ΠΕΓΚΥ ΑΝΤΩΝΑΚΟΥ: Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΣ ΚΟΜΒΟΣ ΤΝ ΣΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ

Σε μια περίοδο όπου η τεχνητή νοημοσύνη επαναπροσδιορίζει την οικονομία, την εργασία και την ίδια τη γεωπολιτική της καινοτομίας, η Ελλάδα επιχειρεί να διεκδικήσει ρόλο στον νέο ψηφιακό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η Πέγκυ Αντωνάκου, Γενική Διευθύντρια της Google για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και μία από τις ομιλήτριες του φετινού Panathênea που θα διεξαχθεί 27-29 Μαΐου στο Ζάππειο Μέγαρο, μιλά για το πώς η χώρα μπορεί να μετατρέψει το ταλέντο, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τη νέα γενιά startups σε πραγματικό μοχλό διεθνών επενδύσεων και εξαγώγιμης καινοτομίας.

Ακόμα, συζητήσαμε για την ανάγκη η Ελλάδα να περάσει από τον ρόλο του «καταναλωτή» τεχνολογίας σε εκείνον του δημιουργού, εξηγεί ποιοι κλάδοι θα επηρεαστούν περισσότερο από την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) τα επόμενα χρόνια και προειδοποιεί ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η αδράνεια.

Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία του ανθρώπινου κεφαλαίου, της εξωστρέφειας και της πολιτισμικής ταυτότητας στην επόμενη φάση του ελληνικού οικοσυστήματος καινοτομίας, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον τις προϋποθέσεις για να εξελιχθεί σε ουσιαστικό κόμβο τεχνολογίας και δημιουργίας με διεθνές αποτύπωμα.

Η Ελλάδα τοποθετεί τον εαυτό της ως αναδυόμενο κόμβο τεχνολογίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Από τη θέση σας στην Google, ποια είναι τα δύο-τρία συγκεκριμένα βήματα που πρέπει να γίνουν άμεσα για να μετατραπεί αυτή η αφήγηση σε πραγματικές επενδύσεις και όχι απλώς σε branding;
Η αφήγηση υπάρχει σίγουρα και η δυναμική είναι πραγματική. Αλλά για να περάσουμε από τη «δυνατότητα» στη «μόνιμη επένδυση», πρέπει να κινηθούμε με την ταχύτητα της ίδιας της τεχνολογίας. Βλέπω τα εξής κρίσιμα βήματα:

Γεφύρωση του Χάσματος Δεξιοτήτων: Λέμε συχνά ότι το μέλλον είναι ανθρώπινο. Οι πραγματικές επενδύσεις ακολουθούν το ταλέντο. Όταν μια πολυεθνική εταιρεία διερευνά την ελληνική αγορά, δεν αναζητά απλώς φορολογικά κίνητρα· αναζητά ένα ψηφιακά έτοιμο εργατικό δυναμικό που είναι σε θέση να ηγηθεί από την πρώτη μέρα.

Ενδυνάμωση του Οικοσυστήματος Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων: Η Ελλάδα είναι κατεξοχήν χώρα μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Για να καθιερωθεί η Ελλάδα ως πραγματικός κόμβος, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις πρέπει να σταματήσουν να είναι απλοί καταναλωτές τεχνολογίας και να μετασχηματιστούν σε δημιουργούς παγκόσμιας αξίας.

Με τη μείωση των εμποδίων πρόσβασης στην ΤΝ, η γεωγραφία παύει να είναι εμπόδιο· μια μικρή επιχείρηση σε ένα απομακρυσμένο ελληνικό νησί μπορεί να φτάσει σε ένα παγκόσμιο κοινό με την ίδια ευκολία όπως μια startup στη Silicon Valley. Η μετατροπή της αφήγησης σε επένδυση σημαίνει ένα πράγμα: να αποδείξουμε ότι η Ελλάδα δεν εμπνέει απλώς, αλλά παράγει παγκόσμιες ιστορίες επιτυχίας.

