ΡΟΣΙ ΝΤΕ ΠΑΛΜΑ ΣΤΟ NEWS 24/7: “ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΠΟΛΥ ΣΟΥΡΕΑΛΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΣΜΑ, ΓΙ’ΑΥΤΟ ΣΥΝΔΕΘΗΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΛΜΟΔΟΒΑΡ”

Κάποιες φορές στο σινεμά, αυτό που έχεις ανάγκη να δεις, είναι ένα γνώριμο πρόσωπο. Και τι πρόσωπο. Γιατί το πρόσωπο της Ρόσι ντε Πάλμα δεν μοιάζει με κανένα.

Δεν είναι να απορείς που κάποτε, δεκαετίες πριν, ο Πέδρο Αλμοδόβαρ την είδε, κι ενώ δεν ήταν καν ηθοποιός, της ζήτησε να παίξει σε μια ταινία του. Ο μεγάλος ισπανός δημιουργός γεμίζει πάντοτε το κινηματογραφικό του σύμπαν με εντυπωσιακές, αντισυμβατικές εικαστικές λεπτομέρειες και με μια πανκ, αναρχική διάθεση που ελλοχεύει ακόμα και μέσα στα έργα της ώριμης περιόδου του.

Και υπάρχει άραγε πιο εντυπωσιακή, αντισυμβατική εικαστική λεπτομέρεια από την Ρόσι ντε Πάλμα;

«Είμαι ένα πολύ σουρεαλιστικό πλάσμα! Ένα ντανταϊστικό πλάσμα. Γι’ αυτό και συνδέθηκα τόσο γρήγορα μαζί του τότε», μου λέει γελώντας καθώς συζητάμε στην Κρουαζέτ για τη διαδρομή της στο ισπανικό σινεμά και στο αλμοδοβαρικό σύμπαν.

Η Ρόσι έγινε μια μορφή συνώνυμη με εκείνη την πανκ περίοδο του Αλμοδόβαρ, με ταινίες όπως το Γυναίκες στα Πρόθυρα Νευρικής Κρίσης, αλλά και με το ευρύτερο επιδραστικό κίνημα της Movida Madrilena: Μια συλλογικότητα έργων και καλλιτεχνών της αντι-κουλτούρας που εμφανίστηκε στη Μαδρίτη κατά την μετάβαση από τον θάνατο του Φράνκο στη δημοκρατία.

Τα έργα που δημιουργήθηκαν τότε έσφυζαν από ζωή, από ορμή, από αντισυμβατικότητα – και από κίνδυνο. Όπως μου αναφέρει η ντε Πάλμα, «όλα ήταν αυθόρμητα, δεν σκεφτόσουν πρώτα και δημιουργούσες μετά, αλλά δημιουργούσες και σκεφτόσουν αργότερα. Όταν η δημιουργικότητα καίει μέσα σου, απλώς ξεσπάει προς τα έξω, δεν σταματάς να αναρωτιέσαι αν είναι καλό ή κακό. Απλώς συμβαίνει!»

Δεκαετίες αργότερα, τόσο ο Πέδρο όσο κι η Ρόσι είναι ακόμα εμβληματικές μορφές της ευρωπαϊκής τέχνης. Ο Αλμοδόβαρ, πιο ώριμος πια, συνθέτει υπέροχα φιλμ πάνω στο παρελθόν και στο μέλλον, στη ζωή και το θάνατο, την κληρονομιά και τη δημιουργικότητα. Η Ρόσι ντε Πάλμα βρίσκεται πολύ συχνά εκεί, ακόμα κι αν πρόκειται για κάποια συμβολική παρουσία, όπως αυτή που έχει στη νέα του ταινία, Πικρές Γιορτές.

Εκεί, κάνει ένα σύντομο πέρασμα παίζοντας ένα γνώριμο πρόσωπο, μια ασφαλή αγκαλιά για μια ηρωίδα σε σημείο κρίσης και αβεβαιότητας. Είπαμε, κάποιες φορές όλοι θέλουμε να δούμε εκείνο το πρόσωπο που μας κάνει να νιώσουμε σιγουριά.

