ΑΑΔΕ: Νέα ψηφιακά εργαλεία από το 2027 – Στο στόχαστρο αδήλωτα εισοδήματα και ενοίκια

Νέα ψηφιακά εργαλεία επιστρατεύει σταδιακά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με το 2027 να αποτελεί σημαντικό σταθμό για την επέκταση και την αξιοποίηση των ηλεκτρονικών συστημάτων ελέγχου.

Από τα εισοδήματα και τις επαγγελματικές συναλλαγές έως τα ακίνητα και τα ενοίκια, η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να αποκτήσει πληρέστερη εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας και να εντοπίζει ευκολότερα περιπτώσεις φοροδιαφυγής.

Στο επίκεντρο βρίσκονται το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), η επέκταση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και η διασύνδεση των ψηφιακών συστημάτων που χρησιμοποιούν καθημερινά οι επιχειρήσεις.

Σημειώνεται ότι οι παρεμβάσεις περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το 2027 και συνδέονται με την προσπάθεια περιορισμού της φοροδιαφυγής και αύξησης των φορολογικών εσόδων.

Τι αλλάζει στους φορολογικούς ελέγχους;

Η βασική αλλαγή είναι ότι η ΑΑΔΕ επιδιώκει να αξιοποιεί συνδυαστικά τα στοιχεία που συγκεντρώνονται από διαφορετικές ψηφιακές εφαρμογές. Έτσι, οι έλεγχοι δεν θα βασίζονται μόνο στις δηλώσεις που υποβάλλουν οι φορολογούμενοι, αλλά και στη σύγκριση των δηλωμένων στοιχείων με δεδομένα από συναλλαγές, ηλεκτρονικά παραστατικά και περιουσιακά στοιχεία.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία έχουν:

• Το myDATA, μέσω του οποίου διαβιβάζονται ηλεκτρονικά τα στοιχεία των επιχειρηματικών συναλλαγών.
• Η διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών, που ενισχύει την παρακολούθηση των πληρωμών και των αποδείξεων.
• Η ηλεκτρονική τιμολόγηση, η οποία διευρύνει την ψηφιακή καταγραφή των συναλλαγών.
• Το ψηφιακό δελτίο αποστολής, που επιτρέπει την ηλεκτρονική παρακολούθηση της διακίνησης αγαθών.
• Η τεχνητή νοημοσύνη και η ανάλυση δεδομένων, που μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό ασυνήθιστων αποκλίσεων και στην καλύτερη στόχευση των ελέγχων.

Στόχος, όπως αναφέρεται από την Αρχή, είναι τα δεδομένα αυτά να λειτουργούν συμπληρωματικά, διευκολύνοντας τον εντοπισμό περιπτώσεων στις οποίες οι δηλώσεις δεν συμφωνούν με τις διαθέσιμες πληροφορίες.

Στο μικροσκόπιο ακίνητα και ενοίκια

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές, πάντως, αφορά το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, γνωστό ως ΜΙΔΑ. Πρόκειται για ένα σύστημα που αποσκοπεί στη συγκέντρωση και διασταύρωση πληροφοριών για τα ακίνητα, συνδέοντας στοιχεία από το Ε9 και το Εθνικό Κτηματολόγιο.

Μέσα από το νέο μητρώο, η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να αποκτήσει σαφέστερη εικόνα για το ποιος έχει στην κατοχή του κάθε ακίνητο και πώς αυτό χρησιμοποιείται: αν κατοικείται από τον ιδιοκτήτη, αν παραμένει κενό ή αν εκμισθώνεται, είτε με μακροχρόνια μίσθωση είτε μέσω πλατφορμών βραχυχρόνιας διαμονής.

Η συγκέντρωση αυτών των πληροφοριών μπορεί να διευκολύνει τον εντοπισμό αδήλωτων ενοικίων, διαφορών στα δηλωμένα στοιχεία των ακινήτων και άλλων ασυμφωνιών που χρήζουν ελέγχου.

Για τους ιδιοκτήτες, επομένως, η ορθή καταγραφή των στοιχείων της ακίνητης περιουσίας και της χρήσης κάθε ακινήτου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Τεχνητή νοημοσύνη για τον εντοπισμό ύποπτων αποκλίσεων

Σημαντικό ρόλο στον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ αναμένεται να διαδραματίσουν η τεχνητή νοημοσύνη και τα συστήματα ανάλυσης μεγάλου όγκου δεδομένων.

