GREGY: Η Ελλάδα πύλη εισόδου πράσινης ενέργειας για την Ευρώπη – Τα οφέλη για βιομηχανία και καταναλωτές

Τον ρόλο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Αιγύπτου GREGY στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ευρώπης, αλλά και τα σημαντικά οφέλη που αναμένεται να δημιουργήσει για την ελληνική οικονομία, τη βιομηχανία και τους καταναλωτές, ανέδειξαν ο Αντιπρόεδρος του Ομίλου Κοπελούζου, Θωμάς Αχείμαστος, στο συνέδριο Investopia, και ο Διευθύνων Σύμβουλος της Μονάδας Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Αποθήκευσης Ενέργειας του Ομίλου και επικεφαλής ανάπτυξης του έργου, Γιάννης Καρύδας, στο 8ο Renewable & Storage Forum.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα μεταφοράς μεγάλων ποσοτήτων ανταγωνιστικής, πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας από την Αίγυπτο προς την Ελλάδα και, μέσω του ευρωπαϊκού ηλεκτρικού συστήματος, προς την υπόλοιπη Ευρώπη.

Με ισχύ 3 GW και μήκος περίπου 950 χιλιομέτρων, το υποθαλάσσιο καλώδιο σχεδιάζεται να μεταφέρει αποκλειστικά ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, συνδέοντας την ανάπτυξη νέας παραγωγής με τη δημιουργία της απαραίτητης υποδομής για τη μεταφορά της.

Όπως τόνισε ο κ. Αχείμαστος στο Investopia, η Ελλάδα μπορεί να αναδειχθεί σε βασική πύλη εισόδου πράσινης ενέργειας προς την Ευρώπη, αποκτώντας αναβαθμισμένο ρόλο στις περιφερειακές ενεργειακές ροές.

«Η Ελλάδα παύει να βρίσκεται στο περιθώριο του συστήματος και γίνεται πύλη εισόδου σε αυτό», σημείωσε, υπογραμμίζοντας τη μετατόπιση της ενεργειακής στρατηγικής από την απλή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στη διασφάλιση της διαθεσιμότητάς της, με έμφαση στα δίκτυα και στις διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Πράσινη ενέργεια με σταθερό προφίλ και ανταγωνιστικό κόστος

Κεντρικό πλεονέκτημα του GREGY είναι, σύμφωνα με τον κ. Αχείμαστο, η δυνατότητα διάθεσης πράσινης ενέργειας με σταθερό προφίλ και ανταγωνιστική τιμή, μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs).

Η συγκεκριμένη δυνατότητα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, αλλά και για τις υποδομές των Data Centers, των οποίων οι αυξημένες ενεργειακές ανάγκες καθιστούν κρίσιμη την εξασφάλιση αξιόπιστης και οικονομικά ανταγωνιστικής ηλεκτροδότησης.

Ενδεικτικό του ενδιαφέροντος που καταγράφεται από την αγορά είναι ότι έχουν ήδη υπογραφεί 47 μνημόνια συνεργασίας με μεγάλους βιομηχανικούς καταναλωτές.

Η προοπτική πρόσβασης σε μακροχρόνια συμβόλαια πράσινης ενέργειας εκτιμάται ότι μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων, περιορίζοντας την έκθεσή τους στο ενεργειακό κόστος και δημιουργώντας προϋποθέσεις για την ενίσχυση της εξαγωγικής τους δραστηριότητας.

Παράλληλα, η διαθεσιμότητα ανταγωνιστικής πράσινης ενέργειας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως παράγοντας προσέλκυσης νέων ενεργοβόρων επενδύσεων, μεταξύ των οποίων και Data Centers που υποστηρίζουν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Πρόκειται για επενδύσεις με δυνητικά σημαντική συμβολή στην οικονομική δραστηριότητα, την απασχόληση και την ανάπτυξη νέων υποδομών υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Όφελος έως 30 δισ. ευρώ σε ορίζοντα 25ετίας

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι εκτιμήσεις για το οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα του έργου.

Σύμφωνα με μελέτη διεθνούς συμβουλευτικού οίκου που επικαλέστηκε ο κ. Καρύδας, η λειτουργία του GREGY αναμένεται να συμβάλει στη μείωση των χονδρεμπορικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας κατά περίπου 25% σε σχέση με το επίπεδο που εκτιμάται ότι θα διαμορφωνόταν χωρίς τη συμβολή της διασύνδεσης.

Το καθαρό κοινωνικοοικονομικό όφελος για την ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τα 30 δισ. ευρώ σε βάθος 25 ετών.

