Ανδρέας Μεταξάς: Το “αναγεννητικό Οροπέδιο” και το νέο μοντέλο για τον τουρισμό

Η σύνδεση του πολιτισμού, της γης και της βιώσιμης ανάπτυξης, με αιχμή την αναγεννητική γεωργία, οι αρχές της οποίας έχουν ξεκινήσει να εφαρμόζονται στο Οροπέδιο του Λασιθίου μέσα από μια πρωτοβουλία συμβολαιακής γεωργίας που οραματίστηκε και τρέχει ο Διευθύνων Σύμβουλος της Metaxa Hospitality Group και πρόεδρος του Μουσείου Νίκου Καζαντζάκη, Ανδρέας Μεταξάς αποτελούν ένα νέο μοντέλο τουρισμού που κλειδώνει αειφορία και δημιουργεί όρους ισόρροπης περιφερειακής ανάπτυξης.

Το σχήμα αυτό, ανέπτυξε, πριν λίγες μέρες, στο 7ο Παγκόσμιο Συνέδριο Κρητών ο Ανδρέας Μεταξάς περιγράφοντας παράλληλα, συνολικά, το όραμά του για μια Κρήτη που επενδύει στην ύπαιθρο, στην αναγεννητική γεωργία και στον πολιτισμό.

Η ύπαιθρος και το παράδειγμα του Οροπεδίου Λασιθίου

«Πολιτισμός είναι να βάλουμε ένα λιθαράκι στην ύπαιθρο», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η επιλογή της οικογένειάς του να επενδύσει στο Οροπέδιο Λασιθίου δεν ήταν τυχαία. «Από μικρός πηγαίναμε εκεί. Είναι ένας τόπος που αγαπώ ιδιαίτερα».

Μάλιστα, ο κ. Μεταξάς χαρακτήρισε το Οροπέδιο Λασιθίου ένα μοναδικό οικοσύστημα, όπου συνυπάρχουν τα βουνά, η πεδιάδα και μια καλλιεργητική παράδοση που επιτρέπει στο έδαφος να ξεκουράζεται και να ανανεώνεται. «Είναι κάτι πραγματικά μοναδικό και γι’ αυτό επιλέξαμε να επενδύσουμε εκεί».

Η αναγέννηση της υπαίθρου

Στόχος της επένδυσης, όπως είπε, είναι να δημιουργηθεί ένας μικρός τόπος της υπαίθρου που θα ξαναγεννηθεί, με τους ίδιους τους αγρότες στο επίκεντρο της προσπάθειας.

«Θέλουμε να προστατεύσουμε τους παραγωγούς μέσα από τη συμβολαιακή γεωργία και να προτάξουμε την αναγεννητική γεωργία», σημείωσε.

Όπως εξήγησε, η αναγεννητική γεωργία αποκαθιστά το μικροβίωμα του εδάφους, αυξάνει την απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα και ενισχύει τη φυσική γονιμότητα. Το αποτέλεσμα είναι πιο ποιοτικά και υγιεινά προϊόντα, ενώ παράλληλα το έδαφος συγκρατεί περισσότερο νερό, εμπλουτίζοντας τον υδροφόρο ορίζοντα αντί να το χάνει μέσω της εξάτμισης.

«Έτσι δημιουργείται πραγματική οικονομική αξία, όχι μόνο για την παραγωγή αλλά και για ολόκληρη την τοπική κοινωνία», υπογράμμισε.

Η αλλαγή που πρέπει να γίνει

Αναφέρθηκε, μάλιστα, στην εικόνα που παρουσιάζει σήμερα το Οροπέδιο, με δεκάδες εγκαταλελειμμένα σπίτια και σχολεία που παραμένουν κλειστά, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η αναγέννηση της γης μπορεί να οδηγήσει και στην αναγέννηση των ίδιων των χωριών.

Σήμερα, όπως ανέφερε, στα 50 στρέμματα των πιλοτικών καλλιεργειών παράγονται περίπου 90 τόνοι φρούτων και λαχανικών μέσω αναγεννητικών πρακτικών, ενώ ήδη προχωρά και η εφαρμογή της αναγεννητικής κτηνοτροφίας.

«Οι συνάδελφοί μας στη Χερσόνησο έχουν ενθουσιαστεί. Το όραμά μου είναι να δούμε το Οροπέδιο αναγεννητικό και στη συνέχεια ολόκληρη την Κρήτη. Αν αυτό πετύχει, το νησί θα αποκτήσει μια μοναδική ταυτότητα». Κι αυτό βέβαια σε μια περίοδο που ο τουρισμός στρέφεται σε μοντέλα που προτάσσουν τις αυθεντικές εμπειρίες, τις οσμώσεις με τις τοπικές κοινωνίες και βέβαια την πρόσβαση σε εντοπίως παραγόμενα προϊόντα και σε ένα ολιστικό πλέγμα της άυλης κληρονομιάς κάθε τόπου.

Προφανώς, για όλα τούτα, απαραίτητα είναι η ανάταξη των παραγωγικών δυνάμεων στην περιφέρεια και βέβαια η συγκράτηση των ενεργών πληθυσμών στην ύπαιθρο. Σε αυτό, λοιπόν, έρχεται ως αρωγός ο τουρισμός σε μια νέα, όμως, βάση.