Καλλιέργεια ενός Οικοσυστήματος «Δημιουργών»: Η αλλαγή νοοτροπίας είναι το κλειδί για να σταματήσουμε να καταναλώνουμε τεχνολογία και να αρχίσουμε να τη δημιουργούμε. Αυτό σημαίνει ένα οικοσύστημα όπου οι ελληνικές startups δεν επιλύουν απλώς τοπικά προβλήματα, αλλά εξάγουν καινοτομία στον κόσμο.

Χρειαζόμαστε ένα περιβάλλον που επιβραβεύει την έρευνα και την καινοτομία και το οποίο καλεί τη διασπορά μας να φέρει πίσω την εμπειρία και την τεχνογνωσία της. Μετατρέποντας το «brain drain» σε «brain gain», διασφαλίζουμε ότι οι επιτυχίες της επόμενης γενιάς -και οι θέσεις εργασίας υψηλής αξίας που τις συνοδεύουν- θα γεννηθούν εδώ, στην Ελλάδα.

Με την ταχεία άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης, βλέπουμε ήδη να μετασχηματίζεται η αγορά εργασίας. Ποιοι κλάδοι στην Ελλάδα πιστεύετε ότι θα επηρεαστούν περισσότερο από την ΤΝ τα επόμενα τρία χρόνια και ποιος είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος αν αποτύχουμε να δράσουμε εγκαίρως;
Στην Google λέμε συχνά ότι, η ΤΝ είναι τόσο θεμελιώδης όσο ο ηλεκτρισμός· δεν τροφοδοτεί απλώς μια συσκευή, μετασχηματίζει ολόκληρο το οικοδόμημα. Στην Ελλάδα, βλέπουμε αυτόν τον μετασχηματισμό ως τεράστια ευκαιρία ενίσχυσης και όχι αντικατάστασης.

Τα επόμενα τρία χρόνια, πιστεύω ότι θα δούμε τον μεγαλύτερο αντίκτυπο σε τρεις συγκεκριμένους τομείς:

Στον Δημόσιο Τομέα: Το βλέπουμε ήδη μέσα από τη συνεργασία μας με το Υπουργείο Εσωτερικών. Η ΤΝ έχει τη δυνατότητα να αναβαθμίσει σημαντικά τις δημόσιες υπηρεσίες, φέρνοντας το κράτος πιο κοντά στον πολίτη -πιο γρήγορα, πιο αποτελεσματικά και με μεγαλύτερη ανταπόκριση στις ανάγκες του.

Σε Μικρομεσαίες επιχειρήσεις και Τουρισμό: Εδώ η ΤΝ κάνει τη διαφορά: επιτρέπει σε μια μικρή επιχείρηση σε ένα απομακρυσμένο νησί να απευθύνεται σε παγκόσμιο κοινό και να υλοποιεί επαγγελματικές καμπάνιες σε δεκάδες γλώσσες -με μηδενικό κόστος και άμεσα αποτελέσματα.

Ναυτιλία και Logistics: Η ναυτιλία, ένας από τους πιο ιστορικούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, βρίσκει στην ΤΝ έναν νέο σύμμαχο: από τη βελτιστοποίηση διαδρομών έως τη μείωση κατανάλωσης καυσίμων, η τεχνολογία γίνεται η αθόρυβη κινητήρια δύναμη της ανταγωνιστικότητάς της.

Τα στοιχεία είναι ενθαρρυντικά: βάσει της μελέτης της Implement Consulting Group, το 94% των θέσεων εργασίας στην Ελλάδα θα ενισχυθούν θετικά ή θα παραμείνουν ανεπηρέαστες από την ΤΝ. Ωστόσο, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η αδράνεια. Αν αποτύχουμε να δράσουμε τώρα, κινδυνεύουμε με διπλή απώλεια: πρώτον, να χάσουμε μια δυνητική ετήσια ώθηση 6% στο ΑΕΠ μας, και δεύτερον, να αφήσουμε πίσω το 6% των εργαζομένων των οποίων οι ρόλοι θα αυτοματοποιηθούν. Η συλλογική μας ευθύνη είναι σαφής: να διασφαλίσουμε ότι κανείς δεν θα μείνει εκτός αυτής της νέας εποχής. Η ευκαιρία για να διεκδικήσουμε ηγετικό ρόλο στη Μεσόγειο είναι μπροστά μας, αλλά δεν θα μας περιμένει για πάντα.

