Κάνε focus: O Νίκος Στεργιώτης ξέρει πως αυτό που ακούει είναι σφύριγμα τρένου

Ο Νίκος Στεργιώτης με την ερμηνεία του ως Τσάμπι στην παράσταση «Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι σφύριγμα τρένου» του Θανάση Τριαρίδη ήταν ένας από τους υποψήφιους για το Βραβείο «Δημήτρης Χορν». Μια αναγνώριση ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αφορά μια παράσταση νέων δημιουργών που επέλεξαν να αναμετρηθούν με ένα δύσκολο, πολιτικά αιχμηρό και βαθιά ανθρωποκεντρικό κείμενο.

Το έργο του Θανάση Τριαρίδη, που επιστρέφει για τέταρτη και τελευταία σεζόν από τις 30 Σεπτεμβρίου στο Θέατρο OLVIO, τοποθετεί τους ήρωές του σε ένα δυστοπικό μέλλον, μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η εξουσία, η μνήμη και η ευθύνη δοκιμάζονται. Στο επίκεντρο βρίσκεται το περιβόητο γραφείο 20/4 μιας κρατικής υπηρεσίας, όπου η συνάντηση ενός νέου υπαλλήλου με έναν παλιότερο εργαζόμενο οδηγεί σε μια εκρηκτική σύγκρουση και σταδιακά στην αποκάλυψη μιας οδυνηρής αλήθειας.

Απόφοιτος του Θεάτρου Τέχνης, ο Νίκος Στεργιώτης μιλά για το θέατρο, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι ηθοποιοί, την ανάγκη για περισσότερες ευκαιρίες, αλλά και για τον Τσάμπι — έναν χαρακτήρα σκληρό, απρόβλεπτο και αντιφατικό, που σταδιακά αποκαλύπτεται ως ένας άνθρωπος εγκλωβισμένος στις επιλογές του.

Συστήσου μας…

Έχω καταγωγή από Κεφαλονιά , αλλά γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα.
Αρχικά σπούδασα στο τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, αποφοίτησα, αλλά ποτέ δεν ασχολήθηκα με αυτόν τον τομέα. Ένιωθα ότι ανήκω κάπου αλλού. Ήδη από την εγγραφή μου στο πανεπιστήμιο ανυπομονούσα για την στιγμή που θα αποφοιτήσω για να μπορέσω να πάω στην δραματική σχολή.
Το μεγαλύτερο παιδικό μου όνειρο ήταν να καταφέρω να γίνω ηθοποιός και να παίξω στο θέατρο. Δεν με ενδιέφερε ποτέ να γίνω γνωστός ήθελα απλώς να «παίζω θέατρο». Ωστόσο, δεν ξέρω τι ακριβώς ήταν αυτό που κρυβόταν από πίσω , το «γιατί» δηλαδή. Είναι ίσως η πιο δύσκολη ερώτηση για μένα: «Γιατί ήθελες να γίνεις ηθοποιός;». Νομίζω ότι ήταν περισσότερο μια εσωτερική ανάγκη που με οδηγούσε προς τα εκεί, χωρίς να μπορώ να την επεξηγήσω.

Παιδικές αναμνήσεις αναφορικά με το θέατρο και τι σε οδήγησε να ασχοληθείς με αυτό. Υπήρξε κάποιο πρόσωπο ή κάποια εμπειρία που σε ενέπνευσε;

Τα παιδικά μου χρόνια τα θυμάμαι γεμάτα από θέατρο. Πάντα με μάγευε αυτό το μυστήριο που το περιβάλλει. Η μαγική εικόνα που ανοίγει η αυλαία και βλέπεις μπροστά σου ανθρώπους που, για λίγη ώρα, μοιάζουν να μην είναι πραγματικοί άνθρωποι αλλά κάτι άλλο. Αυτό με μάγευε από μικρό και είχα πάντα την απορία: τι συμβαίνει πίσω από τις κλειστές κουρτίνες;

Πώς ετοιμάζονται οι ηθοποιοί; Πώς αλλάζουν τόσο γρήγορα ρούχα; Πώς προλαβαίνουν και κάνουν τόσες πολλές αλλαγές; Όλο το πλαίσιο περιβαλλόταν από μυστήριο.