Για τον Αλμοδόβαρ, ένα τέτοιο πρόσωπο είναι σίγουρα η ντε Πάλμα. Γι’αυτό και με αφορμή τις Πικρές Γιορτές, συζητήσαμε μαζί της για όλη της την διαδρομή παρέα με τον Πέδρο. Για τα ξεκινήματα της συνεργασίας τους αλλά και το πώς βλέπει το σύγχρονο, ωριμότερο έργο του. Για το κατά πόσο το πνεύμα της Movida ζει ακόμα σήμερα, αλλά και για το κατά πόσο η ίδια νιώθει να ενσαρκώνει κάτι από την αναρχία και το πνεύμα εκείνης της εποχής.

Οι απαντήσεις της είναι στοχαστικές και απολαυστικά φιλοσοφημένες, καθώς επεκτείνει κάθε της σκέψη σε μια ευρύτερη θεώρηση του τι σημαίνει να είσαι καλλιτέχνης, αλλά και το πού εντοπίζει το αληθινό νόημα της ευτυχίας. Σε αυτή την κουβέντα, η Ρόσι ντε Πάλμα είχε πολλά να πει.

Έχεις μια τόσο μακρά ιστορία με τον Πέδρο και πάτε τόσα πολλά χρόνια πίσω μαζί. Πώς είναι κάθε φορά που σε παίρνει τηλέφωνο; Όπως έγινε με τις Παράλληλες Μητέρες ή τη Julieta ή τώρα εδώ, ανεξάρτητα δηλαδή από το αν πρόκειται για μεγάλο ή μικρό ρόλο, ή για κάτι πιο συμβολικό όπως σε αυτή την ταινία.

Είναι πάντα σαν… ξέρεις, σαν να λες αμέσως «ναι».

Υποθέτω ότι σκέφτεται εμένα για τέτοιου είδους χαρακτήρες γιατί ξέρει ότι θα τους αγαπήσω. Εγώ αγαπώ τους μικρούς ρόλους. Γιατί όταν ένας χαρακτήρας έχει πολύ χρόνο στην οθόνη, είναι κατά μία έννοια πιο εύκολο: μπορείς να τον χτίσεις, να τον αναπτύξεις, να του δώσεις πολλές στιγμές. Όταν όμως εμφανίζεσαι για πολύ λίγο, πρέπει να δώσεις αμέσως συνοχή και υπόσταση στον χαρακτήρα. Καταλαβαίνεις τι εννοώ;

Νομίζω πως ήταν ο Σκορσέζε… ή κάποιος τέτοιος τελοσπάντων [γέλια]… που έλεγε ότι ακόμα κι ένας ταξιτζής που απλώς ανοίγει μια πόρτα μέσα σε μια ταινία πρέπει να το κάνει με απόλυτη αλήθεια και στιβαρότητα.

Θα έπρεπε βέβαια να ρωτήσεις τον ίδιο γιατί καλεί τη Ρόσι για τέτοιους ρόλους. Αλλά είναι αλήθεια πως πιστεύω ότι ξέρει πως θα το κάνω καλά. Υπάρχει αυτή η εμπιστοσύνη ανάμεσά μας. Όλα γίνονται εύκολα, διασκεδαστικά. Ξέρει ότι μπορεί να βασιστεί πάνω μου.

Είναι αστείο γιατί όταν διάβασα το σενάριο του… πώς το λέμε εδώ; [σσ. Εννοεί τον διεθνή τίτλο της ταινίας – στην Ισπανία κυκλοφορεί με τον τίτλο Amarga Navidad]

Bitter Christmas.

Μου αρέσει περισσότερο το Bitter Christmas απ’ ό,τι ο γαλλικός τίτλος. Εδώ στο φεστιβάλ οι Γάλλοι το λένε Autofiction, αλλά το Bitter Christmas μού αρέσει πολύ περισσότερο. Πώς το λέτε στα ελληνικά;

Κάτι σαν… Bitter Holidays.

Όχι, εννοώ στα ελληνικά, πώς ακούγεται;

«Πικρές Γιορτές».

[γελάει κι αρχίζει να χειροκροτάει]

Α! Μου αρέσει πολύ αυτό, θα το θυμάμαι! [το επαναλαμβάνει στα ελληνικά] «Πικρές Γιορτές». Μου αρέσει! Θα το ηχογραφήσω.