Η Google συνεχίζει να επενδύει σε υποδομές cloud και τεχνητής νοημοσύνης. Υπάρχει ρεαλιστική πιθανότητα να δούμε ισχυρότερη παρουσία ή κάποια υποδομή μεγάλης κλίμακας; Τι θα καθόριζε μια τέτοια απόφαση;
Όταν συζητάμε για υποδομές, πρέπει να κοιτάξουμε πέρα από τα φυσικά κτίρια. Στην Google, οι επενδύσεις μας είναι μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης, παγκόσμιας προσπάθειας να διασφαλίσουμε ότι η επανάσταση της ΤΝ είναι χωρίς αποκλεισμούς και χωρίς σύνορα. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο πού βρίσκονται οι servers, αλλά αν ένας προγραμματιστής στην Αθήνα ή ένας επιχειρηματίας στη Θεσσαλονίκη έχει το ίδιο «τεχνολογικό οξυγόνο» με κάποιον στη Silicon Valley.

Αυτό που καθορίζει την παρουσία μας σε κάθε αγορά, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, είναι η ετοιμότητά της να ενταχθεί στο παγκόσμιο πρότυπο της ΤΝ. Δεν χτίζουμε απλώς «τοπικά» εργαλεία· δημιουργούμε μια γέφυρα ώστε το ελληνικό ταλέντο να δρα και να δημιουργεί σε παγκόσμια κλίμακα από την πρώτη μέρα.

Η απόφαση να εμβαθύνουμε την παρουσία μας έχει τρεις παγκόσμιες προτεραιότητες στον πυρήνα της:

Η ΤΝ ως Κοινό Αγαθό: Στόχος μας είναι να καταστήσουμε την ΤΝ προσβάσιμη σε όλους, ανεξαρτήτως μεγέθους ή τοποθεσίας. Είτε μέσω υποδομής cloud είτε μέσω εξειδικευμένων μοντέλων ΤΝ, θέλουμε μια μικρή τουριστική επιχείρηση σε ένα νησί του Αιγαίου να έχει στα χέρια της τα ίδια ισχυρά αναλυτικά εργαλεία με μια πολυεθνική εταιρεία.

Παγκόσμια Ανταγωνιστικότητα: Σε αυτή τη νέα εποχή, η γεωγραφία δεν καθορίζει την επιρροή, την καθορίζει η ικανότητα. Και οι επενδύσεις μας έχουν ακριβώς αυτόν τον στόχο: η Ελλάδα να μην είναι απλώς οικοδέσποινα της τεχνολογίας, αλλά να γίνει ουσιαστικός κόμβος στο παγκόσμιο οικοσύστημα της ΤΝ.

Κοινή Δέσμευση για Δεξιότητες: Πίσω από κάθε επένδυση σε υποδομές υπάρχουν οι άνθρωποι. Η δέσμευσή μας στην Ελλάδα είναι δέσμευση στους 100.000+ που έχουμε ήδη εκπαιδεύσει και στους πολλούς περισσότερους που έρχονται. Γιατί η υποδομή είναι το «hardware», αλλά οι άνθρωποι που την ζωντανεύουν είναι το «software» που θα οδηγήσει την οικονομία μπροστά.
Τελικά, δεν μιλάμε για servers και κτίρια. Μιλάμε για την επίσημη είσοδο της Ελλάδας στην παγκόσμια πρωτοπορία, με τους ανθρώπους της στο τιμόνι.

