Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: “Πράσινο φως” για τη μεγάλη επέκταση και αναβάθμισή του

Ένα ακόμη καθοριστικό βήμα για τη μεγάλη επέκταση και αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου πραγματοποιήθηκε, καθώς το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) και το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ) γνωμοδότησαν ομόφωνα θετικά, με παρατηρήσεις, επί των οριστικών μελετών του έργου.

Πρόκειται για τις αρχιτεκτονικές, στατικές, ηλεκτρομηχανολογικές μελέτες, καθώς και τις μελέτες αρχιτεκτονικής τοπίου και φωτισμού, που διαμορφώνουν τη νέα φυσιογνωμία ενός από τα σημαντικότερα μουσεία της χώρας.

Στις συνεδριάσεις των δύο ανώτατων γνωμοδοτικών οργάνων του υπουργείου Πολιτισμού έδωσε το «παρών» και ο διεθνώς αναγνωρισμένος αρχιτέκτονας Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ (David Chipperfield), επικεφαλής του ομώνυμου αρχιτεκτονικού γραφείου, το οποίο έχει αναλάβει τον σχεδιασμό του έργου σε συνεργασία με το γραφείο Τομπάζη.

Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ: «Τα μουσεία απευθύνονται ουσιαστικά στους πολίτες»

«Σήμερα είναι μια πολύ σημαντική ημέρα. Έχουμε διανύσει μια μακρά διαδρομή. Δεν είναι αδύνατον να δημιουργήσεις ένα καλό έργο σε κακό περιβάλλον, αλλά είναι δύσκολο. Αντίθετα, ένα καλό περιβάλλον εξασφαλίζει το καλό αποτέλεσμα», δήλωσε ο Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ, επισημαίνοντας τη σημασία της συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Ο διακεκριμένος αρχιτέκτονας στάθηκε ιδιαίτερα στον δημόσιο χαρακτήρα του μουσείου και στη σχέση του με την πόλη.

«Ξέρουμε ότι τα μουσεία είναι τουριστικοί προορισμοί ή μέρος του τουριστικού μηχανισμού, αλλά ουσιαστικά απευθύνονται στους πολίτες», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όπως εξήγησε, στον σχεδιασμό του έργου ελήφθησαν υπόψη όχι μόνο η παγκόσμια σημασία των συλλογών του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, αλλά και η ιστορική σχέση του κτιρίου με τη γειτονιά και την Αθήνα.

«Στην περίπτωση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, λάβαμε φυσικά υπόψη τη γειτονιά, τον τρόπο που σχεδιάστηκε για την πόλη και τη θέση του στον ελληνικό πολιτισμό», σημείωσε.

Βασική προτεραιότητα των μελετητών ήταν η καλύτερη δυνατή ανάδειξη των συλλογών, με τρόπο που να απευθύνεται τόσο στους επισκέπτες από το εξωτερικό όσο και στους κατοίκους της πόλης.

«Αυτό ήταν και μια από τις προκλήσεις. Πώς να το κάνεις αρκετά σημαντικό για τους ανθρώπους της πόλης», πρόσθεσε.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η αρχιτεκτονική προσέγγιση βασίστηκε στον σεβασμό προς το ιστορικό κτίριο, με στόχο οι νέες επεμβάσεις να μην ανταγωνίζονται το υφιστάμενο μνημείο, αλλά να αναδεικνύουν τη φυσιογνωμία του.

Τι αλλάζει στον σχεδιασμό του νέου μουσείου

Οι οριστικές μελέτες ενσωματώνουν σειρά παρατηρήσεων που είχαν διατυπωθεί από τα μέλη του ΚΑΣ και του ΚΣΝΜ κατά την προηγούμενη εξέταση των προμελετών.

Μεταξύ των σημαντικότερων αλλαγών περιλαμβάνεται η μείωση του ύψους της νέας πρόσοψης επί της οδού Πατησίων, το οποίο θα κυμαίνεται από 5,25 έως 7,25 μέτρα, ανάλογα με την κλίση του εδάφους.

Παράλληλα, προβλέπεται η τοποθέτηση κυλιόμενων κλιμάκων που θα συνδέουν το υπόγειο με το ισόγειο, διευκολύνοντας τη μετακίνηση των επισκεπτών και συμβάλλοντας στην αποσυμφόρηση των χώρων.

Αλλαγές έχουν γίνει και στην επιλογή των δομικών υλικών. Στους εσωτερικούς χώρους προτείνεται η χρήση συμπιεσμένου χώματος, υλικού που συμβάλλει στη βελτίωση του μικροκλίματος και της ακουστικής, ενώ στις εξωτερικές όψεις θα χρησιμοποιηθεί συμπιεσμένο σκυρόδεμα, που χαρακτηρίζεται από μεγάλη αντοχή στον χρόνο και στις φθορές.

