Φρενίτιδα στην Ευρώπη για την ολική έκλειψη ηλίου – “Εξαφανίζονται” τα προστατευτικά γυαλιά

Η πολυαναμενόμενη έκλειψη ηλίου που θα πραγματοποιηθεί σήμερα, Τετάρτη 12 Αυγούστου, έχει προκαλέσει μεγάλη κινητικότητα σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, με τα προστατευτικά γυαλιά να γίνονται ανάρπαστα.

Στη Γαλλία, τις τελευταίες ημέρες, τα ειδικά γυαλιά για την παρατήρηση της έκλειψης εξαφανίζονται από τα ράφια φαρμακείων και εξειδικευμένων καταστημάτων. Η ζήτηση είναι τόσο μεγάλη, ώστε ορισμένα καταστήματα έχουν ήδη ξεμείνει από αποθέματα, ενώ άλλα προχωρούν σε διαδοχικές παραγγελίες προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες των καταναλωτών.

«Δεν είχαμε καθόλου γυαλιά για τρεις ημέρες, αλλά σήμερα το πρωί παραλάβαμε μια μεγάλη ποσότητα, η οποία αναμένεται να μας καλύψει μέχρι το βράδυ της Τετάρτης», δήλωσε στο AFP η βοηθός φαρμακείου Ορελί Λεταβί.

Η αυξημένη ζήτηση δεν είναι τυχαία. Τα ειδικά γυαλιά θεωρούνται απολύτως απαραίτητα για την ασφαλή παρατήρηση της έκλειψης.

Έκλειψη ηλίου: Γιατί δεν πρέπει να κοιτάξουμε με γυμνό μάτι

Κατά τη διάρκεια της έκλειψης, η Σελήνη θα περάσει μπροστά από τον Ήλιο, δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό ουράνιο φαινόμενο. Ωστόσο, η παρακολούθησή του χωρίς την κατάλληλη προστασία μπορεί να προκαλέσει σοβαρές και μόνιμες βλάβες στην όραση.

Οι ειδικοί συνιστούν τη χρήση ειδικών γυαλιών που πληρούν το πρότυπο ISO 12312-2 και φέρουν τη σήμανση CE.

Τα γυαλιά αυτά διατίθενται σε φαρμακεία, καταστήματα οπτικών και εξειδικευμένες αλυσίδες, με την τιμή τους να κυμαίνεται περίπου από 1,50 έως 4 ευρώ το ζευγάρι.

Οι οφθαλμίατροι προειδοποιούν ότι ακόμη και λίγα δευτερόλεπτα απευθείας έκθεσης στο ηλιακό φως μπορούν να προκαλέσουν εγκαύματα στον αμφιβληστροειδή και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μη αναστρέψιμη απώλεια όρασης.

«Ο κίνδυνος είναι τα εγκαύματα στον αμφιβληστροειδή. Επειδή έχουμε την τάση να κοιτάμε επίμονα τον Ήλιο, η βλάβη μπορεί να προκληθεί στην περιοχή της ωχράς κηλίδας ή ακριβώς δίπλα της», εξηγεί ο δρ. Ερίκ Φρο, οφθαλμίατρος και ειδικός στον αμφιβληστροειδή.

Όπως σημειώνει, η ωχρά κηλίδα έχει διάμετρο μόλις περίπου 500 μικρόμετρα και είναι υπεύθυνη για την καθαρή και λεπτομερή όραση, καθώς και για την αντίληψη των χρωμάτων.

«Αν προκληθεί έγκαυμα σε αυτή την περιοχή, χάνεται η ευκρινής όραση. Και η συγκεκριμένη βλάβη είναι μη αναστρέψιμη», προειδοποιεί.

Τι είχε συμβεί στην έκλειψη του 1999

Η τελευταία ολική ηλιακή έκλειψη που ήταν ορατή από την Ευρώπη σημειώθηκε τον Αύγουστο του 1999. Στη Γαλλία, περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι χρειάστηκε να απευθυνθούν σε γιατρό μετά το φαινόμενο.