Δεν μπορώ να θυμηθώ την πρώτη παράσταση που είδα , θυμάμαι μόνο ότι ήμουν με τη μητέρα μου και κατεβαίναμε σε κάποιο υπόγειο θέατρο, μυστηριακό. Αυτό που θυμάμαι με μεγάλη ευκρίνεια είναι η πρώτη παράσταση που με σημάδεψε. Ήταν η παράσταση που είδα έφηβος πλέον με τον θείο μου το «Κάθε Πέμπτη, κύριε Γκρην», με τον Γιώργο Μιχαλακόπουλο.

Θυμάμαι ότι πριν από την έναρξη υπήρχε έξω από το θέατρο μουσικός και έπαιζε jazz. Όταν ακούστηκε το τρίτο κουδούνι, ο μυστήριος σε εμένα κύριος μπήκε μέσα στο θέατρο, διέσχισε τους θεατές, οδηγήθηκε προς τη σκηνή και συνέχισε να παίζει μέχρι που σίγασε η μουσική και άναψαν τα φώτα της σκηνής, θυμάμαι μου έκανε τρομερή εντύπωση αυτή η εικόνα.

Για μένα εκείνη η στιγμή ήταν μαγική. Ήταν ίσως η πρώτη φορά που συνειδητοποίησα πραγματικά ότι θέλω και εύχομαι να υπάρξω κάποια στιγμή μέσα σε αυτό το υπερφυσικό περιβάλλον.

Το «Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι σφύριγμα τρένου» του Θανάση Τριαρίδη, ενώ ξεκίνησε ως μια πρώτη δουλειά αποφοίτων του Θεάτρου Τέχνης, συνεχίζεται για 4η σεζόν. Γιατί πιστεύεις ότι ο κόσμος αγκάλιασε αυτή την παράσταση;

Η ιδέα της παράστασης γεννήθηκε μέσα στα καμαρίνια του Θεάτρου Τέχνης στην πρώτη μου παράσταση ως απόφοιτος. Με τον, σκηνοθέτη του έργου, Νίκο Μαρνά συζητούσαμε έντονα ότι θέλουμε να ανεβάσουμε κάτι δικό μας , μια παράσταση που μάλλον θα αποτύχει λόγω έλλειψης παραγωγής και χρημάτων αλλά τουλάχιστον θα μπορούμε εκφραζόμαστε ελεύθερα φέρνοντας στην σκηνή την σκέψη και την φιλοσοφία μας.

Νομίζω ότι ένας βασικός λόγος που έχει αγκαλιαστεί από το κοινό η παράσταση είναι επειδή δεν προσπαθεί να δώσει έτοιμες απαντήσεις. Σε βάζει μέσα και σε προσκαλεί να πάρεις θέση. Το γεγονός ότι φτάσαμε στην τέταρτη σεζόν είναι από μόνο του πολύ συγκινητικό αν σκεφτούμε ότι ξεκινήσαμε με την ελπίδα να παίξουμε έναν μήνα και καταλήξαμε να οδηγούμαστε προς τις 100 παραστάσεις.

Για την ερμηνεία σου ως Τσάμπι στη συγκεκριμένη παράσταση, ήσουν υποψήφιος για το Βραβείο «Δημήτρης Χορν» την περασμένη σεζόν. Τι σημαίνει για εσένα αυτή η υποψηφιότητα;

Η υποψηφιότητα έχει φυσικά ιδιαίτερη σημασία. Εμένα προσωπικά μου υπενθυμίζει πως αν μάχεσαι καθημερινά και προσπαθείς, κάποια στιγμή αυτό θα αναγνωριστεί.

Πολύ συχνά αμφιβάλλεις για τον εαυτό σου και για το αν αυτό που κάνεις έχει αξία. Βλέπεις παντού κλειστές πόρτες, περνάς από ανεπιτυχείς ακροάσεις, νιώθεις ότι οι μεγάλοι παραγωγοί και θεατρικοί οργανισμοί δεν σου δίνουν την προσοχή που αξίζεις.