Επιπλέον, απλοποιείται ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός των περιπτέρων του κήπου, τα οποία θα αποκτήσουν μαρμάρινη επένδυση αντί της ξύλινης που είχε αρχικά προταθεί.

Ένας νέος δημόσιος κήπος με 250 δέντρα και 5.000 θάμνους

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, με στόχο την ενίσχυση του πράσινου και τη δημιουργία ενός νέου δημόσιου χώρου στην καρδιά της Αθήνας.

Σύμφωνα με τους μελετητές, προβλέπεται η φύτευση περίπου 250 νέων δέντρων και 5.000 θάμνων, που θα συμβάλουν στη διαμόρφωση της νέας εικόνας του μουσείου.

Ο κήπος θα είναι προσβάσιμος στο κοινό, ωστόσο θα κλείνει κατά τις βραδινές ώρες για λόγους προστασίας.

Κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων διατυπώθηκαν παρατηρήσεις σχετικά με το ύψος και τα είδη των δέντρων, καθώς και για τη διαμόρφωση της μεγάλης κλίμακας που θα οδηγεί από την Πατησίων προς τον κήπο.

Ορισμένα μέλη των συμβουλίων έθεσαν ζητήματα σχετικά με την έκκεντρη τοποθέτησή της, αλλά και τον έντονα μνημειακό χαρακτήρα της, επισημαίνοντας ότι θα μπορούσε ενδεχομένως να περιοριστεί.

Το κυκλοφοριακό στην Πατησίων και η διατήρηση του ιστορικού κτιρίου

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν επίσης οι επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η λειτουργία του αναβαθμισμένου μουσείου στην κυκλοφορία της ευρύτερης περιοχής.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη στάση τουριστικών λεωφορείων και άλλων οχημάτων επί της οδού Πατησίων.

Όπως διευκρίνισε ο αρμόδιος μελετητής, έχει ήδη εκπονηθεί μελέτη κυκλοφοριακών επιπτώσεων, η οποία προκρίνει την οδό Βασιλείου Ηρακλείου ως χώρο προσωρινής στάσης των τουριστικών λεωφορείων, καθώς και τη μεταφορά της υφιστάμενης στάσης λεωφορείων του ΟΑΣΑ.

Παράλληλα, τα μέλη των συμβουλίων υπογράμμισαν την ανάγκη να διατηρηθούν στοιχεία της ιστορικής φυσιογνωμίας του μουσείου.

Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά στο παλαιό αμφιθέατρο, για το οποίο οι μελετητές αναγνώρισαν την ιστορική του αξία, σημειώνοντας ότι υπάρχουν σχετικές προτάσεις από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση.

Το επόμενο βήμα για τη μεγάλη αναβάθμιση

Την ικανοποίησή της για την εξέλιξη του έργου εξέφρασε η γενική γραμματέας Πολιτισμού, Ολυμπία Βικάτου, υπογραμμίζοντας τη σημασία της θετικής γνωμοδότησης.

«Είναι μια σπουδαία μέρα σήμερα. Ένα πολύ μεγάλο πρόγραμμα που αφορά το σημαντικότερο μουσείο της χώρας κάνει ένα πολύ σημαντικό βήμα. Στην οριστική μελέτη έχουν ενσωματωθεί οι προηγούμενες παρατηρήσεις του ΚΑΣ και του ΚΣΝΜ. Είμαστε απόλυτα ικανοποιημένοι από αυτή τη συνεργασία και την εξέλιξη του προγράμματος», δήλωσε.

Μετά τη θετική γνωμοδότηση επί των οριστικών μελετών, η διαδικασία προχωρά στο επόμενο στάδιο, με την εκπόνηση των μελετών εφαρμογής, οι οποίες θα εξεταστούν επίσης από τα κεντρικά συμβούλια του υπουργείου Πολιτισμού.

Η επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου δεν αφορά μόνο την αναβάθμιση των εκθεσιακών και λειτουργικών του χώρων, αλλά και τον επαναπροσδιορισμό της σχέσης του με την Αθήνα. Στόχος είναι ένα μουσείο που θα αναδεικνύει με σύγχρονους όρους τις ανεκτίμητες συλλογές του και, ταυτόχρονα, θα λειτουργεί ως ένας πιο ανοιχτός και προσβάσιμος πολιτιστικός χώρος για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης.