Οι arisandmartha κάνουν πρόβα στην… υποταγή

Το OUTLIERS, η νέα περφόρμανς των arisandmartha, μετατρέπει τη σκηνή σε ένα πεδίο διαρκούς διαπραγμάτευσης ανάμεσα στην εξουσία και την υποταγή, το επιτρεπτό και το απαγορευμένο, το οικείο και το τερατώδες.

Μέσα από μια σωματική και βαθιά πολιτική σκηνική γλώσσα, ο Άρης Παπαδόπουλος και η Μάρθα Πασακοπούλου δημιουργούν ένα έργο που εξερευνά τις αμφίσημες περιοχές της ανθρώπινης συμπεριφοράς και τους μηχανισμούς που γεννούν τα «καθημερινά τέρατα» της εποχής μας.

Η παράσταση, που παρουσιάζεται στο OPBO Studio στον Πειραιά από τις 3 έως τις 6 Ιουνίου, αποτελεί το πρώτο μέρος μιας ευρύτερης καλλιτεχνικής έρευνας πάνω στις δυναμικές κυριαρχίας και επιβολής. Με αφετηρία τη φράση του Raoul Vaneigem «Τίποτα δεν είναι ιερό, όλα μπορούν να ειπωθούν», οι δύο δημιουργοί στήνουν μια σκηνική εμπειρία όπου οι ρόλοι διαρκώς μετακινούνται και το κοινό καλείται να επαναπροσδιορίσει τη θέση του απέναντι στο Άλλο, το διαφορετικό και το κοινωνικά ανεπιθύμητο.

Αντλώντας επιρροές από τη γοτθική λογοτεχνία τρόμου, τη θεωρία του Jack Halberstam, αλλά και έργα όπως το Good Boy Bad Boy του Bruce Nauman και το The Great Dictator του Charlie Chaplin, το OUTLIERS χρησιμοποιεί το «τέρας» ως καθρέφτη κοινωνικών φόβων, επιθυμιών και αντιφάσεων. Η παράσταση λειτουργεί ως μια «πρόβα στην υποταγή», φωτίζοντας τις σιωπές, τις αμηχανίες και τις λεπτές μετατοπίσεις ισχύος που διατρέχουν τις ανθρώπινες σχέσεις και τη σύγχρονη καθημερινότητα.

Λίγο πριν τις παραστάσεις, οι arisandmartha μιλούν στο NEWS 24/7 για τη σύλληψη του έργου, τη σχέση εξουσίας και ευαλωτότητας, αλλά και για την ανάγκη να επανεξετάσουμε τη στάση μας απέναντι σε όσα συχνά παραμένουν ανείπωτα.

““Η σύλληψη του έργου, πολύ πριν εμφανιστεί ο τίτλος του, έγινε με τη σκέψη μας στραμμένη στη σχέση εξουσιαστή και εξουσιαζόμενου. Μια αμφίδρομη σχέση, εκφάνσεις της οποίας μπορεί κανείς να αναγνωρίσει μέσα στον ίδιο του τον εαυτό· κατ’ αναλογία, τη συναντούμε κι εμείς μεταξύ μας, ως συνεργάτες και ερμηνευτές επί σκηνής. Πρωτίστως, όμως, την αντικρίζουμε καταιγιστικά γύρω μας, σε όλες τις πιθανές κλίμακες και εκφάνσεις της.

Αναλογιστήκαμε ότι η κατάχρηση εξουσίας προϋποθέτει πάντοτε μια έλλειψη: μια αντίσταση που δεν εμφανίζεται ή ένα ευάλωτο πεδίο που επιτρέπει την καταπάτηση. Αναρωτώμενοι με τι μοιάζουν αυτά τα «καθημερινά τέρατα» και ποιες είναι οι συνθήκες που τα γεννούν, βρεθήκαμε να πειραματιζόμαστε σε περιοχές όπου τα όρια ανάμεσα στο επιτρεπτό και το απαγορευμένο έμοιαζαν να θολώνουν.

Μελετώντας την ανάλυση του Jack Halberstam για τη γοτθική λογοτεχνία τρόμου στο έργο Skin Shows: Gothic Horror and the Technology of Monsters, οδηγηθήκαμε σε μια σκηνική εξερεύνηση της έννοιας του «τέρατος» ως πολιτισμικής τεχνολογίας: ενός μηχανισμού που λειτουργεί ως καθρέφτης, αντανακλώντας τις προκαταλήψεις, τα ταμπού και τις αγωνίες της κοινωνίας που το δημιουργεί.

«We have fashioned monsters to embody what we cannot name, to frame what we have come to fear, and to banish what we cannot tolerate.»

Ανώνυμοι φόβοι, κρυφές επιθυμίες και ηθικά αφόρητες καταστάσεις αποτέλεσαν τα εναύσματα για τις πρώτες μας απόπειρες να μετασχηματίσουμε αυτή τη σκέψη σε κινητικό και παραστατικό υλικό.Μέσα από αυτή τη διαδικασία επιδιώξαμε, τόσο για εμάς όσο και για το κοινό, να επανεξετάσουμε τη θέση μας απέναντι στο Άλλο, στο διαφορετικό, σε ό,τι συχνά παραμένει ανείπωτο.

Άμεσες ή έμμεσες αναφορές, μεταξύ άλλων, υπήρξαν το έργο Good Boy Bad Boy του Bruce Nauman, η δολοφονία της Ana Mendieta, Το Βδέλυγμα του Δημήτρη Δημητριάδη και το The Great Dictator του Charlie Chaplin.

Ο τίτλος OUTLIERS δεν επιδιώκει να εμφανίσει τις παρεκκλίσεις από την κανονικότητα ως μεμονωμένες, σπάνιες περιπτώσεις. Αντίθετα, επισημαίνει το παράδοξο των αντιφατικών και αμφίσημων χαρακτηριστικών που διατρέχουν καθημερινές πράξεις και συμπεριφορές, οι οποίες ταλαντεύονται ανάμεσα στο ηθικά αποδεκτό και το ανεπίτρεπτο.

Με αφετηρία τη φράση του Raoul Vaneigem — «Τίποτα δεν είναι ιερό, όλα μπορούν να ειπωθούν» — επιτρέψαμε στους εαυτούς μας να οικειοποιηθούν στιγμιαία την κατάχρηση και επιχειρήσαμε να αναμετρηθούμε με την εκκωφαντική σιωπή ή την αμηχανία που ακολουθεί ένα χτύπημα. Αναζητήσαμε εκείνο που κινείται μέσα στις ρωγμές: ανάμεσα στο αποδεκτό και το απαγορευμένο, στο επιθυμητό και το ανεπιθύμητο.

Το OUTLIERS είναι μια «πρόβα στην υποταγή» και στα επακόλουθά της. Μέσα σε μια καθημερινότητα που καταπατά τις ελευθερίες του λόγου, της έκφρασης, της μετακίνησης και του ονείρου, πού στεκόμαστε εμείς; Και πού στέκεστε εσείς;”

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Ιδέα: Άρης Παπαδόπουλος, Μάρθα Πασακοπούλου (arisandmartha)
Καλλιτεχνικός Συνεργάτης: Αναστάσιος Κουκουτάς
Δημιουργία/ Επεξεργασία υλικού παράστασης: Άρης Παπαδόπουλος, Μάρθα Πασακοπούλου
Σχεδιασμός ήχου & σύνθεση: Νίκος Τσώλης
Κοστούμια & αντικείμενα: arisandmartha
Σχεδιασμός φωτισμών: Νύσος Βασιλόπουλος
Φωτογραφίες: Αρέθα Βασιλείου-Τηνιακού MIR25
Επικοινωνία: Ευαγγελία Σκρομπόλα
Παραγωγή: arisandmartha 2025
Συμπαραγωγή: Φεστιβάλ MIR 2025

Η παραγωγή OUTLIERS πραγματοποιήθηκε με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.
Η πρεμιέρα του έργου πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του Φεστιβάλ MIR 2025.

Η arisandmartha είναι το όχημα της καλλιτεχνικής σύμπραξης των χορευτών, περφόρμερ και χορογράφων Άρη Παπαδόπουλου και Μάρθας Πασακοπούλου. Από το 2016, έχουν παρουσιάσει μεταξύ άλλων τα SKINFLICK (2024), they returned regularly, each time for more (2023) και ALL THAT MATTER (2021–22), ενώ αναδείχτηκαν Aerowaves Artists με το touching.just (2018). Το έργο τους έχει υποστηριχθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού, το FLUX Laboratory, το Onassis AiR και το MIRfestival, ενώ οι πρόσφατες παραγωγές τους περιοδεύουν σε φεστιβάλ και σκηνές της Ευρώπης.