H OpenAI λέει ότι έλυσε ένα από τα “Προβλήματα της Χιλιετίας” στα μαθηματικά σε 88 ώρες

Η OpenAI υποστηρίζει ότι έλυσε ένα σημαντικό μαθηματικό πρόβλημα που παρέμενε άλυτο για την ανθρωπότητα επί σχεδόν έναν αιώνα, έχοντας δαπανήσει εκατομμύρια δολάρια σε μια ερευνητική προσπάθεια που βασίστηκε σε προηγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.

Η εταιρεία πίσω από το ChatGPT ανακοίνωσε ότι κατάφερε να λύσει το πρόβλημα Navier-Stokes, ένα από τα επτά “Προβλήματα της Χιλιετίας” που έχει αναδείξει το Clay Mathematics Institute ως ορισμένα από τα σημαντικότερα άλυτα προβλήματα των μαθηματικών.

Ωστόσο, η ανακοίνωση προκάλεσε γρήγορα αντιδράσεις, όταν ο μαθηματικός Τρίσταν Μπάκμαστερ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, δήλωσε ότι η OpenAI επιτάχυνε τις εργασίες της πάνω στο συγκεκριμένο πρόβλημα αφού πληροφορήθηκε ότι ο ίδιος και ένας ακόμη ερευνητής στην Anthropic, ανταγωνίστρια της OpenAI, βρίσκονταν κοντά στην ανακοίνωση της δικής τους σημαντικής ανακάλυψης.

Σύμφωνα με τον Guardian, o Μπάκμαστερ εξέφρασε επιπλέον ανησυχίες, καθώς η εργασία των δύο ερευνητών, που βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη, είχε αποθηκευτεί στο Codex της OpenAI, το μοντέλο που χρησιμοποιείται για τη συγγραφή κώδικα, γεγονός που ενδεχομένως θα μπορούσε να καταστήσει το υλικό ορατό στην ομάδα της εταιρείας.

Σε έγγραφο που ανάρτησε στην ιστοσελίδα του, έγραψε: «Δεν γνωρίζω τι έκανε το μοντέλο τους ή με ποιον τρόπο. Δεν γνωρίζω αν χρησιμοποιήθηκαν τα δεδομένα μας. Δεν κατηγορώ κανέναν για τίποτα».

Σε ενημέρωση προς δημοσιογράφους την Τρίτη, ο ερευνητής της OpenAI Σεμπαστιάν Μπιούμπεκ αρνήθηκε ότι η εταιρεία χρησιμοποίησε τη δουλειά των δύο ερευνητών ή απέκτησε πρόσβαση σε υλικό που είχε αποθηκευτεί στους διακομιστές της OpenAI.

Στην ανακοίνωσή της για την επιστημονική εξέλιξη, η OpenAI έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες, αναφέροντας ότι αποφάσισε να ξεκινήσει την προσπάθεια όταν πληροφορήθηκε ότι είχαν λυθεί δύο από τα Προβλήματα της Χιλιετίας. Παραδέχθηκε επίσης ότι δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο δεδομένα από τη χρήση των προϊόντων της από τους δύο ερευνητές να «συνέβαλαν στη βελτίωση των μοντέλων μας».

Η OpenAI ανέφερε ότι επιχείρησε να λύσει το πρόβλημα Navier-Stokes χρησιμοποιώντας ένα εσωτερικό σύστημα, ισχυρότερο ακόμη και από το τελευταίο μοντέλο GPT-6 Astra. Περίπου 10.000 AI agents —συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να εκτελούν εργασίες αυτόνομα— εργάστηκαν ταυτόχρονα πάνω στο πρόβλημα και κατέληξαν στη λύση μέσα σε 88 ώρες.

