Πέτρος Κλαμπάνης και CHÓRES ξαναγράφουν τα τραγούδια του Ιονίου με κοντραμπάσο και γυναικείες φωνές

Ο συνθέτης και κοντραμπασίστας Πέτρος Κλαμπάνης συνεργάζεται με το γυναικείο χορωδιακό σύνολο CHÓRES για μια σύγχρονη ανάγνωση των παραδοσιακών τραγουδιών του Ιονίου, συνδυάζοντας πολυφωνία, αυτοσχεδιασμό και κινηματογραφική αισθητική.

Τραγούδια από τη Ζάκυνθο, την Κέρκυρα, τη Λευκάδα και την Κεφαλονιά, που κουβαλούν το χιούμορ, την τρυφερότητα, την ευγένεια και τη συναισθηματική λεπτότητα της επτανησιακής παράδοσης. Δημοτικές μελωδίες που συχνά έχουν συνδεθεί με ανδρικές φωνές αποκτούν μια διαφορετική ηχητική υπόσταση μέσα από τις γυναικείες φωνές του χορωδιακού συνόλου CHÓRES.

Η πολυφωνία, το σόλο κοντραμπάσο, τα ηλεκτρονικά και αυτοσχεδιαστικά στοιχεία και η αφαιρετική μουσική γραφή συνομιλούν με τη δυτικότροπη ευαισθησία της επτανησιακής μουσικής. Το αποτέλεσμα είναι μια ελεύθερη και τολμηρή ανάγνωση των παραδοσιακών τραγουδιών του Ιονίου, όπου ο ρυθμός, η φαντασία και η ευαισθησία συνυπάρχουν σε έναν ενιαίο ηχητικό κόσμο.

Επιπλέον, μέσα από τη σκηνοθετική ματιά της Ληλένας Μαρίνου, το έργο αποκτά κινηματογραφική διάσταση. Η μουσική, η εικόνα και η κίνηση συνθέτουν έναν κόσμο φωτεινό, λεπτοδουλεμένο και ανθρώπινο, όπου τα τραγούδια του Ιονίου γίνονται αφορμή για ένα σύγχρονο αφήγημα γύρω από τη μνήμη, τη συλλογικότητα και τη δύναμη της φωνής.

Η ιδέα προέκυψε από την προσωπική σχέση του Κλαμπάνη με τον τόπο του. «Τα τραγούδια του Ιονίου έχουν μια ιδιαίτερη λεπτότητα, μια μελωδική ευγένεια και ένα “φως” που με ενδιαφέρει πολύ», αναφέρει στο NEWS 24/7, προσθέτοντας ότι η συνεργασία με τις CHÓRES ξεκίνησε από κοινή αισθητική αφετηρία, χωρίς να περιοριστούν σε απλή αναπαράσταση της παράδοσης.

 

Μαρίνα Σάττι: “Αναζητώντας νέους τρόπους να συνομιλήσουμε με την παράδοση”

Η Μαρίνα Σάττι, ιδρύτρια και καλλιτεχνική διευθύντρια του χορωδιακού συνόλου, σημειώνει στο NEWS 24/7: «Οι CHÓRES γεννήθηκαν, πριν δέκα περίπου χρόνια, από την επιθυμία να δημιουργηθεί ένας χώρος όπου η συλλογική έκφραση, η καλλιτεχνική αναζήτηση και η συνεχής εξέλιξη μπορούν να συνυπάρχουν. Με τα χρόνια εξελίχθηκαν σε έναν ζωντανό τόπο συνάντησης διαφορετικών φωνών, εμπειριών και καλλιτεχνικών διαδρομών, που διαμορφώνεται διαρκώς μέσα από τους ανθρώπους που τον απαρτίζουν.

Η συνεργασία μας με τον Πέτρο Κλαμπάνη στα «Τραγούδια από το Ιόνιο» υπήρξε μια ευκαιρία να προσεγγίσουμε ένα αγαπημένο μουσικό υλικό μέσα από μια σύγχρονη ματιά, αναζητώντας νέους τρόπους να συνομιλήσουμε με την παράδοση και να αφηγηθούμε ιστορίες που εξακολουθούν να μας αφορούν σήμερα.

