Ελλάδα – Τουρκία σε τεντωμένο… καλώδιο

Μετά τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου (GSI), το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι πως θα κινηθεί η Άγκυρα.

Δηλαδή εάν θα προχωρήσει σε έκδοση δικής της NAVTEX προκειμένου να ισχυριστεί ότι εκείνη αδειοδοτεί το καλώδιο. Διαφορετικά θα έχει αποδεχθεί ουσιαστικά ότι αρμόδιες για να δώσουν άδεια για έρευνες στη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή είναι μόνο η Ελλάδα και η Κύπρος.

Υπενθυμίζεται ότι μέχρι στιγμής η Τουρκία έχει εκδώσει αντιNAVTEX, ως απάντηση στην ελληνική. Γεγονός που σύμφωνα με γαλάζια στελέχη επιβεβαιώνει ότι δεν έχει ζητηθεί η άδεια της Τουρκίας για το καλώδιο Ελλάδας- Κύπρου από τη Γαλλία.

Η κυβέρνηση επικαλείται άλλωστε ότι η ρηματική διακοίνωση αποτελεί την πιο “ήπια” μορφή ενημέρωσης και γνωστοποίησης θέσεων στη διπλωματική πρακτική. Τονίζει συνεπώς ότι η ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία δεν συνεπάγεται αναγνώριση δικαιοδοσίας ή δικαιωμάτων της δεύτερης. 

“Άδεια για εργασίες βυθομέτρησης για την πόντιση του καλωδίου ζητήθηκε αποκλειστικά από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές. Δεν έχει ζητηθεί ούτε πρόκειται να ζητηθεί άδεια από την Τουρκία”, επανέλαβε χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης.

“Η γραπτή ενημέρωση της Τουρκίας από τη Γαλλία δε συνιστά αίτημα άδειας, όπως υποστηρίζει η αντιπολίτευση, αλλά είχε αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Ούτε αίτημα άδειας, ούτε αίτημα συναίνεσης. Αντίθετα αίτημα άδειας η γαλλική εταιρεία υπέβαλλε μόνο στις ελληνικές και κυπριακές αρχές, αναγνωρίζοντας τα δικαιώματα τους στην περιοχή”, δήλωσε επίσης ο κ.Μαρινάκης, απορρίπτοντας τις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση.

Ενώ άφησε να εννοηθεί ότι υπήρχε συντονισμός της Αθήνας με το Παρίσι και πως η ελληνική πλευρά γνώριζε το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς την Τουρκία.

Τα θολά σημεία με τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας

Καθώς όμως το κείμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης στην Άγκυρα δεν έχει γίνει γνωστό, παραμένουν θολά σημεία. Δεν έχει ξεκαθαρίσει ειδικότερα εάν η ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Τουρκία περιείχε συντεταγμένες του έργου ή περιεχόμενο που να μπορεί να ερμηνευθεί ως αίτημα αδειοδότησης από την τουρκική πλευρά.

Σύμφωνα με πληροφορίες στη ρηματική διακοίνωση γίνεται αναφορά σε θαλάσσιες ζώνες. Δεν είναι επίσης σαφές εάν η Γαλλία νίπτει τας χείρας της όσον αφορά στο ποιος έχει δικαίωμα λόγου στην περιοχή των εργασιών.

Πρακτικά βέβαια η Γαλλία αναγνωρίζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας, καθώς η γαλλική εταιρεία ούτως ή άλλως υπέβαλε αίτηση για άδεια στην Ελλάδα και την Κύπρο, όχι στην Τουρκία. Όμως οι διατυπώσεις στη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Τουρκία είναι κρίσιμες, καθώς είναι βέβαιο ότι μελλοντικά η Άγκυρα θα επικαλεστεί την ενημέρωση αυτή για να υποστηρίξει ότι της πέφτει λόγος στην περιοχή, την οποία άλλωστε προσπαθεί να οικειοποιηθεί και με το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Τίθεται βέβαια και το ερώτημα αφού η NAVTEX έχει ούτως ή άλλως χαρακτήρα ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, γιατί ήταν απαραίτητη και η ενημέρωση της Τουρκίας από τη γαλλική πλευρά. Η κυβέρνηση πάντως επικαλείται ότι η Γαλλία δεν ενημέρωσε μόνο την Τουρκία, αλλά και τις υπόλοιπες χώρες της περιοχής.

Σημειωτέον ότι το Μαξίμου διέψευσε πως υπήρξε παρέμβαση των ΗΠΑ για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου, τουλάχιστον προς την Αθήνα. Δεν διέψευσε όμως φυσικά τις πληροφορίες ότι ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, ανέλαβε να μεταφέρει το μήνυμα πως σε τέτοια έργα δεν νοείται ένσταση από καμία πλευρά.

Η κυβέρνηση πόνταρε άλλωστε στη στήριξη των ΗΠΑ για το καλώδιο Ελλάδας- Κύπρου μετά την επίσκεψη του Αμερικάνου ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο, στην Αθήνα. Βέβαια ο Ρούμπιο, όπως και ο ίδιος ο Τραμπ και συνολικά η κυβέρνηση των ΗΠΑ, έχουν άλλους πονοκεφάλους μετά την ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές. Αλλά οι business δεν σταματούν ποτέ…

Τα επόμενα βήματα στο πεδίο

Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo πάντως δεν είχε αποπλεύσει μέχρι το βράδυ της Δευτέρας από το Ηράκλειο Κρήτης. Οι καιρικές συνθήκες στην περιοχή βέβαια δεν ήταν καλές. Μένει λοιπόν να φανεί εάν θα πνεύσει τελικά ούριος άνεμος για το καλώδιο Ελλάδας- Κύπρου, κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Μετά και το σχόλιο του Τούρκου ΥΠΕΞ, Χακάν Φιντάν, “όλα καλά”, αφού είχε λάβει τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας, ενισχύεται πάντως η αίσθηση στην Αθήνα πως η Τουρκία δεν θα προκαλέσει στο πεδίο. Ως πιθανότερο σενάριο εξακολουθούν ειδικότερα στην κυβέρνηση να θεωρούν αυτό της παρενόχλησης του Abeille Marengo μέσω ασυρμάτου από τουρκικά πλοία. 

Βέβαια διαφορετικός θα είναι ο συμβολισμός ανάλογα με το εάν το hailing προέλθει από πλοίο του τουρκικού λιμενικού ή του τουρκικού πολεμικού ναυτικού. Η ελληνική πλευρά αναμένεται να αντιδράσει ανάλογα, δηλαδή εάν η Τουρκία στείλει στην περιοχή πλοία του λιμενικού το ίδιο θα πράξει και η χώρα μας. Ενώ εάν πλεύσουν στην περιοχή των ερευνών τουρκικά πολεμικά πλοία ενδέχεται να βρουν εκεί όχι μόνο ελληνικά αλλά και γαλλικά πολεμικά πλοία.

Η εμπλοκή της Γαλλίας στο καλώδιο Ελλάδας- Κύπρου θεωρείται άλλωστε η “ασπίδα” που μπορεί να διασφαλίσει την υλοποίηση του έργου. Και στην υλοποίηση του έργου εστιάζουν πρώτα από όλα από την κυβέρνηση, υποβαθμίζοντας τον κίνδυνο για τον οποίο είχε προειδοποιήσει ο πρώην πρωθυπουργός, Κώστας Καραμανλής, πως οποιαδήποτε ενημέρωση της Τουρκίας θα δημιουργήσει προηγούμενο το οποίο θα επικαλείται η Άγκυρα για να προβάλει αξιώσεις στο μέλλον.