[βγάζει το κινητό και γράφουμε μαζί βίντεο που λέμε τον τίτλο στα ελληνικά: «Πικρές Γιορτές!»]

Οπότε, όταν διάβασα το σενάριο του «Πικρές Γιορτές», το απόλαυσα πραγματικά. Νομίζω ότι ο Πέδρο γίνεται όλο και καλύτερος συγγραφέας. Απόλαυσα τρομερά την ανάγνωση.

Και μετά, σε κάποιο σημείο, εμφανίζεται η Γκαμπριέλα, η δική μου ηρωίδα. Και καθώς διάβαζα την περιγραφή της, σκεφτόμουν: «Μα αυτή είναι ακριβώς η Ρόσι ντε Πάλμα». Είναι τόσο αστείο, γιατί μαζί μου δεν χρειάζεται να περιγράψει πολλά. Εξοικονομεί ενέργεια. Δεν χρειάζεται να εξηγήσει ιδιαίτερα ποια είναι.

Αλλά του είπα: «Αφού η ταινία έχει στοιχεία αυτομυθοπλασίας, δεν θέλω να είμαι απλώς ο εαυτός μου». Ήθελα να αλλάξω τον χαρακτήρα. Να δοκιμάσω κάτι διαφορετικό.

Με τον Πέδρο αυτό είναι πάντα διασκεδαστικό. Υπάρχει αυτή η εμπιστοσύνη που μου επιτρέπει να πειραματίζομαι. Να πω: «Τι θα γίνει αν βάλω κόκκινα μαλλιά; Τι θα γίνει αν το κάνω έτσι;». Έχω την ελευθερία να δημιουργήσω τον χαρακτήρα. Και μετά του προτείνω διάφορα πράγματα: «Σου αρέσει αυτό; Σου αρέσει εκείνο;». Και εκείνος διαλέγει.

Νομίζω επίσης ότι η παρουσία μου λειτουργεί πια σαν κάτι οικείο μέσα στις ταινίες του. Ξέρει ότι θα του δώσω αυτό που θέλει. Ο τρόπος που παίζω είναι πολύ οργανικός, πολύ αληθινός. Ίσως γι’ αυτό δεν χρειάζεται να ασχοληθεί με κάποιον καινούργιο άνθρωπο για να πετύχει αυτό που θέλει. Ξέρει ότι θα έρθω, θα δουλέψω με απλό τρόπο και θα του δώσω ακριβώς αυτό που χρειάζεται.

Είναι μάλλον τόσο απλό.

Ναι, και φαντάζομαι ότι σε αυτή την ταινία λειτουργείς και σαν ένας ασφαλής χώρος για την ηρωίδα. Ως θεατές το αντιλαμβανόμαστε έτσι αμέσως.

Νομίζω πως ναι. Βλέποντας την ταινία καταλαβαίνεις ότι αυτή η σκηνή είναι και μια ανάσα για την ιστορία. Μια στιγμή ανακούφισης.

Ακόμα και εδώ στη Γαλλία, συχνά με καλούν για ρόλους που χρειάζονται αυτή την ενέργεια: κάτι αληθινό, κάτι αστείο… αλλά πάντα αληθινό. Και πιστεύω ότι αυτό προσφέρω στο κοινό. Και, ξέρεις, ο κόσμος χαίρεται όταν με βλέπει να εμφανίζομαι στην οθόνη. Κι αυτό είναι υπέροχο.

Μα ναι. Δεν το λέω με την εύκολη έννοια που συχνά το χρησιμοποιούμε σήμερα, αλλά πραγματικά πιστεύω ότι είσαι μια iconic παρουσία του σινεμά. Όχι απλά ως ηθοποιός, αλλά σαν εικόνα, σαν φιγούρα. Πώς το έχεις βιώσει αυτό όλα αυτά τα χρόνια; Είναι κάτι που σε έχει περιορίσει ποτέ; Σε έχει ενδυναμώσει;

Όταν γνώρισα τον Πέδρο, στα τέλη της δεκαετίας του ’80, πριν από πάρα πολλά χρόνια δηλαδή, δεν ήμουν καν ηθοποιός. Είχα ήδη το μουσικό μου συγκρότημα. Είχα μετακομίσει από τη Μαγιόρκα στη Μαδρίτη για να συμμετέχω στη Movida Madrileña, να παίζω μουσική, να εμφανίζομαι.

