Τράπεζες – ΔΕΘ: Δάνεια 5 δισ. ευρώ στις μικρομεσαίες και νέο “Σπίτι μου ΙΙΙ”

Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που μπορούν να ανοίξουν την πόρτα των τραπεζών σε χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αλλά και ένα νέο πρόγραμμα για όσους θέλουν να αποκτήσουν σπίτι, περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το πακέτο που παρουσίασε ο πρωθυπουργός από τη ΔΕΘ.

Μπορεί οι τράπεζες να μην αποτέλεσαν ξεχωριστό κεφάλαιο των εξαγγελιών, ωστόσο βρίσκονται πίσω από ορισμένες από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις της επόμενης περιόδου. Και αυτό γιατί χωρίς τη συμμετοχή του τραπεζικού συστήματος δεν μπορούν να ενεργοποιηθούν στην πράξη ούτε ο σχεδιαζόμενος δανεισμός ύψους έως 5 δισ. ευρώ προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις ούτε το νέο «Σπίτι μου ΙΙΙ».

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στους όρους με τους οποίους θα διοχετευθούν τα κεφάλαια στην πραγματική οικονομία. Κρίσιμο θα είναι εάν τα νέα εργαλεία, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, των εγγυήσεων και της μόχλευσης, καταφέρουν να φτάσουν και σε εκείνους που σήμερα δυσκολεύονται περισσότερο να χρηματοδοτηθούν: στις μικρότερες επιχειρήσεις που μένουν εκτός τραπεζικού δανεισμού και στα νοικοκυριά που αναζητούν λύση για την απόκτηση πρώτης κατοικίας.

Δάνεια 5 δισ. ευρώ στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Το μεγαλύτερο χρηματοδοτικό πακέτο αφορά τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, για τις οποίες προβλέπεται η δημιουργία συνολικής «δεξαμενής» δανείων που μπορεί να φτάσει περίπου τα 5 δισ. ευρώ.

Η βάση για το νέο χρηματοδοτικό σχήμα δημιουργείται μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, στην οποία μεταφέρονται πόροι περίπου 2 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Από αυτά, περίπου 1,5 δισ. ευρώ θα χρησιμοποιηθούν ως βάση για μόχλευση, ενώ άλλα 500 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε εγγυοδοτικά εργαλεία. Με απλά λόγια, τα δημόσια και ευρωπαϊκά κεφάλαια δεν θα δοθούν μόνο απευθείας στην αγορά, αλλά θα χρησιμοποιηθούν ώστε, με τη συμμετοχή των τραπεζών, να δημιουργηθεί πολύ μεγαλύτερη χρηματοδοτική δυνατότητα. Έτσι, μέσω μόχλευσης και εγγυήσεων, ο συνολικός δανεισμός προς τις επιχειρήσεις εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 5 δισ. ευρώ.

Ποιοι μπορούν να κερδίσουν

Το κρίσιμο στοιχείο του νέου σχεδιασμού είναι κατά πόσο θα καταφέρει να ανοίξει η τραπεζική χρηματοδότηση σε μικρότερες επιχειρήσεις που μέχρι σήμερα βρίσκονται εκτός δανεισμού.

Χιλιάδες μικρομεσαίοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε τραπεζικό χρήμα, είτε λόγω μεγέθους είτε επειδή δεν πληρούν τα αυστηρά κριτήρια πιστοληπτικής αξιολόγησης. Σε αυτό ακριβώς το σημείο έρχονται να λειτουργήσουν οι εγγυήσεις. Όταν μέρος του κινδύνου καλύπτεται από ένα εγγυοδοτικό εργαλείο, μειώνεται η έκθεση της τράπεζας και δημιουργούνται περισσότερες δυνατότητες χρηματοδότησης.

