ΜΥΛΑΙΔΗ ΣΤΟΥΜΠΟΥ: Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ Ο ΚΟΜΒΟΣ AI ΤΗΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελεί πλέον ένα μελλοντικό σενάριο, αλλά μια τεχνολογική και οικονομική πραγματικότητα που ήδη αναδιαμορφώνει επιχειρήσεις, αγορές εργασίας και γεωπολιτικές ισορροπίες. Μέσα σε αυτό το ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον, η Ελλάδα καλείται να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί να εξελιχθεί σε έναν ουσιαστικό περιφερειακό κόμβο AI και καινοτομίας;

Η Μυλαίδη Στούμπου, Regional General Manager και Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου της Microsoft Europe South, πιστεύει πως η ευκαιρία είναι υπαρκτή, αρκεί η χώρα να κινηθεί γρήγορα και συντονισμένα. Στη συνέντευξη που ακολουθεί μιλά για τα βήματα που πρέπει να κάνει η Ελλάδα ώστε να περάσει από τα πιλοτικά έργα στη μαζική υιοθέτηση της AI, τον ρόλο των επενδύσεων σε υποδομές και data centers, τη σημασία των δεξιοτήτων και της συμπεριληπτικής ανάπτυξης, αλλά και το πώς η Ευρώπη μπορεί να μετατρέψει τη ρύθμιση της AI σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Παράλληλα, αναλύει πώς αλλάζει η έννοια της ηγεσίας στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και γιατί οι οργανισμοί που θα ξεχωρίσουν δεν θα είναι εκείνοι που απλώς χρησιμοποιούν περισσότερη τεχνολογία, αλλά όσοι θα καταφέρουν να συνδυάσουν την ανθρώπινη κρίση με τη δύναμη της AI.

Η συνέντευξη έγινε με αφορμή τη συμμετοχής Μυλαίδης Στούμπου στο Panathēnea Festival που αποτελεί μια σύγχρονη αναβίωση της αρχαίας γιορτής, που μεταμορφώνει το Ζάππειο Μέγαρο σε έναν κορυφαίο κόμβο καινοτομίας και πολιτισμού. Από τις 27 έως τις 29 Μαΐου, το φεστιβάλ συγκεντρώνει επενδυτές, καλλιτέχνες και οραματιστές από όλο τον κόσμο, συνδυάζοντας την τεχνολογία με τη δημιουργικότητα. Μέσα από ομιλίες, εργαστήρια και καλλιτεχνικές εκθέσεις, προωθεί νέες ιδέες που διαμορφώνουν το μέλλον της Ευρώπης.

Παρατηρείται έντονη συζήτηση γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη και την περιφερειακή ανάπτυξη. Πιστεύετε ότι η Ελλάδα μπορεί ρεαλιστικά να εξελιχθεί σε κόμβο AI στην Ευρώπη μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια; Αν ναι, ποια είναι τα δύο έως τρία συγκεκριμένα βήματα που πρέπει να κάνει άμεσα το κράτος και η αγορά;
Τα θεμέλια υπάρχουν ήδη: ισχυρή πρώιμη υιοθέτηση, ιδιαίτερα από τις νεότερες γενιές, καθώς σύμφωνα με έκθεση της Sequoia Capital η Αθήνα αναδεικνύεται σε ανερχόμενο κόμβο ταλέντου στην AI και την καινοτομία, ένα αναπτυσσόμενο οικοσύστημα από startups και ερευνητικούς φορείς, αυξανόμενες επενδύσεις σε υποδομές και μια σαφής ευρωπαϊκή κατεύθυνση γύρω από την ψηφιακή ανθεκτικότητα (digital resilience) και την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Όπως έχουμε δει σε διεθνές επίπεδο, οι χώρες που ωφελούνται περισσότερο δεν είναι απαραίτητα εκείνες που αναπτύσσουν την τεχνολογία, αλλά αυτές που την ενσωματώνουν ευρέως σε όλο το φάσμα της οικονομίας τους. Άρα ναι, η ευκαιρία είναι πραγματική, αλλά εξαρτάται από ορισμένες άμεσες και πρακτικές μετατοπίσεις:

• Μετάβαση από πιλοτικά έργα σε ευρεία υιοθέτηση. Πολλοί οργανισμοί στην Ελλάδα βρίσκονται ήδη στο σημείο καμπής “pilot-to-scale”. Αυτό που κάνει πλέον τη διαφορά δεν είναι η πρόσβαση στην AI, αλλά τα θεμέλια: ετοιμότητα δεδομένων, σύγχρονα και διαλειτουργικά συστήματα, αξιόπιστες cloud υποδομές, και σαφή πλαίσια ελέγχου (governance).
• Αντιμετώπιση των δεξιοτήτων ως εθνικής υποδομής. Δεύτερη προτεραιότητα είναι η αντιμετώπιση της ανάπτυξης δεξιοτήτων όχι ως υποστηρικτικής λειτουργίας, αλλά ως βασικής εθνικής υποδομής. Όταν δεξιότητες, θέσεις εργασίας και εφαρμογές AI εξελίσσονται ταυτόχρονα, η υιοθέτηση επιταχύνεται εκθετικά. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη ισχυρή βάση, υψηλή συμμετοχή από τις νεότερες γενιές, αυξανόμενη συμμετοχή εργαζομένων (συμπεριλαμβανομένων των 45+), και ενίσχυση πρωτοβουλιών δημόσιου-ιδιωτικού τομέα. Η ευκαιρία είναι να συνδεθούν αυτές οι προσπάθειες πιο άμεσα με πραγματικές οικονομικές εφαρμογές.
• Θεμελίωση της ανάπτυξης σε αξιόπιστες υποδομές και ένα ανοικτό οικοσύστημα. Ένα τρίτο στοιχείο είναι η διασφάλιση ότι οι υποδομές, η κυριαρχία (sovereignty) και το άνοιγμα προς τα οικοσυστήματα εξελίσσονται παράλληλα. Στην πράξη, αυτό σημαίνει επενδύσεις σε επεκτάσιμες και ασφαλείς cloud και AI υποδομές σε τοπικό επίπεδο, πρόσβαση σε διεθνή μοντέλα με ταυτόχρονη προσαρμογή τους στην ελληνική γλώσσα και πραγματικότητα, καθώς και ισχυρά πλαίσια διακυβέρνησης, ασφάλειας και ελέγχου δεδομένων.

Η κυριαρχία στην εποχή της AI σημαίνει να έχεις τη δυνατότητα επιλογής, προσαρμογής και λειτουργίας της τεχνολογίας με εμπιστοσύνη, παραμένοντας ταυτόχρονα συνδεδεμένος με τα παγκόσμια οικοσυστήματα που οδηγούν την καινοτομία και την κλιμάκωση.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να παραμείνει αποκλειστικά καταναλωτής AI σε έναν κόσμο που διαμορφώνεται από δημιουργούς AI.

Αξιοποιώντας το ταλέντο των startups, τη ερευνητική της ισχύ και το οικοσύστημα καινοτομίας, μπορεί να δημιουργήσει, να κλιμακώσει και να εξάγει λύσεις AI, εξελισσόμενη στον φυσικό κόμβο καινοτομίας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.

Δεδομένης της στρατηγικής σημασίας της περιοχής, υπάρχουν συγκεκριμένα σχέδια ή σκέψεις για νέες επενδύσεις της Microsoft στην Ελλάδα ή τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ιδιαίτερα σε AI και data centers; Ποιοι παράγοντες θα καθορίσουν αυτές τις αποφάσεις;
Η περιοχή αναδεικνύεται ξεκάθαρα σε στρατηγικής σημασίας και αυτό αποτυπώνεται ήδη στη στόχευσή μας, συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής μας επένδυσης στην Ελλάδα. Σε όλη την Ευρώπη, και ιδιαίτερα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, βλέπουμε μια μετατόπιση: οι υποδομές δεν θεωρούνται πλέον μόνο τεχνικό ζήτημα, αλλά βασικό θεμέλιο για την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και την κλιμάκωση στην υιοθέτηση της AI.

Η Ελλάδα εντάσσεται φυσικά σε αυτή τη στρατηγική, ιδιαίτερα με την ανάπτυξη του τοπικού data center, το οποίο αναμένεται να λειτουργήσει ως σημαντικός επιταχυντής για τον μετασχηματισμό τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα.