Είμαι ιδιαίτερα χαρούμενη που αυτό το έργο βρίσκει τώρα τον δρόμο του προς το κοινό ως καρπός μιας δημιουργικής διαδικασίας που μοιραστήκαμε με αγάπη, αφοσίωση και αληθινό ενθουσιασμό”.

Το έργο δίνει έμφαση στη συλλογικότητα και τη διαρκή εξέλιξη της χορωδίας, που αριθμεί περισσότερες από 150 γυναίκες ηλικίας 15 έως 60 ετών.

Δείτε και ακούστε τα Τραγούδια από το Ιόνιο

Η προσωπική αφετηρία του Πέτρου Κλαμπάνη

Ο Πέτρος Κλαμπάνης γεννημένος στη Ζάκυνθο και διαμορφωμένος καλλιτεχνικά ανάμεσα στην Αθήνα, το Άμστερνταμ και τη Νέα Υόρκη, έχει αναπτύξει μια προσωπική μουσική γλώσσα όπου ο λυρισμός, ο ρυθμός, ο αυτοσχεδιασμός και η μεσογειακή μνήμη συνυπάρχουν με σύγχρονες φόρμες και αισθητική.

Η αφετηρία του έργου αυτού είναι προσωπική. “Η ιδέα γεννήθηκε από την ανάγκη να κοιτάξω ξανά ένα υλικό που κουβαλάω μέσα μου από παιδί. Τα τραγούδια του Ιονίου έχουν μια ιδιαίτερη λεπτότητα, μια μελωδική ευγένεια και ένα “φως” που με ενδιαφέρει πολύ.

Με τις CHÓRES υπήρξε αμέσως μια κοινή αισθητική αφετηρία. Δεν με ενδιέφερε να ντύσουμε απλώς τα τραγούδια με έναν σύγχρονο ήχο, αλλά να βρούμε έναν τρόπο να ακουστούν ξανά ζωντανά, με σεβασμό και με σημερινή ματιά” αναφέρει.

Γεννήθηκες και μεγάλωσες στη Ζάκυνθο, ποιες προσωπικές μνήμες ενεργοποίησε αυτό το έργο;

“Ενεργοποίησε την αίσθηση του τόπου, τη θάλασσα, παιδικές αναμνήσεις και εμπειρίες από τα πρώτα μου μουσικά βήματα. Μια μελαγχολία που υπάρχει συχνά πίσω από την ομορφιά.
Με ενδιαφέρει πολύ αυτό που μένει μέσα μας χωρίς να το καταλαβαίνουμε αμέσως. Αυτά τα τραγούδια ανήκουν σε αυτή την περιοχή της μνήμης”.

Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση στη μεταφορά αυτών των μελωδιών σε ένα νέο ηχητικό περιβάλλον και πώς ισορροπείς ανάμεσα στον σεβασμό προς την παράδοση και στην ανάγκη για καλλιτεχνική ανανέωση;

“Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να μην προδώσουμε την απλότητα και την καθαρότητα των τραγουδιών. Η παράδοση δεν χρειάζεται διακόσμηση. Χρειάζεται ευαισθησία και μέτρο.
Για μένα ο σεβασμός δεν σημαίνει να κρατάς κάτι ακίνητο. Σημαίνει να καταλαβαίνεις την ουσία του και μετά να του επιτρέπεις να αναπνεύσει ξανά στο τώρα”.

Υπήρξαν στοιχεία των τραγουδιών που σε εξέπληξαν κατά τη διαδικασία της επεξεργασίας τους;

“Ναι, η αντοχή τους. Όταν ένα τραγούδι αντέχει να μεταφερθεί σε άλλο ηχητικό περιβάλλον χωρίς να χάσει την ταυτότητά του, σημαίνει ότι έχει πολύ δυνατό πυρήνα.
Με εξέπληξε επίσης πόσο σύγχρονες μπορούν να ακουστούν κάποιες μελωδίες όταν αφαιρέσεις το μουσειακό βλέμμα και τις αντιμετωπίσεις σαν ζωντανό υλικό”.