Οι συγκεκριμένες τεχνολογίες μπορούν να βοηθήσουν στη σύγκριση πληροφοριών για εισοδήματα, συναλλαγές, δαπάνες και περιουσιακά στοιχεία, ώστε να εντοπίζονται περιπτώσεις που παρουσιάζουν ενδείξεις φορολογικής ασυνέπειας.

Με αυτόν τον τρόπο, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί επιδιώκουν να εντοπίζουν πιο γρήγορα τις υποθέσεις που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση και να αξιοποιούν αποτελεσματικότερα το διαθέσιμο προσωπικό.

Η χρήση αυτοματοποιημένων συστημάτων δεν σημαίνει ότι κάθε απόκλιση συνιστά φορολογική παράβαση. Μπορεί, όμως, να αποτελέσει αφετηρία για στοχευμένο έλεγχο, όταν εντοπίζονται στοιχεία που δεν συμφωνούν μεταξύ τους.

Ηλεκτρονικά τιμολόγια και ψηφιακό πελατολόγιο

Στο πεδίο των επιχειρήσεων, η επέκταση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης αποτελεί ένα ακόμη βασικό μέτρο. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που περιγράφεται για την επόμενη περίοδο, η εφαρμογή της προβλέπεται να καλύψει και επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα έως 1 εκατ. ευρώ, βάσει των σχετικών όρων και χρονοδιαγραμμάτων.

Παράλληλα, σχεδιάζεται η διεύρυνση του Ψηφιακού Πελατολογίου σε επιπλέον επαγγελματικούς κλάδους, μεταξύ των οποίων ο χώρος των εκδηλώσεων.

Η καταγραφή των πελατών και των συναλλαγών, όπου απαιτείται, δημιουργεί πρόσθετα δεδομένα που μπορούν να συγκριθούν με τις αποδείξεις και τα υπόλοιπα φορολογικά παραστατικά. Έτσι, διευκολύνεται ο εντοπισμός περιπτώσεων στις οποίες η παρεχόμενη υπηρεσία δεν συνοδεύεται από την αντίστοιχη φορολογική καταγραφή.

Έλεγχοι με ψηφιακά εργαλεία και νέες υπηρεσίες

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η εφαρμογή «ΕΛΕΓΧΟΣ Live», την οποία χρησιμοποιούν οι ελεγκτές μέσω φορητών συσκευών. Το σύστημα υποστηρίζει τους επιτόπιους ελέγχους, δίνοντας πρόσβαση σε διαθέσιμες πληροφορίες και επιτρέποντας την ηλεκτρονική καταγραφή των ελεγκτικών ενεργειών.

Την ίδια στιγμή, η ΑΑΔΕ προχωρά στην αναδιοργάνωση των υπηρεσιών της. Τα Κέντρα Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης (ΚΕΦΟΔΕ) και τα Ελεγκτικά Κέντρα (ΕΛΚΕ) αναλαμβάνουν διακριτούς ρόλους, ενώ τα νέα καταστήματα myPoint φιλοδοξούν να προσφέρουν ένα πιο σύγχρονο μοντέλο εξυπηρέτησης των φορολογουμένων.

Ο σχεδιασμός προβλέπει επίσης την ενίσχυση του ελεγκτικού μηχανισμού με επτά νέα ελεγκτικά κέντρα, καθώς και την επέκταση του δικτύου myPoint από έξι καταστήματα που έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία σε συνολικά 15.

Πρόσθετα έσοδα 2,15 δισ. ευρώ το 2027

Σημειώνεται ότι οι ψηφιακές αλλαγές συνδέονται και με τους δημοσιονομικούς στόχους της επόμενης χρονιάς. Το προσχέδιο του προϋπολογισμού προβλέπει φορολογικά έσοδα 75,73 δισ. ευρώ για το 2027, περίπου 2,15 δισ. ευρώ περισσότερα σε σχέση με το 2026.

Η αύξηση αποδίδεται τόσο στην αναμενόμενη οικονομική ανάπτυξη όσο και στην εκτιμώμενη συμβολή των μέτρων κατά της φοροδιαφυγής.

Ένα, βέβαια, από τα βασικά ζητούμενα είναι και η περαιτέρω μείωση του κενού ΦΠΑ, δηλαδή της διαφοράς ανάμεσα στα έσοδα από τον συγκεκριμένο φόρο που θα έπρεπε να εισπράττονται και σε εκείνα που τελικά εισπράττονται. Η ενίσχυση των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων εκτιμάται ότι μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό αυτής της απόκλισης.