει ακόμη κατατεθεί, ενώ η περιβαλλοντική μελέτη δεν έχει ολοκληρωθεί.

Η SPAK ιδρύθηκε το 2019 με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών, στο πλαίσιο της ευρείας μεταρρύθμισης του συστήματος δικαιοσύνης της χώρας. Λειτουργεί ανεξάρτητα από το εθνικό δικαστικό σύστημα και έχει ερευνήσει, ασκήσει διώξεις και οδηγήσει σε καταδίκες σειρά υψηλόβαθμων αξιωματούχων από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα. Σύμφωνα με αρκετές ανεξάρτητες δημοσκοπήσεις, αποτελεί σήμερα τον θεσμό που απολαμβάνει τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην Αλβανία.

Βίαιες επιθέσεις κατά τη διάρκεια διαμαρτυριών

Οι διαμαρτυρίες πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων ξεκίνησαν στα τέλη Μαΐου, όταν οι κατασκευαστές τοποθέτησαν στην προτεινόμενη περιοχή ανάπτυξης, στο Ζβέρνετς της νότιας Αλβανίας, μεγάλους φράχτες με συρματοπλέγματα, εμποδίζοντας την πρόσβαση κατοίκων και τουριστών στην παραλία.

Το βράδυ της Κυριακής, διαδηλωτές, μεταξύ των οποίων πολίτες και εκπρόσωποι διαφόρων περιβαλλοντικών οργανώσεων, συγκεντρώθηκαν έξω από κυβερνητικά κτίρια, ζητώντας την ακύρωση του έργου, την προστασία της περιοχής από οποιαδήποτε ανάπτυξη και ακόμη και την παραίτηση του πρωθυπουργού.

Μία ακόμη διαδήλωση είναι προγραμματισμένη για το βράδυ της Δευτέρας στα Τίρανα, ενώ νέα κινητοποίηση κοντά στην προτεινόμενη περιοχή ανάπτυξης, έξω από την Αυλώνα (Vlora), έχει ανακοινωθεί για τις 6 Ιουνίου, καθώς εντείνονται οι εκκλήσεις της κοινωνίας των πολιτών για δράση.

Μετά τις διαμαρτυρίες του Σαββάτου, ήρθαν στο φως βίντεο που φέρονται να δείχνουν ιδιωτικούς φρουρούς ασφαλείας να επιτίθενται σε διαδηλωτή και στη συνέχεια να τον σέρνουν κατά μήκος ενός γκρεμού, ενώ παράλληλα απειλούσαν άλλους διαδηλωτές που προσπαθούσαν να απομακρύνουν τους φράχτες και να σταματήσουν τις εργασίες.

Οι αλβανικές αρχές αφαίρεσαν τις άδειες λειτουργίας δύο ιδιωτικών εταιρειών ασφαλείας μετά το περιστατικό, ενώ ένας φρουρός συνελήφθη και προφυλακίστηκε. Παράλληλα, απαγγέλθηκαν κατηγορίες σε περίπου 15 διαδηλωτές, ενώ ο επικεφαλής της τοπικής αστυνομίας απομακρύνθηκε από τα καθήκοντά του.

«Θέλω να κάνω την Αλβανία μια χώρα-προορισμό που θα προκαλεί τον θαυμασμό στην περιοχή και αυτό το έργο αποτελεί μέρος αυτής της προσπάθειας», δήλωσε τη Δευτέρα ο Ράμα.

Η Αλβανία έχει θέσει ως στόχο την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030 και έχει ήδη ανοίξει όλα τα διαπραγματευτικά κεφάλαια της ενταξιακής διαδικασίας. Την Παρασκευή, οι 27 ηγέτες των κρατών-μελών της ΕΕ θα συναντηθούν στο Μαυροβούνιο για να συζητήσουν τη διεύρυνση της Ένωσης με τους ηγέτες των Δυτικών Βαλκανίων, μεταξύ των οποίων και ο Έντι Ράμα.

Η επενδυτική εταιρεία του Κούσνερ εγκατέλειψε το 2025 ένα μεγάλο αναπτυξιακό έργο στη Σερβία, έπειτα από αντιδράσεις που προκάλεσε το σχέδιο και τις έρευνες που διεξήγαγαν οι τοπικές αρχές κατά της διαφθοράς.