Πώς εξελίχθηκε η συνεργασία με τη Μαρίνα Σάττι και τις CHÓRES κατά τη διάρκεια της δημιουργίας του έργου;

“Με τη Μαρίνα και τις CHÓRES υπήρξε ένας πολύ όμορφος και φυσικός διάλογος. Οι CHÓRES έχουν ήδη έναν πολύ ιδιαίτερο ήχο και μια έντονη παρουσία, οπότε η δουλειά μου ήταν να μπω σε αυτόν τον κόσμο με σεβασμό.

Ήθελα οι ενορχηστρώσεις να αναδεικνύουν τις φωνές, αλλά ταυτόχρονα να δημιουργούν ένα πιο προσωπικό και ατμοσφαιρικό περιβάλλον γύρω τους. Το όλο project, από τη σύλληψή του μέχρι την παρουσίασή του, πήρε γύρω στα 5+ χρόνια. Νιώθω πως έμαθα πολλά πράγματα δουλεύοντας τόσο στενά με τη χορωδία, πρακτικά και αισθητικά. Το υλικό χρειάστηκε πολλές πρόβες και επιμονή για να αποδοθεί με τον τρόπο που του αρμόζει”.

Τι προσφέρει η πολυφωνική προσέγγιση σε αυτά τα παραδοσιακά τραγούδια; Και πώς επηρεάζει το τελικό αποτέλεσμα το γεγονός ότι τραγούδια που έχουν συνδεθεί κυρίως με ανδρικές φωνές ερμηνεύονται από ένα γυναικείο χορωδιακό σύνολο;

“Η πολυφωνία αλλάζει το βάρος του τραγουδιού. Το κάνει πιο συλλογικό, πιο σωματικό, πιο ανοιχτό.
Το γεγονός ότι αυτά τα τραγούδια ερμηνεύονται από γυναικείες φωνές έχει μεγάλη σημασία. Δεν είναι απλώς αλλαγή χρώματος. Είναι αλλαγή της συνολικής οπτικής. Ξαφνικά ακούς το ίδιο υλικό με άλλο φως, με άλλη ευαισθησία, ίσως και με άλλη δύναμη”.

Πώς αντιλαμβάνεσαι σήμερα την έννοια της παράδοσης;

“Για μένα η παράδοση δεν είναι κάτι που ανήκει μόνο στο παρελθόν. Είναι ένας τρόπος να συνομιλείς με αυτό που σε διαμόρφωσε. Αν την αντιμετωπίσεις σαν ιερό αντικείμενο, μπορεί να νεκρώσει. Αν την αντιμετωπίσεις με επιπολαιότητα, χάνει το βάθος της. Το ζητούμενο είναι να βρεις τη σωστή απόσταση: αρκετά κοντά για να την ακούς, αρκετά ελεύθερα για να τη μετακινείς”.

Πώς έχει επηρεάσει τη ματιά σου στην ελληνική μουσική παράδοση η πολυετής πορεία σου μεταξύ Αθήνας, Άμστερνταμ και Νέας Υόρκης;

“Η απόσταση με βοήθησε να δω την ελληνική παράδοση λιγότερο αυτονόητα. Όταν ζεις έξω, αρχίζεις να καταλαβαίνεις τι κουβαλάς πραγματικά και τι είναι απλώς συνήθεια.
Η Αθήνα, το Άμστερνταμ και η Νέα Υόρκη μου έδωσαν διαφορετικά φίλτρα. Με έμαθαν να ακούω την παράδοση όχι σαν κλειστό σύστημα, αλλά σαν υλικό που μπορεί να συναντήσει τον αυτοσχεδιασμό, τη σύνθεση, την παραγωγή και τον σύγχρονο ήχο.

Αυτό με ενδιαφέρει και στη δική μου δουλειά γενικότερα. Στις 9 Ιουλίου θα παρουσιάσω στο Gazarte μια πιο ανοιχτή καλοκαιρινή βραδιά, με δική μου μουσική, καλεσμένους και υλικό που κινείται ανάμεσα σε αυτά τα πεδία: προσωπική γραφή, μνήμη, παράδοση και σημερινός ήχος”.