Ο Πέδρο ερχόταν να δει τις εμφανίσεις μας. Πάντα λέω ότι ήμασταν κάπως από την ίδια… πρώτη ύλη. Από τον ίδιο κόσμο. Υπήρχε μια συγγένεια.

Δεν υπήρξα ποτέ άνθρωπος που εντυπωσιαζόταν ιδιαίτερα από τη φήμη ή από την ιδιότητα του καλλιτέχνη. Πάντα βλέπω πρώτα τον άνθρωπο πίσω από τον καλλιτέχνη. Και πιστεύω ότι, στο τέλος, είμαστε όλοι ίδιοι. Όταν άρχισα να δουλεύω μαζί του, δεν ήμουν ηθοποιός. Δεν ήξερα καν πώς να παίξω. Απλώς τον άφηνα να κάνει ό,τι ήθελε με μένα.

Θυμάμαι στο Γυναίκες στα Πρόθυρα Νευρικής Κρίσης ότι έπρεπε να κοιμάμαι συνέχεια! Έπρεπε να είμαι ξαπλωμένη, να κοιμάμαι, να περιμένω. Και εγώ σκεφτόμουν: «Μα πόσο βαρετό είναι να είσαι ηθοποιός!». [γελάμε]

Έπρεπε να έρχομαι στο πλατό για να κοιμηθώ! Αυτό δεν ήταν καθόλου αυτό που φανταζόμουν ότι είναι ο κινηματογράφος. Και κάθε μέρα παραπονιόμουν στον Πέδρο: «Σε παρακαλώ, είναι τόσο βαρετό. Άφησέ με ήσυχη!». Εκείνος μου έλεγε: «Μα γιατί παραπονιέσαι; Στο τέλος της ταινίας έχεις όλη εκείνη την υπέροχη σκηνή με την Κάρμεν».

Αλλά εγώ συνέχιζα. Κάθε μέρα! Ήμουν πραγματικά ανυπόφορη. [γελάει] Δεν καταλάβαινα ακόμη τι είναι το σινεμά. Μου έλεγαν, «Έλα και αύριο, γιατί η κάμερα θα κάνει αυτό το πλάνο και θα φαίνονται πάλι τα πόδια σου». Κι εγώ σκεφτόμουν: «Πάλι;!».

Τελικά έγινα τόσο φορτική, που μια μέρα εμφανίστηκε εκείνη η σκηνή με τον οργασμό. Το όνειρό μου! Πάντα λέω ότι αν δεν είχα παραπονεθεί τόσο πολύ, αυτή η σκηνή δεν θα είχε υπάρξει ποτέ.

Καταλαβαίνεις τι εννοώ με αυτό; Είμαι πολύ αυθόρμητος άνθρωπος, λειτουργώ πολύ οργανικά. Και αυτό είναι κάτι που έμαθα από τον Πέδρο, γιατί μαζί του μπήκα στον κινηματογράφο. Έμαθα ότι τα λάθη, τα ατυχήματα, τα απρόβλεπτα πράγματα μπορούν να γίνουν πηγή ιδιοφυΐας. Κάτι μπορεί να συμβεί στο πλατό εντελώς τυχαία, κάτι που δεν ήταν σχεδιασμένο, και ξαφνικά να αποδειχθεί πολύτιμο.

Ο Πέδρο είναι πολύ έξυπνος σε αυτό. Αντί να φοβηθεί το απρόοπτο, το αξιοποιεί. Κι εγώ λειτουργώ με τον ίδιο τρόπο. Είμαστε καλλιτέχνες που δεν είμαστε άκαμπτοι, δεν λειτουργούμε έτσι. Και όλη μου η ζωή μαζί του ήταν μια τέτοια εμπειρία. Μια πολύ όμορφη εμπειρία.

Ακόμα και όταν δεν βρίσκομαι στις ταινίες του, αισθάνομαι ότι κατά κάποιον τρόπο είμαι παρούσα. Θυμάμαι όταν το Volver βραβεύτηκε στις Κάννες, ήμουν στο σπίτι μου και παρακολουθούσα την τελετή από την τηλεόραση. Όταν η ταινία κέρδισε το βραβείο για το σύνολο των γυναικών ηθοποιών, αισθάνθηκα σαν να το είχα πάρει κι εγώ.

Γιατί είναι κάτι μεγαλύτερο από τις ίδιες τις ηθοποιούς. Είναι μεγαλύτερο από τους χαρακτήρες. Αυτό που μας έδωσε ο Πέδρο από την αρχή – και σήμερα μοιάζει αυτονόητο, αλλά τότε δεν ήταν – ήταν γυναίκες με ανθεκτικότητα. Γυναίκες που περνούν μέσα από πολύ δύσκολες καταστάσεις, αλλά δεν βυθίζονται στην ενοχή. Δεν κουβαλούν αυτή την ιουδαιοχριστιανική αίσθηση ενοχής.

Δεν μένουν κολλημένες στο: «Τι έκανα για να μου αξίζει αυτό;». [σσ. Χαμογελάει γιατί αυτό λειτουργεί και ως αναφορά στην ομώνυμη ταινία του Αλμοδόβαρ What Have I Done to Deserve This?, στα ελληνικά με τίτλο Μια Ζωή Ταλαιπωρία.]

Περνούν μέσα από τον πόνο, ναι, υποφέρουν. Αλλά μετά λένε, «Ωραία, και τώρα τι κάνουμε;» Έχουν αυτή τη δύναμη να συνεχίσουν κι αυτό είναι το σπουδαίο. Ακόμα και μετά από τον χειρότερο εφιάλτη, μπορείς να συνεχίσεις, μπορείς να είσαι ελεύθερη.

Τέτοιες γυναίκες δεν τις βλέπαμε πριν από τον Πέδρο. Και ακόμη και σήμερα, αυτό παραμένει βαθιά σύγχρονο.

Μπήκε φέτος σε μια πλατφόρμα στην Ελλάδα μια συλλογή με όλες αυτές τις πρώτες ταινίες του Αλμοδόβαρ–

Τις καλόγριες τις είδες;!

Ναι, είναι πραγματικά εντυπωσιακό να βλέπει κανείς αυτές τις ταινίες σήμερα.

Είναι απίστευτο, ναι.

Ακόμα και σήμερα μεταφέρουν αυτή την αίσθηση αναρχίας. Αλλά και κινδύνου! Σαν να μη μετράει τίποτα, σαν να είναι όλα δυνατά.

Ελευθερία.

Αυτό ακριβώς! Ελευθερία. Σαν να σου λέει κάποιος: «Μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις. Έχεις το δικαίωμα να γίνεις αυτό που θέλεις να γίνεις».

Όλη η πολυπλοκότητα της ανθρώπινης συμπεριφοράς, και ειδικά των γυναικών, βρίσκεται ήδη εκεί, αλλά μέσα από την ελευθερία, μέσα από την ανθεκτικότητα. Μέσα από αυτή τη δυνατότητα να ξεπερνάς τα χειρότερα πράγματα και να ξαναγεννιέσαι σαν φοίνικας. Καταλαβαίνεις τι εννοώ; Αυτό σε βοηθάει πολύ και στην ίδια τη ζωή.

Και είναι πολύ ενδιαφέρον γιατί ο Πέδρο μεγάλωσε ανάμεσα σε πολύ δυνατές γυναίκες. Τις αδελφές του, τη μητέρα του… τις γνώρισα όλες πριν από πολλά χρόνια. Γυναίκες με τεράστια προσωπικότητα. Με δύναμη. Με εξυπνάδα. Και πήρε όλα αυτά τα στοιχεία από εκείνες.

Αλλά επίσης επηρεάστηκε και από τη Λα Μάντσα, από τον τόπο όπου γεννήθηκε. Κουβαλάει μέσα του από τότε το παράλογο. Η Λα Μάντσα είναι ένας πραγματικά σουρεαλιστικός κόσμος. Κι εγώ είμαι ένα πολύ σουρεαλιστικό πλάσμα! Ένα ντανταϊστικό πλάσμα. Γι’ αυτό και συνδέθηκα τόσο γρήγορα μαζί του τότε.