«Ένας από τους βασικούς στόχους της δουλειάς μας είναι να δώσουμε στους επιστήμονες τη δυνατότητα να προωθούν την έρευνα και την τεχνολογία προς όφελος ολόκληρης της ανθρωπότητας», έγραψαν ερευνητές της OpenAI σε ανάρτηση στο ιστολόγιο της εταιρείας. «Πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό να ενημερώνουμε τον κόσμο για τον ρυθμό προόδου της τεχνητής νοημοσύνης και για το τι μπορεί να περιμένει από τα επερχόμενα μοντέλα».

Η ΑΙ στον κλάδο των μαθηματικών

Η εξέλιξη αυτή είναι η πιο πρόσφατη ένδειξη του τρόπου με τον οποίο προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, που καταναλώνουν τεράστια υπολογιστική ισχύ, εισέρχονται ολοένα και περισσότερο στον χώρο των μαθηματικών και τον αναδιαμορφώνουν.

Τον Μάιο, η OpenAI είχε ανακοινώσει πρόοδο σε ένα άλλο μαθηματικό πρόβλημα που διατυπώθηκε για πρώτη φορά πριν από 80 χρόνια, ενώ και η Google DeepMind έχει παρουσιάσει μαθηματικά επιτεύγματα των δικών της μοντέλων.

Ο Μπιούμπεκ χαρακτήρισε τη λύση του προβλήματος Navier-Stokes «μια θεαματική κορύφωση της πορείας που έχουμε παρακολουθήσει τους τελευταίους 12 μήνες».

Το πρόβλημα Navier-Stokes αφορά το ερώτημα κατά πόσο οι εξισώσεις που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν την κίνηση ρευστών, όπως ο αέρας και το νερό, μπορούν υπό συγκεκριμένες συνθήκες να παύσουν να λειτουργούν ομαλά. Η απόδειξη της OpenAI υποδεικνύει ότι αυτό πράγματι μπορεί να συμβεί, με τις εξισώσεις σε ορισμένες περιπτώσεις να παρουσιάζουν το λεγόμενο «blow-up», δηλαδή οι ταχύτητες των ρευστών να τείνουν σε απείρως μεγάλες, μη φυσικά δυνατές τιμές.

Το GPT-6 Astra της OpenAI χρειάστηκε περίπου 17 ώρες για να επαληθεύσει τη λύση.

Οι μαθηματικοί που λύνουν οποιοδήποτε από τα Προβλήματα της Χιλιετίας μπορούν να διεκδικήσουν χρηματικό έπαθλο ύψους 1 εκατ. δολαρίων (740.000 λιρών) από το Clay Mathematics Institute. Η OpenAI, η οποία προετοιμάζεται για εισαγωγή στο χρηματιστήριο που θα μπορούσε να αποτιμήσει την εταιρεία περίπου στο 1 τρισ. δολάρια, δήλωσε ότι δεν σκοπεύει να διεκδικήσει το βραβείο.

Πέρα από την αντιπαράθεση με τον Μπάκμαστερ, η ανακοίνωση για τη μαθηματική ανακάλυψη δίνει επίσης στην OpenAI τη δυνατότητα να παρουσιάσει την τεχνολογία της υπό θετικό πρίσμα, έπειτα από μια περίοδο έντονης ανησυχίας σχετικά με το κατά πόσο αναπτύσσεται με ασφαλή τρόπο.

Τον Ιούλιο, η OpenAI αποκάλυψε ότι πολλοί AI agents είχε παραβιάσει το Hugging Face, ένα ανεξάρτητο αποθετήριο λογισμικού, κατά τη διάρκεια δοκιμής κυβερνοασφάλειας.

Το περιστατικό αυτό, μαζί με ένα αντίστοιχο συμβάν στην Anthropic, έχει αναζωπυρώσει τις εκκλήσεις για περιορισμούς στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Αμερικανοί γερουσιαστές ζήτησαν την περασμένη εβδομάδα τη μόνιμη απαγόρευση της λεγόμενης «υπερνοημοσύνης» — όρος που περιγράφει συστήματα τα οποία ξεπερνούν τον άνθρωπο σε όλες τις γνωστικές εργασίες.