Παράλληλα, όπως έχουμε δει σε ώριμες αγορές, ένα datacenter της Microsoft είναι κάτι περισσότερο από υποδομή, γίνεται καταλύτης τοπικής καινοτομίας, προσφέροντας στις startups την εγγύτητα, την κλίμακα και την εμπιστοσύνη που χρειάζονται για να αναπτύξουν, να δοκιμάσουν και να εξάγουν διεθνώς ανταγωνιστικές λύσεις AI από την Ελλάδα.

Συχνά μιλάτε για «συμπεριληπτική ανάπτυξη». Στην πράξη, πώς μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι η AI δεν θα εντείνει τις ανισότητες στην αγορά εργασίας; Υπάρχει κάποιο παράδειγμα πολιτικής ή συνεργασίας που θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο;
Αν θέλουμε η AI να οδηγήσει σε συμπεριληπτική ανάπτυξη, πρέπει να εστιάσουμε στο να διευρύνουμε την πρόσβαση, τις δεξιότητες και την καινοτομία. Τα τελευταία δεδομένα από την έκθεση Microsoft AI Diffusion δείχνουν ότι η υιοθέτηση της AI αυξάνεται γρήγορα, αλλά όχι ισομερώς, η χρήση στις ανεπτυγμένες οικονομίες είναι σχεδόν διπλάσια από ό,τι στις αναδυόμενες. Χωρίς παρέμβαση, οι ανισότητες θα διευρυνθούν.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει επενδύσεις σε πέντε τομείς: ψηφιακές υποδομές, εκτεταμένη εκπαίδευση στην AI, εθνικές πολιτικές, υπεύθυνη υιοθέτηση σε όλους τους κλάδους, και ένα ισχυρό οικοσύστημα startups που μπορεί να αξιοποιήσει το τοπικό ταλέντο για να αναπτύξει κλιμακούμενες λύσεις AI.

Χώρες που πρωτοπορούν σήμερα στην AI, όπως η Νότια Κορέα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σιγκαπούρη, είναι εκείνες που συνδύασαν έγκαιρα αυτούς τους παράγοντες, μέσα από συντονισμένες προσπάθειες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Ένα ισχυρό μοντέλο για την ενίσχυση της ευκαιρίας της AI είναι οι συνεργασίες μεταξύ βιομηχανίας, κυβερνήσεων, εκπαιδευτικών συστημάτων και startups, με στόχο να προσφέρουν εκπαίδευση στην AI, να επιταχύνουν την καινοτομία και να επεκτείνουν την πρόσβαση σε εκατομμύρια εργαζομένους και φοιτητές. Αυτές οι οικοσυστημικές προσεγγίσεις διασφαλίζουν ότι η AI γίνεται εργαλείο ευκαιρίας για όλους.

Η Ευρώπη επιχειρεί να ρυθμίσει την AI πιο αυστηρά από άλλες περιοχές. Πιστεύετε ότι αυτό θα αποτελέσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα ή φρένο στην καινοτομία; Και τι θα αλλάζατε στο υπάρχον πλαίσιο;
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση στη ρύθμιση της AI συχνά θεωρείται περιοριστική για την καινοτομία, όμως εμείς τη βλέπουμε περισσότερο ως ευκαιρία για να οικοδομηθεί αξιόπιστη καινοτομία.

Σαφείς κανόνες γύρω από την ασφάλεια, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία είναι απαραίτητοι για την ενίσχυση της υιοθέτησης. Η εμπιστοσύνη είναι αυτή που επιτρέπει σε επιχειρήσεις, κυβερνήσεις και πολίτες να αγκαλιάσουν πλήρως την AI, και τελικά, αυτή είναι που οδηγεί τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα.

Ταυτόχρονα, βλέπουμε την ανάδυση μιας νέας γενιάς ευρωπαϊκών εταιρειών που αναπτύσσουν λύσεις AI σχεδιασμένες για sovereign περιβάλλοντα, ενσωματώνοντας εξ αρχής τον έλεγχο δεδομένων, τη συμμόρφωση και την ανθεκτικότητα. Αυτό δείχνει ότι το ρυθμιστικό πλαίσιο μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την καινοτομία, όχι ως φραγμός.

