Πληθωριστικές απειλές στην οικονομία

Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ωστόσο ο πληθωρισμός εξελίσσεται στη μεγαλύτερη πρόκληση για την επόμενη διετία. Αυτό είναι το κοινό συμπέρασμα που προκύπτει τόσο από το νέο Inflation Monitor της Τράπεζας της Ελλάδος όσο και από την τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ για την ελληνική οικονομία, η οποία παρουσιάστηκε διαδικτυακά την Τετάρτη 16 Ιουλίου.

Οι δύο εκθέσεις συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν ισχυρές, έχοντας πλέον αλλάξει μορφή. Ενώ τα προηγούμενα χρόνια οι αυξήσεις των τιμών προέρχονταν κυρίως από την ενέργεια και τις πρώτες ύλες, πλέον ο πληθωρισμός τροφοδοτείται κυρίως από τις υπηρεσίες και την ανθεκτική αγορά εργασίας, γεγονός που καθιστά πολύ πιο αργή την επιστροφή στον στόχο του 2%.

Πληθωρισμός πάνω από τις προβλέψεις

Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε κατά 4% το πρώτο εξάμηνο του 2026, έναντι 2,5% το 2025, ενώ κατά το δεύτερο τρίμηνο ο ρυθμός ανόδου των τιμών άγγιξε σχεδόν το 5%.

Η επιτάχυνση αποδίδεται κυρίως στην αναζωπύρωση των τιμών της ενέργειας μετά την κρίση στη Μέση Ανατολή, αλλά και στις αυξήσεις που καταγράφηκαν στη διατροφή, τη στέγαση, τις μεταφορές, τη διαμονή και την εστίαση.

Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 3,7% το 2026 και θα αποκλιμακωθεί στο 2,7% το 2027, υπό την προϋπόθεση ότι θα διατηρηθεί η εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και δεν θα υπάρξει νέα ενεργειακή αναταραχή.

Ανάλογη είναι και η εικόνα που παρουσιάζει η Τράπεζα της Ελλάδος. Στο Inflation Monitor προβλέπει ότι ο ελληνικός πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 3,8% το 2026, θα υποχωρήσει στο 2,6% το 2027 και στο 2,3% το 2028, επισημαίνοντας ότι η επιστροφή στη σταθερότητα των τιμών θα είναι σταδιακή και δύσκολη.

Οι υπηρεσίες κρατούν ψηλά τις τιμές

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι ο χαρακτήρας του πληθωρισμού έχει μεταβληθεί. Οι ισχυρότερες πιέσεις προέρχονται πλέον από τις υπηρεσίες και όχι από τα αγαθά, καθώς η ισχυρή κατανάλωση, η τουριστική δραστηριότητα και οι αυξήσεις των μισθών διατηρούν υψηλό το κόστος στην οικονομία.

Η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλότερο πληθωρισμό από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, γεγονός που περιορίζει την ανταγωνιστικότητα και διαβρώνει μέρος της αύξησης των πραγματικών εισοδημάτων.

Παράλληλα, η Τράπεζα της Ελλάδος υπογραμμίζει ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και οι αναταράξεις στο διεθνές εμπόριο εξακολουθούν να αποτελούν βασικούς κινδύνους για την πορεία των τιμών.

Ανάπτυξη με μικρότερη ταχύτητα

Το ΙΟΒΕ καταγράφει επιβράδυνση της ελληνικής οικονομίας κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, με το ΑΕΠ να αυξάνεται κατά 2%, έναντι 2,3% το προηγούμενο τρίμηνο.

Η ιδιωτική κατανάλωση εμφανίζει σημάδια κόπωσης, ενώ οι πάγιες επενδύσεις παραμένουν ισχυρές, στηριζόμενες στην αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, στην πιστωτική επέκταση και στις εισροές ξένων επενδύσεων.

Για το σύνολο του 2026, το ΙΟΒΕ διατηρεί την πρόβλεψή του για ανάπτυξη 1,8%, με επιτάχυνση στο 2% το 2027.

Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η αναπτυξιακή δυναμική εξαρτάται από την ομαλή υλοποίηση των επενδύσεων, τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και την αποφυγή δημοσιονομικών αποκλίσεων ενόψει της προεκλογικής περιόδου.

Οι κίνδυνοι παραμένουν

Το ΙΟΒΕ θεωρεί ότι οι μεγαλύτερες απειλές για την ελληνική οικονομία είναι ο επίμονα υψηλότερος πληθωρισμός σε σχέση με την Ευρωζώνη, οι πιθανές καθυστερήσεις στην υλοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης, η επιβράδυνση των μεταρρυθμίσεων λόγω του προεκλογικού κύκλου και η επιδείνωση των γεωπολιτικών εξελίξεων.

Ο πρόεδρος του ΙΟΒΕ, Γιάννης Ρέτσος, σημείωσε κατά τη χθεσινή παρουσίαση ότι η νέα αστάθεια στον Περσικό Κόλπο και η είσοδος της χώρας σε προεκλογική περίοδο δημιουργούν πρόσθετες αβεβαιότητες.

Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του Ινστιτούτου, καθηγητής Νίκος Βέττας, υπογράμμισε ότι η ελληνική οικονομία καλείται να λάβει δύσκολες αποφάσεις προκειμένου να διατηρήσει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και να ενισχύσει την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητά της.