Συμμετέχετε ενεργά σε συμβούλια και διοικητικά σχήματα. Ποιο είναι το μεγαλύτερο red flag, που βλέπετε αυτή τη στιγμή στις ελληνικές startup και ποιο είναι το πιο υποτιμημένο πλεονέκτημα που δεν αξιοποιούν αρκετά;
Μέσα από τη θητεία μου σε διοικητικά συμβούλια και ευρύτερα οικοσυστήματα καινοτομίας, παρατηρώ την εντυπωσιακή ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η ελληνική επιχειρηματικότητα. Αν έπρεπε, όμως, να αναφέρω ένα “red flag” που εξακολουθεί να υπάρχει, αυτό είναι η εσωστρέφεια. Πολλοί ιδρυτές εξακολουθούν να χτίζουν τις εταιρείες τους απευθυνόμενοι πρώτα στα 10 εκατομμύρια των Ελλήνων, με την πρόθεση να «επεκταθούν» αργότερα. Στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, όμως, δεν υπάρχει «αργότερα».

Αν το επιχειρηματικό σου μοντέλο δεν είναι διεθνές από την πρώτη ημέρα, ουσιαστικά βάζεις ο ίδιος ένα όριο στην ανάπτυξή σου. Το να σκέφτεσαι σε παγκόσμια κλίμακα δεν είναι κάτι που αποφασίζεις στην πορεία, είναι νοοτροπία που πρέπει να υπάρχει από την πρώτη μέρα.

Όσο για το πιο υποτιμημένο πλεονέκτημα, είναι αυτό που αποκαλώ “Multidisciplinary Grit”, δηλαδή την ικανότητα να συνδυάζει κανείς τεχνική αρτιότητα, ευελιξία και επιμονή σε διαφορετικά πεδία. Το ελληνικό ταλέντο έχει αυτή τη μοναδικότητα, γιατί οι μηχανικοί και οι άνθρωποι της τεχνολογίας σπάνια λειτουργούν μέσα σε ένα στενά τεχνικό περιβάλλον.

Λόγω της οικονομικής μας ιστορίας και της κουλτούρας μας, που είναι έντονα προσανατολισμένη στην παροχή υπηρεσιών και στην ανθρώπινη επαφή, το ελληνικό τεχνολογικό ταλέντο είναι εξαιρετικά προσαρμοστικό και κατανοεί σε βάθος την εμπειρία του τελικού χρήστη.

Αυτό δημιουργεί μία ουσιαστική δυναμική “από την Ελλάδα στον κόσμο”, μια δυναμική που στηρίζεται κυρίως σε δύο παράγοντες: στο ταλέντο των ανθρώπων μας και στην ίδια τη χώρα ως τόπο εργασίας και δημιουργίας.

• Η Ελλάδα ως κόμβος ταλέντου: Διαθέτουμε ένα ανθρώπινο δυναμικό με υψηλή τεχνική κατάρτιση, αλλά ταυτόχρονα και πολιτισμικά ευέλικτο. Αυτό αποτελεί τεράστιο πλεονέκτημα για τις εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης, που δεν καλούνται απλώς να επεξεργάζονται δεδομένα, αλλά να δίνουν λύσεις σε πραγματικές ανάγκες.
• Η Ελλάδα ως τόπος ζωής και εργασίας: Η Ελλάδα αρχίζει επιτέλους να αξιοποιεί και τη θέση της ως προορισμός. Η δυνατότητα να προσελκύει διεθνές ταλέντο, ανθρώπους που μπορούν να εργάζονται από την Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη, είναι ένα πλεονέκτημα που μόλις τώρα αρχίζουμε να αξιοποιούμε ουσιαστικά.

Το πραγματικό πλεονέκτημα, λοιπόν, δεν βρίσκεται μόνο στην τεχνική κατάρτιση ή στην ποιότητα των ιδεών. Βρίσκεται και στο γεγονός ότι στην Ελλάδα η τεχνολογία είχε πάντα στο επίκεντρό της τον άνθρωπο. Αν συνδυάσουμε αυτή την ανθρωποκεντρική ανθεκτικότητα με μια πραγματικά εξωστρεφή φιλοδοξία, χωρίς σύνορα, τότε δεν υπάρχει όριο στα «μικρά θαύματα» που μπορεί να πετύχει το ελληνικό startup οικοσύστημα.