Όλα ήταν αυθόρμητα, δεν σκεφτόσουν πρώτα και δημιουργούσες μετά, αλλά δημιουργούσες και σκεφτόσουν αργότερα. Όταν η δημιουργικότητα καίει μέσα σου, απλώς ξεσπάει προς τα έξω, δεν σταματάς να αναρωτιέσαι αν είναι καλό ή κακό. Απλώς συμβαίνει! Κι εγώ έτσι ακριβώς λειτουργώ. Δεν νομίζω ότι υπήρξε ποτέ κάποια στρατηγική πίσω από αυτό.

Τώρα, με τα χρόνια, είναι πια πολύ πιο μεθοδικός, γράφει ακριβώς αυτό που θέλει να γράψει. Έχει μια διαφορετική προσέγγιση. Αλλά ακόμη και σήμερα, αν συμβεί κάτι απρόσμενο στο πλατό, το αντιμετωπίζει σαν πλούτο, όχι σαν πρόβλημα. Δεν λέει: «Όχι, αυτό δεν το θέλω», λέει: «Περίμενε, γιατί να μην το χρησιμοποιήσουμε;»

Εγώ πάντα προσπαθώ να του δίνω ιδέες και καμιά φορά μου λέει, «Όχι, Ρόσι, φτάνει.» [γελάμε] Αλλά αισθάνομαι ότι αυτές οι στιγμές είναι οι πιο δημιουργικές από όλες.

Πώς την βλέπεις εσύ αυτή την εξέλιξή του; Για μένα, ο Πέδρο είναι ένας από τους αγαπημένους μου καλλιτέχνες. Και όσο μεγαλώνω το συνειδητοποιώ όλο και περισσότερο. Κι είναι ενδιαφέρον γιατί όταν ήμουν νεότερος δεν έλεγα ποτέ «είναι ο αγαπημένος μου σκηνοθέτης», έβλεπα τις πρώτες του ταινίες και καταλάβαινα την αξία τους αλλά δεν τις αγαπούσα απαραίτητα.

Αλλά όσο μεγάλωνα και έβλεπα τις πιο ώριμες δουλειές του, άρχισα να αντιλαμβάνομαι ότι υπάρχει κάτι πολύ μεγαλύτερο εκεί. Και μετά επέστρεψα στις πρώτες ταινίες με το σημερινό μου βλέμμα και τότε πραγματικά τις κατάλαβα περισσότερο. Και κατάλαβα και ότι όλη η φιλμογραφία του είναι ένα ενιαίο πράγμα, κάτι μεγαλύτερο από κάθε ταινία ξεχωριστά.

Ναι, και ξέρεις τι άλλο αγαπώ πολύ σε εκείνον; Ότι μιλά πάντα για πράγματα που γνωρίζει πραγματικά. Ξεκινά από κάτι πολύ τοπικό, πολύ συγκεκριμένο, αλλά αυτά τα τοπικά πράγματα μετατρέπονται ξαφνικά σε κάτι παγκόσμιο. Όλοι μπορούν να τα καταλάβουν!

Ακόμα κι αν μιλά για ένα χωριό στη Λα Μάντσα ή για κάτι εξαιρετικά συγκεκριμένο, όλα αποκτούν μια καθολική διάσταση, γιατί είναι αληθινά. Και όταν κάτι είναι αληθινό, όλοι μπορούν να συνδεθούν μαζί του. Αυτό είναι υπέροχο.

Πώς αισθάνεσαι βλέποντας αυτή την εξέλιξη; Εσύ που τον γνωρίζεις τόσα χρόνια, πιστεύεις ότι εκείνο το πρώιμο πνεύμα εξακολουθεί να υπάρχει μέσα του; Τι σημαίνει σήμερα καν αυτό το πνεύμα;

Πιστεύω ότι εξακολουθεί να υπάρχει. Ποτέ δεν μου αρέσει να κρίνω έναν καλλιτέχνη για την κατεύθυνση που παίρνει η δουλειά του, γιατί δεν πιστεύω ότι εμείς οι καλλιτέχνες ελέγχουμε πραγματικά την εξέλιξή μας. Δεν είμαστε κυβερνήτες αυτού που δημιουργούμε. Κάθε καλλιτέχνης ακολουθεί τη δική του πορεία και καμιά φορά αυτή η πορεία δεν είναι καν αυτή που θα επέλεγε συνειδητά. Είναι απλώς η κατεύθυνση που γεννιέται μέσα του και την ακολουθεί.