Στη φετινή σεζόν για παράδειγμα ανεβαίνουν περισσότερες από 100 παραστάσεις και οι ακροάσεις που δημοσιεύτηκαν είναι ελάχιστες. Αυτό όπως καταλαβαίνεται για έναν νέο ηθοποιό είναι Γολγοθάς. Πολυδιαφημίζεται μια «ανοιχτότητα» προς τους νέους δημιουργούς και καλλιτέχνες, η οποία στην πράξη αποδεικνύεται προσχηματική. Είναι πραγματικά δύσκολο για έναν νέο να πάρει τις ευκαιρίες που αξίζει, επομένως ναι για εμένα μπορεί να ακούγεται κοινότυπο αλλά είναι μια ώθηση για την συνέχεια της προσπάθειας.

Πες μας δύο λόγια για τον Τσάμπι…
Ο Τσάμπι είναι ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας ίσως μιας άλλης εποχής ίσως δυστυχώς και της σημερινής. Διακατέχεται από ωμότητα και πάθος, λειτουργεί περισσότερο με το ένστικτο παρά με τη λογική, και συχνά μιλά ή αντιδρά χωρίς να υπολογίζει τις συνέπειες.

Σκληρός, απρόβλεπτος αλλά και ανθρώπινος. Είναι κινητήριος μοχλός του συστήματος , νιώθει ότι ρυθμίζει το παιχνίδι όμως διαπιστώνει ότι στην σκακιέρα είναι απλώς ένα πιόνι. Σταδιακά αποκαλύπτεται ότι πρόκειται για έναν άνθρωπο εγκλωβισμένο στις επιλογές και στις αποφάσεις του. Δεν αφήνει εύκολα χώρο στην αμφιβολία αρνείται να κοιτάξει κατάματα τις επιλογές του. Επιλέγει την σύγκρουση, σωματική και λεκτική, μέχρι που φτάνει να συγκρουστεί με τον ίδιο του τον εαυτό και εκεί όλα ανατρέπονται.

Τι συμβολίζει για σένα ο τίτλος του έργου;

Το «σφύριγμα του τρένου» είναι κάτι που ακούς, αλλά δεν ξέρεις ακριβώς τι σημαίνει και από πού προέρχεται. Μπορεί να είναι ένα σημάδι ότι κάτι έρχεται, κάτι φεύγει ή ότι κάτι έχει ήδη συμβεί. Είναι σίγουρα μια προειδοποίηση.
Μου αρέσει πολύ αυτή η αμφισημία του τίτλου. Νομίζω ότι ταιριάζει και με την ίδια την παράσταση.

Η παράστασή σας είναι κατεξοχήν εκπρόσωπος αυτού που λέμε «πολιτικό θέατρο». Πιστεύεις ότι, υπηρετώντας αυτό το είδος, μπορείτε να αλλάξετε συνειδήσεις;

Δεν ξέρω αν το θέατρο μπορεί πραγματικά να αλλάξει συνειδήσεις. Και ίσως να είναι λίγο επικίνδυνο να πιστεύουμε ότι ανεβαίνουμε στη σκηνή για να αλλάξουμε τον κόσμο.
Αυτό που πιστεύω όμως είναι ότι μπορεί να βάλει έναν άνθρωπο σε σκέψη. Να τον κάνει να αμφισβητήσει κάτι που θεωρούσε δεδομένο. Και αυτό για μένα είναι ήδη πολύ σημαντικό.

Δεν μπορείς να πεις στον θεατή τι να πιστέψει και τι όχι. Προτιμώ μια παράσταση που θα του δημιουργήσει ερωτήματα και θα τον αφήσει λίγο άβολο όταν φύγει από το θέατρο. Αν κάποιος φύγει από το θέατρο και συνεχίσει να σκέφτεται κάτι που είδε στη σκηνή την επόμενη μέρα, τότε μάλλον κάτι έχει συμβεί.