Το Panathênea συνδέει την τεχνολογία, τον πολιτισμό και την κοινωνία. Πιστεύετε ότι η καινοτομία στην Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει πολιτισμική ταυτότητα; Και αν ναι, ποιος θα είναι ο ρόλος των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών σε αυτή τη διαδικασία;
Το φεστιβάλ Panathênea λειτουργεί ως μια πολύ εύστοχη μεταφορά για αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα. Όπως η αρχαία γιορτή συνδύαζε την άμιλλα με την καλλιτεχνική έκφραση, έτσι και τα σύγχρονα Panathênea δείχνουν ότι η τεχνολογία δεν είναι μια «ψυχρή» βιομηχανία, αλλά μπορεί να αποτελέσει μια νέα μορφή πολιτιστικής δημιουργίας.

Πιστεύω βαθιά ότι, η καινοτομία γίνεται πλέον μέρος της σύγχρονης ελληνικής ταυτότητας. Για πολλά χρόνια βλέπαμε την ιστορία μας κυρίως ως κάτι που έπρεπε να διαφυλαχθεί. Σήμερα, μέσα από την Τεχνητή Νοημοσύνη και τα ψηφιακά εργαλεία, μπορούμε να μετατρέψουμε αυτή την κληρονομιά σε ζωντανό πλεονέκτημα για το μέλλον. Η καινοτομία είναι ένας νέος τρόπος να αξιοποιήσουμε όσα μας χαρακτηρίζουν διαχρονικά: το φιλότιμο, τον λόγο, τη δημιουργικότητα, την προσαρμοστικότητα. Και να τα μεταφράσουμε σε ιδέες, προϊόντα και λύσεις με διεθνή απήχηση.

Ο ρόλος μας δεν είναι απλώς να παρέχουμε τεχνολογία. Είναι να λειτουργούμε ως καταλύτης και ως γέφυρα ανάμεσα στο τοπικό ταλέντο και την παγκόσμια σκηνή. Αυτό γίνεται κυρίως σε τρία επίπεδα:

Η τεχνολογία ως επιταχυντής: παρέχουμε την υποδομή και τα εργαλεία που επιτρέπουν στους Έλληνες δημιουργούς να αναπτυχθούν και να απευθυνθούν σε μεγαλύτερες αγορές. Στόχος μας είναι ένας προγραμματιστής, ένας ερευνητής ή ένας καλλιτέχνης στην Ελλάδα να έχει τις ίδιες δυνατότητες και την ίδια εμβέλεια με κάποιον που βρίσκεται σε οποιοδήποτε μεγάλο κέντρο καινοτομίας.

Η πρόσβαση στον πολιτισμό: μέσα από πρωτοβουλίες όπως το Google Arts & Culture, συμβάλλουμε στην ψηφιοποίηση και στην ανάδειξη της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς σε διεθνές κοινό.

Η στήριξη στο οικοσύστημα: στηρίζοντας θεσμούς όπως τα Panathênea, δεν λειτουργούμε απλώς ως χορηγοί. Επενδύουμε σε έναν ουσιαστικό διάλογο ανάμεσα στην κοινωνία και την τεχνολογία.

Στο τέλος της ημέρας, η τεχνολογία δίνει τα μέσα. Το «γιατί» πηγάζει από τον πολιτισμό μας. Οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας μπορούν να προσφέρουν τα εργαλεία και την πλατφόρμα, αλλά είναι το ελληνικό ταλέντο αυτό που θα δώσει τη νέα πολιτιστική ταυτότητα της χώρας. Χαίρομαι που από την αρχή διακρίναμε την προοπτική και τη δυναμική των Panathēnea και στηρίξαμε το όραμα αυτό από τα πρώτα του κιόλας βήματα.