Ένα κράτος για κάθε Γιώργο

Δίπλα στη θλίψη για τον Γιώργο Μαζωνάκη φυτρώνουν σημαντικά ερωτήματα για το ρόλο της Πολιτείας απέναντι στην απάτη, την ασυδοσία και την αισχροκέρδεια. Μπορεί η σημερινή κυβέρνηση να αποθεώνει την ατομική ευθύνη, αλλά αυτό δεν την απαλλάσσει διόλου από τις ευθύνες της για το ξεχαρβάλωμα των ελεγκτικών μηχανισμών στο όνομα του επιτελικού κράτους.

Και εξηγούμαστε. Με το νόμο 4622/2019 για το Επιτελικό Κράτος οι αρμοδιότητες ελεγκτικών μηχανισμών όπως ο Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης, το Σώμα Επιθεωρητών – Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης, το επίμαχο Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ), το Σώμα Επιθεωρητών Δημοσίων Έργων, το Σώμα Επιθεωρητών-Ελεγκτών Μεταφορών και η Γενική Γραμματεία Καταπολέμησης της Διαφθοράς καταργήθηκαν ή ενσωματώθηκαν στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ).

Η δε ΕΑΔ αυτοανακηρύχθηκε “ανεξάρτητη” παρόλο που δεν είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή, το Διοικητικό της Συμβούλιο ορίζεται από την κυβέρνηση και μπορεί η αποστολή της να αλλάζει με απλό νόμο. Μάλιστα, στη σχετική του τοποθέτηση στη Βουλή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε εγγυηθεί τη θεσμική συνέχεια των φορέων που ενσωματώθηκαν στην ΕΑΔ.

Στην υπόθεση Μαζωνάκη υποστηρίχθηκε ότι υπεύθυνος για τον έλεγχο του επίμαχου ιατρείου ήταν ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών. Σενάριο όμως που ταυτίζει τον ελεγκτή με τον ελεγχόμενο συνήθως δεν έχει αίσιο τέλος για τον βασικό ωφελούμενο, που είναι ο ασθενής.

Στην ουσία, αυτό που η κυβέρνηση εντέχνως προσπαθεί να περάσει στα ψιλά γράμματα, είναι ότι η ΕΑΔ, ως “κληρονόμος” των εξουσιών του ΣΕΥΥΠ έχει σαφή υποχρέωση να ελέγχει ιδιωτικές μονάδες υγείας, αυτεπάγγελτα ή κατόπιν καταγγελίας ή αναφοράς, όπως και φαρμακεία, εργαστήρια υγείας σε ό,τι αφορά την τήρηση των κανόνων της ιατρικής και νοσηλευτικής επιστήμης, της αντίστοιχης δεοντολογίας και της εφαρμογής των υγειονομικών διατάξεων.

Όμως, κρίνοντας δε από τα σκάνδαλα διαφθοράς, τη συμβουλοκρατία και την κατασπατάληση δημοσίου χρήματος σε φίλους-εργολάβους πέριξ του Μαξίμου την τελευταία επταετία, η ΕΑΔ μάλλον δεν δικαίωσε το ρόλο της. Αυτό επιβεβαιώνουν και οι αριθμοί, αν συγκρίνει κανείς τους εκατοντάδες ελέγχους ανά έτος του ΣΕΥΥΠ προ της ένταξής του στην ΕΑΔ με τις πρόσφατες εκθέσεις ελέγχων της τελευταίας στον τομέα της υγείας.

Αλλά ακόμη και έτσι και δεδομένης της δημοφιλίας της ανάμεσα στους VIP κύκλους, η “κλινική” της Καρνεάδου θα έπρεπε να είναι στο στόχαστρο των ελεγκτικών μηχανισμών για τις εγκαταστάσεις, τα μέτρα ασφαλείας ασθενών, τον εξοπλισμό, το ανθρώπινο δυναμικό που απασχολεί κλπ. Η ομερτά όμως των παρόχων υπηρεσιών “ευζωίας”, “μακροζωίας” και “ευεξίας” που ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια μες στον τουριστικό εξωτισμό που εξάγουμε, κάτι σαν απόγονοι των νανογιλέκων και των μαγικών κηραλοιφών που διαφήμιζαν στους δέκτες μας σημερινοί πρωταγωνιστές της πολιτικής ζωής, φαίνεται να έχει ισχυρές “πλάτες”.

Γι’ αυτό και όσοι “στέγνωσαν” το κράτος και το γέμισαν με κομματικούς φίλους σε θέση ευθύνης, που εκβιάζουν τις υπογραφές έντιμων υπαλλήλων για να πλουτίζουν φίλοι, κουμπάροι, φραπέδες, τσαρλατάνοι και κομπογιαννίτες οφείλουν να λογοδοτήσουν. Και για κάθε Γιώργο, γνωστό και άγνωστο, να απαιτήσουμε ξανά ένα κράτος που ελέγχει και προστατεύει στην πράξη, καταδικάζοντας το κατασκεύασμα της γαλάζιας επιτελικής διακυβέρνησης, που δημιουργεί περισσότερα προβλήματα (και ψηφιακές εφαρμογές) από αυτά που λύνει.

Ο Παναγιώτης Βλάχος είναι Γραμματέας Δημόσιας Διοίκησης του ΠΑΣΟΚ