Φυσικά, θα μου άρεσε να με εκπλήξει ξανά με έναν διαφορετικό τρόπο. Και σε αυτή την ταινία υπάρχουν κάποιες πολύ κωμικές στιγμές, πολύ αστείες στιγμές. Θα ήθελα ίσως να τον δω να επιστρέφει κάποτε σε μια καθαρή κωμωδία. Αλλά από την άλλη, η εξέλιξη είναι εξέλιξη. Δεν μπορούμε να την εμποδίσουμε, είναι κάτι μεγαλύτερο από εμάς.

Πάντα λέω ότι εμείς οι καλλιτέχνες είμαστε οχήματα της τέχνης. Δεν είμαστε η ίδια η τέχνη. Είμαστε το μέσο μέσω του οποίου περνά. Και πολλές φορές είναι σαν κάτι να έρχεται μέσα από εμάς.

Πολλοί καλλιτέχνες λένε: «Έγραψα αυτό το τραγούδι», «Συνέθεσα αυτό το έργο», «Δημιούργησα αυτή την ιδέα». Εγώ πιστεύω ότι αυτό είναι κάπως λανθασμένο. Είσαι απλώς το μέσο μετάδοσης, σαν το καλώδιο του ηλεκτρισμού. Το καλώδιο δεν είναι το ίδιο ο ηλεκτρισμός, είναι απλώς αυτό που τον μεταφέρει. Η τέχνη είναι ο ηλεκτρισμός. Εμείς είμαστε τα καλώδια.

Γι’ αυτό και μπορεί δύο άνθρωποι σε διαφορετικά σημεία του κόσμου να έχουν ακριβώς την ίδια ιδέα την ίδια στιγμή. Γιατί όλοι συνδεόμαστε με κάτι μεγαλύτερο.

Και ο Πέδρο εξακολουθεί να έχει αυτό το πράγμα μέσα του. Μου αρέσει να παρακολουθώ την εξέλιξή του γιατί ξέρω ότι θα συνεχίσει να γυρίζει ταινίες. Ο κινηματογράφος είναι η ζωή του. Πάντα έχει καινούργια σχέδια, πάντα έχει νέες ιδέες. Κι εγώ είμαι περίεργη να δω πού θα τον οδηγήσουν.

Για μένα είναι χαρά να παρακολουθώ αυτή τη διαδρομή. Και εξακολουθεί να με εκπλήσσει. Ακόμα και τώρα. Όπως σου έλεγα πριν, όταν διάβασα το σενάριο του Πικρές Γιορτές, ήταν ήδη μια τόσο όμορφη εμπειρία μόνο ως ανάγνωσμα. Δεν ήταν απλώς κάτι που λειτουργεί όταν μετατραπεί σε εικόνες. Ήταν ήδη βαθύ, καλογραμμένο και ουσιαστικό πάνω στη σελίδα.

Και υπάρχει κάτι μέσα του, από το οποίο δεν μπορεί να ξεφύγει. Κάτι που βλέπεις ακόμη και στον χαρακτήρα του Λεονάρντο Σμπαράλια μέσα στην ταινία [σσ. Παίζει τον σκηνοθέτη, δηλαδή τον “Αλμοδόβαρ”- χαρακτήρα]. Αυτή η διαρκής αναζήτηση, η ανάγκη να δημιουργήσει, να βρει τι πρέπει να κάνει, η αίσθηση ότι χάνεται αλλά ταυτόχρονα ότι κάτι τον σπρώχνει προς τα εμπρός. Ξέρω πολύ καλά αυτό το συναίσθημα.

Και όσο μεγαλώνω, τόσο περισσότερο ανοίγομαι σε αυτή την ιδέα της σύνδεσης με κάτι μεγαλύτερο. Σε κάτι που απαιτεί να αφεθείς. Όχι να λειτουργείς με στρατηγική. Οι στρατηγικές είναι άκαμπτες, δεν αφήνουν τον αέρα να περάσει. Δεν αφήνουν τη σύνδεση να συμβεί.