Το μεγάλο ζητούμενο, βέβαια, θα είναι οι τελικοί όροι: ποιοι θα μπορούν να πάρουν δάνειο, ποιο θα είναι το επιτόκιο, τι εξασφαλίσεις θα απαιτούνται και πόσο εύκολη θα είναι η διαδικασία ένταξης.

Έρχεται το «Σπίτι μου ΙΙΙ»

Ισχυρή τραπεζική συμμετοχή θα απαιτηθεί και στο νέο στεγαστικό πρόγραμμα. Τα υπόλοιπα 500 εκατ. ευρώ από τους πόρους που συνδέονται με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, μαζί με επιπλέον 500 εκατ. ευρώ από τα 14 Ταμεία του ΕΣΠΑ, αναμένεται να αποτελέσουν τη χρηματοδοτική βάση για το «Σπίτι μου ΙΙΙ».

Το νέο πρόγραμμα σχεδιάζεται με πιο διευρυμένα κριτήρια, προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση περισσότερα νοικοκυριά που δεν μπόρεσαν να ενταχθούν στους προηγούμενους κύκλους. Συγκεκριμένα διευρύνεται το όριο αξίας των ακινήτων που θα μπορούν να ενταχθούν στο νέο πρόγραμμα στις 300.000 ευρώ, από 250.000 ευρώ στα προηγούμενα προγράμματα.

Με την αλλαγή αυτή, επιχειρείται να αντιμετωπιστεί ένα από τα βασικά προβλήματα των προγραμμάτων αυτών, καθώς λόγω της μεγάλης ανόδου των τιμών των κατοικιών, οι ενδιαφερόμενοι αγοραστές δυσκολεύονταν να βρουν ακίνητα που να πληρούν παράλληλα τους όρους του προγράμματος.

Η αύξηση του ορίου αξίας των ακινήτων στα 300.000 ευρώ εκτιμάται ότι θα διευρύνει σημαντικά τη δεξαμενή των διαθέσιμων κατοικιών και θα δώσει περισσότερες επιλογές στους δικαιούχους. Σημειώνεται ότι από τα δύο προηγούμενα προγράμματα «Σπίτι μου I» και «Σπίτι μου II» απέκτησαν κατοικία περίπου 25.000 ωφελούμενοι.

Η τελική μορφή του προγράμματος και τα εισοδηματικά και ηλικιακά όρια θα κρίνουν το εύρος των δικαιούχων. Σε κάθε περίπτωση, όμως, οι τράπεζες θα αποτελέσουν και πάλι τον βασικό μηχανισμό μέσω του οποίου τα διαθέσιμα κεφάλαια θα μετατραπούν σε στεγαστικά δάνεια.

Για τον τραπεζικό κλάδο, τα νέα προγράμματα μπορούν παράλληλα να δώσουν νέα ώθηση στη στεγαστική πίστη, σε μια περίοδο που η μεγάλη άνοδος των τιμών των ακινήτων έχει δυσκολέψει σημαντικά την αγορά κατοικίας για πολλά νοικοκυριά.

Τι αλλάζει στις αμοιβές των διοικητικών συμβουλίων

Υπάρχει, ωστόσο, και μία εξαγγελία που αγγίζει άμεσα τα υψηλόβαθμα στελέχη των τραπεζών. Πρόκειται για τη φορολογική αλλαγή στις αμοιβές μελών διοικητικών συμβουλίων εταιρειών που προέρχονται από διανομές και υπερβαίνουν τις 60.000 ευρώ.

Με βάση την εξαγγελία του πρωθυπουργού, ο φορολογικός συντελεστής για τα συγκεκριμένα εισοδήματα αυξάνεται από το 5% στο 15%. Το μέτρο δεν αφορά αποκλειστικά τις τράπεζες, αλλά συνολικά τις εταιρείες και τις διοικήσεις τους. Ωστόσο, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον χρηματοπιστωτικό κλάδο λόγω του ύψους των αμοιβών που μπορεί να καταβάλλονται στις διοικήσεις μεγάλων εισηγμένων ομίλων.