Βέβαια, το ρυθμιστικό πλαίσιο από μόνο του δεν είναι αρκετό. Η ανταγωνιστικότητα θα προκύψει από τον συνδυασμό ισχυρής διακυβέρνησης (governance) με συνεχιζόμενες επενδύσεις σε υποδομές, ταλέντο και οικοσυστήματα. Έτσι, οι επιχειρήσεις που καινοτομούν στο πεδίο αυτό θα μπορέσουν να αναπτυχθούν τόσο περιφερειακά όσο και παγκόσμια.

Η Microsoft δραστηριοποιείται και επενδύει στην Ευρώπη για περισσότερα από 40 χρόνια. Η δέσμευσή μας ήταν και παραμένει σταθερή, με πλήρη σεβασμό στις ευρωπαϊκές αξίες και πάντα σε συμμόρφωση με τη νομοθεσία. Μόνο τους τελευταίους μήνες έχουμε επενδύσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε υποδομές AI και cloud σε 16 ευρωπαϊκές χώρες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στο μέλλον της AI στην Ευρώπη.

Αυτές οι επενδύσεις ενισχύουν την οικονομική ανάπτυξη και δημιουργούν τη βάση πάνω στην οποία μπορεί να αναπτυχθεί ένα νέο κύμα καινοτομίας με έμφαση στην κυριαρχία (sovereignty), επιτρέποντας στην Ευρώπη να ηγηθεί στην εποχή της AI με τους δικούς της όρους, χωρίς συμβιβασμούς ανάμεσα στην καινοτομία και τον έλεγχο.

Με τη σωστή στόχευση στην καινοτομία και στις επενδύσεις, η Ευρώπη μπορεί να ηγηθεί στη διαμόρφωση Τεχνητής Νοημοσύνης που είναι ταυτόχρονα ανταγωνιστική και αξιόπιστη, θέτοντας παράλληλα ένα παγκόσμιο πρότυπο και ενδυναμώνοντας το οικοσύστημα των δημιουργών της να καθορίσει την επόμενη εποχή της AI.

Σε ένα περιβάλλον όπου η τεχνολογία εξελίσσεται ταχύτερα από ποτέ, ποια είναι η μεγαλύτερη αλλαγή που πρέπει να κάνει σήμερα ένας CEO ή ένας policymaker στον τρόπο λήψης αποφάσεων; Τι έχετε δει να λειτουργεί, και τι όχι;
Στο σημερινό περιβάλλον, η μεγαλύτερη αλλαγή είναι η μετάβαση από τη λήψη αποφάσεων με βάση τη βεβαιότητα, στην ηγεσία μέσα από συνεχή μάθηση και τεκμηριωμένη κρίση.

Η τεχνολογία, και ιδιαίτερα η AI, έχει αυξήσει δραματικά την ταχύτητα, την κλίμακα και την πολυπλοκότητα της διαθέσιμης πληροφορίας. Ωστόσο, η ηγεσία δεν αφορά απλώς το να έχεις περισσότερα δεδομένα, αλλά το να γνωρίζεις τι έχει πραγματική σημασία, να θέτεις σαφή κατεύθυνση και να ενεργείς με αποφασιστικότητα.

Αυτό που έχουμε δει ότι λειτουργεί είναι η ενσωμάτωση της AI ως συνεργάτη στη λήψη αποφάσεων ενισχύοντας την ανθρώπινη κρίση, βελτιώνοντας τη δυνατότητα προβλέψεων και επιτρέποντας ταχύτερες και πιο προσαρμοστικές επιλογές.
Αυτό που δεν λειτουργεί είναι η αντιμετώπιση της τεχνολογίας ως ενός μεμονωμένου εργαλείου ή η χρήση της χωρίς σαφές πλαίσιο, διακυβέρνηση και λογοδοσία.

Τελικά, οι ηγέτες που ξεχωρίζουν είναι εκείνοι που συνδυάζουν την ψηφιακή ευφυΐα με την ανθρώπινη κρίση χρησιμοποιώντας την τεχνολογία για να σκέφτονται μαζί της, όχι αντί για εκείνους.