Στην εκτίμηση αυτή δεν συνυπολογίζονται τα ευρύτερα πολλαπλασιαστικά οφέλη που θα μπορούσαν να προκύψουν για την ελληνική βιομηχανία από την πρόσβαση σε ανταγωνιστικότερη πράσινη ενέργεια, όπως η ενίσχυση των εξαγωγών, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και η προσέλκυση πρόσθετων επενδύσεων.

Τα μεγέθη αυτά αποτελούν προβλέψεις με βάση τις σχετικές μελέτες και προϋποθέτουν την υλοποίηση του έργου και την επιβεβαίωση των παραδοχών στις οποίες στηρίζονται.

Αποτυπώνουν, ωστόσο, το εύρος των προσδοκώμενων επιδράσεων του GREGY, πέρα από το στενά ενεργειακό πεδίο.

Σε εξέλιξη η ωρίμανση – Ορόσημο το πρώτο τρίμηνο του 2028

Παράλληλα με τον σχεδιασμό των ενεργειακών και οικονομικών παραμέτρων, προχωρά η τεχνική προετοιμασία της διασύνδεσης.

Όπως παρουσίασε ο κ. Καρύδας στο 8ο Renewable & Storage Forum, στόχος είναι να ολοκληρωθούν οι μελέτες το πρώτο τρίμηνο του 2028, ώστε στη συνέχεια να δρομολογηθούν οι διαδικασίες προμήθειας του εξοπλισμού και των υπηρεσιών που απαιτούνται για την υλοποίηση του έργου.

Τον Ιούλιο δημοσιεύθηκαν οι προσκλήσεις για τρεις διαγωνισμούς που αφορούν την περιβαλλοντική αδειοδότηση, την έρευνα του βυθού και τις χερσαίες τεχνικές μελέτες.

Για τις συγκεκριμένες μελέτες έχει υπογραφεί συμφωνία επιχορήγησης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω της οποίας προβλέπεται η κάλυψη μέρους του κόστους από πόρους του Connecting Europe Facility.

Η μελέτη βέλτιστης όδευσης έχει ήδη ολοκληρωθεί, ενώ η μελέτη κόστους–οφέλους και η τεχνική ανάλυση αναμενόταν, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που παρουσίασε ο κ. Καρύδας, να ολοκληρωθούν εντός Νοεμβρίου.

Η εκπόνηση των οριστικών τεχνικών προδιαγραφών προβλέπεται να ξεκινήσει στις αρχές του 2027.

Ταυτόχρονα, ο Όμιλος Κοπελούζου συνεργάζεται με τον ΑΔΜΗΕ και τον αρμόδιο διαχειριστή της Αιγύπτου για τον καθορισμό των σημείων σύνδεσης των δύο διπόλων της διασύνδεσης με τα ηλεκτρικά συστήματα των δύο χωρών.

Αιγυπτιακή παραγωγή 8,5 GW και ευρωπαϊκή διάσταση

Αναπόσπαστο μέρος του σχεδιασμού αποτελεί η ανάπτυξη νέας παραγωγικής ισχύος από ανανεώσιμες πηγές στην Αίγυπτο.

Ο Όμιλος Κοπελούζου αναπτύσσει χαρτοφυλάκιο φωτοβολταϊκών και αιολικών έργων συνολικής ισχύος 8,5 GW, ώστε η παραγωγή και η μεταφορά της ενέργειας να σχεδιάζονται συντονισμένα.

Σύμφωνα με τον κ. Καρύδα, με Προεδρικό Διάταγμα παραχωρήθηκε στο αιγυπτιακό Υπουργείο Ηλεκτρισμού και Ανανεώσιμης Ενέργειας επιλεγμένη έκταση περίπου 3.200 τετραγωνικών χιλιομέτρων, η οποία προορίζεται να αξιοποιηθεί για την ανάπτυξη των έργων ΑΠΕ που συνδέονται με το GREGY.

Η διασύνδεση εντάσσεται, παράλληλα, στον ευρύτερο ευρωπαϊκό σχεδιασμό για την ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών και των διασυνοριακών ροών ηλεκτρικής ενέργειας.

Έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο έργων Κοινού και Αμοιβαίου Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (PCI/PMI), στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Global Gateway, καθώς και στο πρώτο Σχέδιο Δράσης για τη Μεσόγειο (PACT).

Η ευρωπαϊκή διάσταση του έργου συνδέεται με την επιδίωξη ανάπτυξης ενεργειακών διαδρόμων από τον Νότο προς τον Βορρά, οι οποίοι θα ενισχύουν τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού, την ασφάλεια του συστήματος και την αξιοποίηση του ανανεώσιμου δυναμικού της ευρύτερης περιοχής.