Συνολικά, 1.024 άνθρωποι εξετάστηκαν, ενώ περίπου 300 παρουσίασαν αλλοιώσεις στον αμφιβληστροειδή. Σύμφωνα με τα στοιχεία των γαλλικών υγειονομικών αρχών, 147 ασθενείς εμφάνισαν βλάβες στον αμφιβληστροειδή και 106 στον κερατοειδή.

Τι ώρα θα φανεί η έκλειψη ηλίου στην Ελλάδα

Η Σελήνη θα περάσει μπροστά από τον Ηλιο και η σκιά της θα διασχίσει ένα μεγάλο τμήμα του βόρειου ημισφαιρίου, δημιουργώντας την ολική έκλειψη Ηλίου της 12ης Αυγούστου 2026, ένα από τα σημαντικότερα αστρονομικά γεγονότα της χρονιάς.

Η Ελλάδα, ωστόσο, βρίσκεται αρκετά μακριά από τη ζώνη της ολικότητας. Έτσι, από τη χώρα μας δεν θα δούμε τον Ήλιο να καλύπτεται πλήρως. Σε τμήματα της δυτικής και βορειοδυτικής Ελλάδας θα είναι ορατή μόνο μια πολύ περιορισμένη μερική έκλειψη, για λίγα λεπτά και λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου.

Το χρονικό παράθυρο για την Ελλάδα είναι ιδιαίτερα μικρό.

Συγκεκριμένα, αναμένεται:

• Έναρξη μερικής έκλειψης: περίπου στις 20:30
• Λήξη: περίπου στις 20:40

Οι ακριβείς ώρες διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή, ενώ σε αρκετά σημεία της χώρας η έκλειψη ουσιαστικά δεν θα είναι παρατηρήσιμη.

Ο βασικός λόγος είναι ότι ο Ήλιος θα βρίσκεται ήδη πολύ χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα. Επομένως, ακόμη και στις περιοχές όπου το φαινόμενο θα είναι θεωρητικά ορατό, χρειάζεται εντελώς καθαρή και ανεμπόδιστη θέα προς τη δύση.

Σε ποιες περιοχές θα φανεί καλύτερα στην Ελλάδα

Οι καλύτερες πιθανότητες παρατήρησης βρίσκονται στη βορειοδυτική Ελλάδα, με την Κέρκυρα και περιοχές της Ηπείρου να βρίσκονται ανάμεσα στα σημεία που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όσους θέλουν να προσπαθήσουν να παρατηρήσουν το φαινόμενο.

Καλές πιθανότητες έχουν επίσης η Ηγουμενίτσα, η Κόνιτσα, η Καστοριά και η Φλώρινα, όμως το ποσοστό κάλυψης θα είναι τόσο ανεπαίσθητο που θα περάσει ουσιαστικά απαρατήρητο.

Αντίθετα, όσο κινούμαστε προς την ανατολική και νοτιοανατολική Ελλάδα, οι πιθανότητες μειώνονται σημαντικά.

Για την Αθήνα οι συνθήκες δεν είναι ευνοϊκές. Η πρωτεύουσα βρίσκεται ουσιαστικά εκτός του χρήσιμου παραθύρου παρατήρησης της μερικής έκλειψης.

Αυτό σημαίνει ότι οι κάτοικοι της Αθήνας δεν θα δουν το εντυπωσιακό σκοτείνιασμα που θα σημειωθεί στις περιοχές της ολικότητας. Η Ελλάδα βρίσκεται στο άκρο της περιοχής όπου μπορεί να γίνει αντιληπτή η μερική φάση.

Ωστόσο, ακόμη και στα ευνοϊκότερα σημεία της Ελλάδας, το ποσοστό κάλυψης θα είναι εξαιρετικά μικρό.

Στην Κέρκυρα, για παράδειγμα, αναμένεται να καλυφθεί περίπου 2% του ηλιακού δίσκου. Δεν πρόκειται, επομένως, για έκλειψη που θα προκαλέσει αισθητό σκοτάδι ή σημαντική αλλαγή στο φως της ημέρας.

Η Σελήνη θα μοιάζει περισσότερο σαν να «δαγκώνει» ένα μικρό κομμάτι του Ήλιου, την ώρα που αυτός θα βρίσκεται μόλις πάνω από τον ορίζοντα.