«Ο τουρισμός αλλάζει. Ο επισκέπτης πλέον αναζητά εμπειρίες. Θέλει να γνωρίσει τον τόπο, να δει π.χ. το Δικταίο Άντρο, την Ιερά Μονή της Παναγίας Βιδιανής και συνολικά την ομορφιά του Οροπεδίου» τόνισε με έμφαση ο κ. Μεταξάς, περιγράφοντας, παράλληλα, την ανάγκη όσμωσης, τουρισμού και πολιτισμού, και προφανώς της τοπικής παραγωγής.

Το ντοκιμαντέρ για την αναγεννητική γεωργία

Στο πλαίσιο των δράσεων αυτών, που στόχο έχουν να αναδείξουν το νέο αυτό μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης, έγινε κι ένα σημαντικό κινηματογραφικό βήμα. Ο λόγος για το ντοκιμαντέρ «2258: Μια ιστορία για την αναγέννηση της γης», το πρώτο στην Ελλάδα και την Ευρώπη αφιερωμένο στη βιολογική αναγεννητική γεωργία.

Σε σκηνοθεσία Νίκου Παντερμαράκη και σενάριο της Σίσσυς Παπαδογιάννη, το ντοκιμαντέρ παρακολουθεί την πορεία έξι παραγωγών στο Οροπέδιο Λασιθίου, οι οποίοι εφαρμόζουν αναγεννητικές πρακτικές με στόχο την αποκατάσταση του εδάφους και της βιοποικιλότητας, αναδεικνύοντας παράλληλα ζητήματα όπως η κλιματική κρίση, η υποβάθμιση των εδαφών και η επισιτιστική ασφάλεια.

Η προσφορά στον πολιτισμό

Ο Ανδρέας Μεταξάς, πάντως, συνέδεσε τις πρωτοβουλίες αυτές που αναπτύσσει με τις αφετηρίες του, σε έναν εμβληματικό τόπο όπως τα Λασιθιώτικα Βουνά, την προσωπική του πορεία με την οικογενειακή παράδοση προσφοράς. «Γεννήθηκα σε ένα περιβάλλον προσφοράς», ανέφερε, θυμίζοντας ότι ο πατέρας του υπήρξε συλλέκτης αρχαιοτήτων, συνεργάστηκε με αρχαιολόγους και στη συνέχεια δώρισε τη συλλογή του στο Δημόσιο, ενώ η μητέρα του συγκέντρωνε παραδοσιακά υφαντά, τα οποία προσφέρθηκαν στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης και στο Λύκειο των Ελληνίδων.

«Με την ίδια λογική ασχολούμαι και με το Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη. Στόχος μας είναι να σταθεί στα πόδια του και να αναπτύξει ακόμη μεγαλύτερη εξωστρέφεια».

Αναγκαίο το δίκτυο μουσείων

Όπως σημείωσε, τα μουσεία παράγουν τεράστια άυλη αξία και για τον λόγο αυτό υποστηρίζει τη δημιουργία ενός δικτύου μουσείων, ώστε ο επισκέπτης να μπορεί, ακόμη και με ένα ενιαίο εισιτήριο, να γνωρίζει περισσότερους πολιτιστικούς χώρους, ενισχύοντας παράλληλα τη βιωσιμότητά τους.

Οι μεγάλοι ευεργέτες της Κρήτης

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Φραγκίσκο Αντώνιο Παπαδάκη από το Ψυχρό Λασιθίου, τον οποίο χαρακτήρισε μια σπουδαία αλλά σχετικά άγνωστη προσωπικότητα.

Όπως είπε, ο Παπαδάκης υπήρξε σημαντικός ευεργέτης του νεοσύστατου ελληνικού κράτους και συνέβαλε καθοριστικά στη δημιουργία του Πανεπιστημίου Αθηνών επί Ιωάννη Καποδίστρια.

«Ο Παπαδάκης υπήρξε μεγάλος ευεργέτης με πολύ σημαντική οικονομική συνεισφορά, όπως ο Καζαντζάκης είναι μεγάλος ευεργέτης του πνεύματος», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ένας πιο εξωστρεφής Καζαντζάκης

Κλείνοντας, ο πρόεδρος του Μουσείου Νίκου Καζαντζάκη αναφέρθηκε στις νέες πρωτοβουλίες του μουσείου.

«Τα ταξίδια, τα όνειρα αλλά και τα λάθη είναι οδηγοί στη ζωή», σημείωσε, τονίζοντας ότι το μουσείο ακολουθεί πλέον μια πιο εξωστρεφή πορεία.

Μεταξύ των δράσεων ξεχώρισε τη δημιουργία ενός τελετουργικού γύρω από το κρασί, που οδήγησε στην παραγωγή ενός οίνου εμπνευσμένου από τον Αλέξη Ζορμπά, από την οινοποιητική «Ιδαία», καθώς, όπως είπε, αποτυπώνει τα χαρακτηριστικά του εμβληματικού ήρωα του Καζαντζάκη.

Υπενθύμισε ακόμη ότι φέτος συμπληρώνονται 80 χρόνια από την πρώτη έκδοση του έργου «Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», ενώ ανακοίνωσε και τη διοργάνωση του φεστιβάλ «Μέθεξη – 7 Σταθμοί», που θα  έλαβε χώρα στις 31 Ιουλίου και 1-2 Αυγούστου, με μουσικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις αφιερωμένες στο έργο και την παρακαταθήκη του Νίκου Καζαντζάκη.