Όταν αφήνεσαι πραγματικά, τότε τα πράγματα αρχίζουν να συμβαίνουν από μόνα τους. Όλα αποκτούν ζωή. Όλα γίνονται αληθινά. Όλα ανθίζουν.

Εσύ, αισθάνεσαι ότι κουβαλάς ακόμη μέσα σου το πνεύμα εκείνης της εποχής; Της Movida, των πρώτων χρόνων με τον Αλμοδόβαρ;

Ο κόσμος έχει αλλάξει πάρα πολύ από τότε. Πάρα πολύ. Αλλά εγώ προσπαθώ να παραμένω κοντά στα αληθινά πράγματα.

Μπορεί να ακούγεται απλό ή ακόμη και αφελές, αλλά για μένα σημασία έχει να κοιτάζω τη φύση. Να ακούω τα πουλιά. Να βλέπω τα δέντρα, τα λουλούδια, όλα αυτά τα πράγματα που μας περιβάλλουν και είναι γεμάτα ομορφιά. Αυτά είναι που με βοηθούν να επιβιώνω σε αυτούς τους καιρούς.

Οι άνθρωποι υποφέρουν πολύ σήμερα. Υπάρχουν τόσες αδικίες στον κόσμο. Τόσοι πόλεμοι που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν. Είναι πραγματικά θλιβερό.

Φαντάσου έναν κόσμο όπου όλοι θα αφιερώνονταν περισσότερο στη δημιουργία. Στην τέχνη. Ακόμα και στην χειροτεχνία, σε πράγματα που φτιάχνεις με τα χέρια σου. Όταν δουλεύεις με τα χέρια σου, το μυαλό ησυχάζει. Το μυαλό ησυχάζει πραγματικά. Και όσο περνούν τα χρόνια, νιώθω όλο και πιο συνδεδεμένη με αυτά τα απλά πράγματα.

Ξέρεις, στην ταινία υπάρχει εκείνο το υπέροχο τραγούδι της Χαβέλα Βάργκας, το Las Simples Cosas. Πρέπει να βρεις τους στίχους του στα ελληνικά. Να τους διαβάσεις στα ελληνικά, θα το αγαπήσεις, γιατί μιλάει ακριβώς γι’ αυτό. Εμείς οι άνθρωποι ψάχνουμε συνεχώς κάτι. Κυνηγάμε διαρκώς κάτι άλλο. Κι όμως, τα πιο όμορφα πράγματα βρίσκονται μέσα στα πιο απλά.

Ένα τραπέζι με ανθρώπους που αγαπάς. Λίγο ψωμί. Το φως του ήλιου. Αυτά είναι τα σημαντικά πράγματα. Και η αγάπη είναι τόσο εύθραυστη όσο και αυτά τα απλά πράγματα. Δεν μπορείς να επιστρέψεις πίσω και να σώσεις συναισθήματα που έχουν ήδη περάσει. Δεν μπορείς να ξαναφέρεις μια στιγμή που χάθηκε.

Τα απλά πράγματα πεθαίνουν την ίδια στιγμή που συμβαίνουν, γι’ αυτό πρέπει να τα συλλαμβάνουμε όταν υπάρχουν. Να προσέχουμε αυτές τις μικρές στιγμές της ζωής. Αυτό είναι η αγάπη, αυτή είναι η αληθινή μαγεία, οι μικρές, απλές, μαγικές στιγμές της ζωής. Αλλά για να τις δεις, πρέπει να είσαι ξύπνιος. Πρέπει να έχεις προσοχή.

Εγώ ας πούμε ποτέ δεν μπορώ να συνηθίσω την ανατολή του ήλιου. Κάθε φορά που τη βλέπω, εξακολουθώ να εκπλήσσομαι. Κάθε φορά! Και αυτή η ικανότητα να εκπλήσσεσαι είναι που μας κρατά παιδιά. Μικρά αγόρια και μικρά κορίτσια. Μας επανασυνδέει με τον πραγματικό εαυτό μας. Με την αθωότητά μας.

Όταν βλέπω ένα λουλούδι να ανθίζει, εξακολουθώ να μην μπορώ να καταλάβω πώς συμβαίνει αυτό το θαύμα, πώς ανοίγει μόνο του. Και είναι κάτι που μου δίνει τεράστια χαρά.