Ο Τραμπ επιμένει ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν το Ορμούζ – Η πραγματικότητα άλλα δείχνει

Το Στενό του Ορμούζ παραμένει ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα του πολέμου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με τις δύο πλευρές να διεκδικούν το πάνω χέρι σε μια θαλάσσια δίοδο από την οποία, υπό κανονικές συνθήκες, διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.

Την ώρα που τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται και η ναυσιπλοΐα παραμένει δραματικά περιορισμένη, ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν πλήρως το Στενό.

«Δεν έχουν τον έλεγχο. Εμείς έχουμε τον απόλυτο έλεγχο. Μας ανήκει», δήλωσε την Τετάρτη ο Αμερικανός πρόεδρος, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό έχει προχωρήσει σε εκκαθάριση ναρκών στην περιοχή.

Η Τεχεράνη, από την άλλη πλευρά, διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει την πλήρη επαναλειτουργία του Στενού μέχρι οι ΗΠΑ να ικανοποιήσουν τους όρους της.

Μόλις 14 πλοία την ημέρα, επιθέσεις και νάρκες

Παρά τους ισχυρισμούς περί αμερικανικού ελέγχου, η εικόνα στη θάλασσα δείχνει ότι το Στενό του Ορμούζ απέχει πολύ από το να έχει επιστρέψει στην κανονικότητα.

Ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν παραμένει σε ισχύ, εμποδίζοντας πλοία να κατευθύνονται προς ή να αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια. Το μέτρο έχει περιορίσει σημαντικά τις οικονομικές εισροές της Τεχεράνης και ουσιαστικά έχει αποκλείσει το Ιράν από το θαλάσσιο εμπόριο μέσω της περιοχής.

Πλοία με προορισμούς εκτός Ιράν εξακολουθούν να κινούνται στον Περσικό Κόλπο, ωστόσο η κίνηση αποτελεί ένα μικρό κλάσμα των προπολεμικών επιπέδων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι την Τρίτη πέρασαν από το Στενό μόλις 14 πλοία, όταν πριν από τον πόλεμο ο ημερήσιος αριθμός έφτανε περίπου τα 120.

Βασικός λόγος είναι ο φόβος των ναυτιλιακών εταιρειών ότι η Ουάσινγκτον δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφαλή διέλευση των πλοίων.

 

Οι ανησυχίες ενισχύονται από τις συνεχιζόμενες επιθέσεις. Μόνο την περασμένη εβδομάδα, τουλάχιστον τέσσερα πλοία της Abu Dhabi National Oil Company δέχθηκαν επιθέσεις με drones και πυραύλους στο Στενό, σύμφωνα με την εταιρεία.

Από την έναρξη του πολέμου έχουν καταγραφεί 54 περιστατικά ζημιών σε πλοία στο Ορμούζ, στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν, σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία UK Maritime Trade Operations.

Παράλληλα, έχουν επιβεβαιωθεί τρεις ολοκληρωτικές απώλειες πλοίων και 13 περιστατικά παρ’ ολίγον πλήγματος.

Το Ιράν διατηρεί επίσης τη δυνατότητα να ασκεί πίεση χωρίς να πραγματοποιεί άμεσες επιθέσεις, χρησιμοποιώντας drones για επιτήρηση και παρακολούθηση εμπορικών πλοίων, όπως σημειώνει σε σχετική ανάλυσή του το CNN.

Ποιος έχει το πάνω χέρι

Οι ΗΠΑ διατηρούν σαφή στρατιωτική και οικονομική υπεροχή, έχοντας επιβάλει αυστηρές κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο και διατηρώντας δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό.

Το Ιράν, όμως, διαθέτει ένα κρίσιμο πλεονέκτημα: τη γεωγραφική του θέση. Η εγγύτητά του στο Στενό του επιτρέπει να απειλεί τη ναυσιπλοΐα με νάρκες, πυραύλους, drones και μικρά σκάφη, διατηρώντας υψηλό το ρίσκο για τις εμπορικές μεταφορές.

Η κατάσταση αυτή μετατρέπεται και σε πολιτικό όπλο για την Τεχεράνη. Η περιορισμένη διέλευση από το Ορμούζ πιέζει τις διεθνείς αγορές ενέργειας και, κατ’ επέκταση, την αμερικανική κυβέρνηση να βρει λύση.

Την ίδια στιγμή, οι αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή εμφανίζονται καταπονημένες έπειτα από μήνες επιχειρήσεων ενώ η Ουάσινγκτον θα χρειαστεί να ανανεώσει και να ενισχύσει τις στρατιωτικές της δυνάμεις εάν θέλει να διατηρήσει την πίεση προς το Ιράν.

Για τον Τραμπ, το δίλημμα γίνεται έτσι όλο και πιο δύσκολο: η υποχώρηση μπορεί να περιορίσει τη διαπραγματευτική ισχύ των ΗΠΑ, ενώ η συνέχιση της σύγκρουσης παρατείνει την ενεργειακή αβεβαιότητα και τις οικονομικές πιέσεις.

Και όσο η εμπορική ναυσιπλοΐα δεν μπορεί να επιστρέψει με ασφάλεια στα προπολεμικά επίπεδα, οι δηλώσεις περί «απόλυτου ελέγχου» του Στενού του Ορμούζ απέχουν από την πραγματικότητα που επικρατεί στη θάλασσα.