Να μην “μαλλιοτραβηχτούν” ΕΛ.Α.Σ. και ΠΑΣΟΚ

Την Πολιτική Επιστήμη, την Πολιτική Θεωρία και τις θεωρίες των συμπεριφορών δεν τις χαρακτηρίζουν οι βεβαιότητες. Αυτό σημαίνει πως είναι πολύ δύσκολο να κάνουμε ακριβείς προβλέψεις με τα διαθέσιμα αναλυτικά εργαλεία.

Γνωρίζουμε όμως όσα επηρεάζουν τις εκλογικές συμπεριφορές καθώς και ό,τι ορίζει κάθε εκλογική αναμέτρηση κι αυτό δεν είναι άλλο από το εκλογικό σύστημα.

Το εκλογικό σύστημα είναι που διαμορφώνει τους όρους του πολιτικού παιχνιδιού και του κομματικού ανταγωνισμού κι όποιος αγνοεί αυτή την παράμετρο, δεν μπορεί να καταλάβει πολλά.

Ναι, το εκλογικό σύστημα είναι αυτό που έχει δημιουργήσει την πεποίθηση πως ο δικομματισμός είναι η ικανή και αναγκαία συνθήκη για τη σταθερότητα και την ευημερία της Ελλάδας κι αν αύριο το εκλογικό σύστημα γινόταν αναλογικό θα έπρεπε να περάσει πολύς χρόνος, ίσως και δεκαετίες, για να διαμορφώσει αναλόγως την πολιτική κουλτούρα της χώρας.

Το εκλογικό σύστημα είναι που τρέφει και τη φαντασίωση που διατηρούν οι Έλληνες προοδευτικοί ότι μπορεί να επαναληφθεί το φαινόμενο ΠΑΣΟΚ, μια φαντασίωση που την ενισχύει το γεγονός ότι ο άλλος πόλος, της Δεξιάς, δείχνει να επιβιώνει από το 1974 ακέραιος, γεγονός που τους οδηγεί στο λανθασμένο συμπέρασμα ότι «το πρόβλημα» το έχει αποκλειστικά ο χώρος στ’αριστερά του Κέντρου.

Πρέπει να είναι αναμενόμενο λοιπόν ότι στο δρόμο προς τις κάλπες ανάμεσα στο ΠΑΣΟΚ και την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη «θα τρέξει αίμα», γιατί το εκλογικό σύστημα επιβάλλει τον ανταγωνισμό μεταξύ δεύτερου και τρίτου κόμματος αλλά αν αυτό δεν γίνεται να αποφευχθεί, μπορούμε να εξετάσουμε με ποιους όρους μπορούν να το κάνουν ώστε να ωφεληθούν αμφότερα.

Γιατί όταν η συζήτηση φτάνει στην εκλογική στρατηγική προκρίνεται το συμφέρον όχι η δικαίωση περί του παρελθόντος, στην πολιτική δεν υπάρχει «δικαίωση».
Καταρχάς ο αντίπαλος των ΠΑΣΟΚ-ΕΛ.Α.Σ, η Νέα Δημοκρατίας, είναι πολύ πιο αδύναμος από όσο έχει γίνει αντιληπτό.

Αν ο Αντ.Σαμαράς ιδρύσει κόμμα τότε η ΝΔ θα χάσει το ισχυρότερό της πλεονέκτημα από το 1974: το περίφημο μπετον αρμέ των οπαδών που την ψηφίζουν ό,τι και να συμβαίνει, όποιος κι αν είναι πρόεδρος. Ο Αντ.Σαμαράς θα πάρει ψήφους αποκλειστικά από αυτή την ομάδα. Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει απογοητεύσει όσους πίστεψαν ότι τουλάχιστον θα προσπαθούσε να αναμετρηθεί με τις χρόνιες παθογένειες για να διαπιστώσουν ότι επί των ημερών του γιγαντώθηκαν, για να μην μιλήσουμε για το ύφος της εξουσίας του. Τα υπόλοιπα, εκ δεξιών, προβλήματα της ΝΔ είναι ήδη γνωστά και όσοι διαβάζουν τις δημοσιευμένες δημοσκοπήσεις προσεκτικά θα έχουν διαπιστώσει ότι η επιρροή της Ελληνικής Λύσης έχει προ πολλού υπερβεί τα όρια της Βορείου Ελλάδος καθώς καταγράφει πλέον υπολογίσιμα ποσοστά ακόμα και στην Α’ Αθήνας.

Αν ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ αρχίσουν τους σκυλοκαυγάδες, θα επιτρέψουν στη ΝΔ να αποφύγει τη συζήτηση για τα ουσιώδη, προβάλλοντας το μαλλιοτράβηγμα τους ως απόδειξη των… δεινών που θα αντιμετωπίσει η χώρα αν δεν επανεκλεγεί αυτοδύναμη, αυτό το κάνει ήδη κι από την πλευρά της, καλά κάνει. Είπαμε. Εδώ μιλάμε για κομματικό ανταγωνισμό, δεν παίζουμε.

Τι μπορούν να κάνουν ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ, λοιπόν; Καταρχάς να δουν το προφανές, το εξόφθαλμο: δεν απευθύνονται στα ίδια κοινά, ούτε δημογραφικά ούτε πολιτικά. Δεν διεκδικούν το ίδιο κομμάτι από την εκλογική πίττα. Οπότε γιατί να αρχίσουν τον μεταξύ τους πόλεμο;
Στόχος τους πρέπει να είναι να φέρει ο καθένας τους, στην κάλπη τον δικό του κόσμο. Στον κόσμο τους πρέπει να μιλήσουν.

Τέλος, ας σχολιάσω και την περίφημη φαντασίωση που κωδικοποιείται στη φράση «Προσέγγιση κεντρώων ψηφοφόρων που απογοητεύτηκαν από τη ΝΔ». Δεν υπάρχουν «κεντρώοι» γενικώς και αορίστως. Υπάρχουν μετριοπαθείς ψηφοφόροι «εντός του Κάστρου», όπως τους έχει ορίσει ο Στράτος Φαναράς, δηλαδή τακτοποιημένοι, ασφαλείς και οι «εκτός». Το πως θα συμπεριφερθούν εκλογικά οι πρώτοι σχετίζεται αποκλειστικά από το βαθμό που ανέχονται με την ψήφο τους να διαιωνίζονται τα αδιέξοδα της χώρας (τα περί πολιτικής αστάθειας ή οι φοβερές απρέπειες περί «γιδοβοσκών» είναι πρόφαση για να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα ) ενώ οι δεύτεροι θα ψηφίσουν τελικά στρατηγικά.

Το ΠΑΣΟΚ και η ΕΛ.Α.Σ πρέπει να απευθυνθούν πρωτίστως στον κόσμο τους, να τον πείσουν να ψηφίσει. Ό,τι έχει συμβεί στο παρελθόν ας το αφήσουν εκεί, ενώ όσα θα φέρει το μέλλον μόνο η κάλπη των εκλογών μπορεί να το επηρεάσει. Αλλά σε αυτό, το τελευταίο, θα επανέλθω.