Η ΕΕ κατηγορεί τη Meta για “εθιστικό σχεδιασμό” σε Facebook και Instagram

Οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές κατηγόρησαν τη Meta (μητρική των Facebook και Instagram) ότι απέτυχε να αντιμετωπίσει τους κινδύνους που ενέχει ο «εθιστικός σχεδιασμός» της για τη σωματική και ψυχική υγεία των χρηστών.

Στα προκαταρκτικά ευρήματα κατά της Meta που δόθηκε στη δημοσιότητα την Παρασκευή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε ότι λειτουργίες όπως η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο και η ατελείωτη κύλιση, η οποία παρέχει μια ασταμάτητη ροή περιεχομένου, «θέτουν τον εγκέφαλο σε λειτουργία “αυτόματου πιλότου”, συμβάλλοντας σε ανθυγιεινές συνήθειες και ψυχαναγκαστική χρήση».

Σε ένα ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα, καθώς η ΕΕ εξετάζει το ενδεχόμενο απαγόρευσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για τους ανηλίκους, η Κομισιόν ανέφερε ότι η Meta αγνόησε τα διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τον χρόνο που περνούν τα παιδιά στο Instagram και το Facebook κατά τη διάρκεια της νύχτας, καθώς και το πώς λειτουργίες όπως τα reels και τα stories θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε «υπερβολική ή ακόμη και ψυχαναγκαστική χρήση των υπηρεσιών της».

Η Επιτροπή δήλωσε ότι ο εθιστικός σχεδιασμός του Facebook και του Instagram συνιστά παραβίαση της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) της ΕΕ, η οποία στοχεύει στην προστασία των χρηστών από ένα ευρύ φάσμα διαδικτυακών κινδύνων, συμπεριλαμβανομένων των αγοραστικών απατών, της παραπληροφόρησης και του παράνομου περιεχομένου.

Ένας εκπρόσωπος της Meta δήλωσε: «Διαφωνούμε με αυτά τα προκαταρκτικά ευρήματα, τα οποία δεν λαμβάνουν υπόψη με ακρίβεια τα σημαντικά βήματα που έχουμε πραγματοποιήσει για την προστασία των εφήβων. Από τότε που ξεκίνησε αυτή η έρευνα, λανσάραμε τους “Εφηβικούς Λογαριασμούς” (Teen Accounts) που προστατεύουν αυτόματα τους εφήβους και δίνουν τον έλεγχο στους γονείς – επιτρέποντάς τους να μπλοκάρουν την πρόσβαση στο Instagram κατά τη διάρκεια της νύχτας και να περιορίζουν τον ημερήσιο χρόνο οθόνης σε μόλις 15 λεπτά».

Το φαινόμενο της “σκουληκότρυπας” και οι ανήλικοι χρήστες

Τα ευρήματα αποτελούν μέρος μιας ευρείας έρευνας για τη Meta που ξεκίνησε τον Μάιο του 2024. Οι αξιωματούχοι της ΕΕ συνεχίζουν να αξιολογούν άλλες κατηγορίες, κυρίως το φαινόμενο της «σκουληκότρυπας», όπου ένας αλγόριθμος τροφοδοτεί τους νέους με αρνητικό περιεχομένο, όπως για παράδειγμα με μη ρεαλιστικά πρότυπα σώματος.

Όπως μεταδίδει ο Guardian, σε ένα άλλο σκέλος της έρευνας, η Επιτροπή ανέφερε ότι η Meta παραβίασε τη νομοθεσία της ΕΕ –καθώς και τους δικούς της όρους και προϋποθέσεις– αποτυγχάνοντας να εμποδίσει παιδιά κάτω των 13 ετών να χρησιμοποιούν το Facebook και το Instagram.

Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θέλουν η Meta να αλλάξει τον σχεδιασμό του Instagram και του Facebook, για παράδειγμα, καταργώντας την αυτόματη αναπαραγωγή και την ατελείωτη κύλιση ως προεπιλεγμένες ρυθμίσεις, εφαρμόζοντας διαλείμματα από την οθόνη και τροποποιώντας τον αλγόριθμό της, ώστε να προσφέρεται στους χρήστες λιγότερο προσωποποιημένο περιεχόμενο.

Η Meta έχει το δικαίωμα να προβάλει υπεράσπιση και μπορεί να εξετάσει τα έγγραφα της έρευνας της Επιτροπής. Εάν η απόφαση οριστικοποιηθεί, η εταιρεία ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με πρόστιμο ύψους έως και 6% του συνολικού ετήσιου κύκλου εργασιών της.

Οι κατηγορίες αυτές διατυπώνονται λίγες ημέρες πριν από μια πολυαναμενόμενη έκθεση μιας επιτροπής εμπειρογνωμόνων που συγκλήθηκε από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία εξετάζει τις απαγορεύσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για τα παιδιά. Η ειδική επιτροπή για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο αναμένεται να παρουσιάσει τις συστάσεις της τη Δευτέρα.

Η Φον ντερ Λάιεν έχει ήδη αποκαλύψει τη γραμμή σκέψης της, δηλώνοντας σε ένα συνέδριο για την ασφάλεια της Τεχνητής Νοημοσύνης τον Μάιο: «Πρέπει να εξετάσουμε μια καθυστέρηση στην πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης». Η πρόεδρος της Επιτροπής, μητέρα επτά παιδιών που έχει σπουδάσει ιατρική, δήλωσε: «Το ερώτημα δεν είναι αν οι νέοι πρέπει να έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το ερώτημα είναι αν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πρέπει να έχουν πρόσβαση στους νέους».

Τουλάχιστον 10 κράτη μέλη της ΕΕ σχεδιάζουν ήδη μέτρα για την απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας, ασκώντας πίεση στην Επιτροπή να καταλήξει σε μια λύση σε επίπεδο ΕΕ, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος ενός μωσαϊκού διαφορετικών κανόνων.

Ανακοινώνοντας τις τελευταίες κατηγορίες κατά της Meta, η επικεφαλής αξιωματούχος της Επιτροπής για την τεχνολογική πολιτική, Χένα Βίρκουνεν, δήλωσε: «Η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες παρέχει ένα σαφές πλαίσιο για να λογοδοτήσουν οι πλατφόρμες για τον εθιστικό σχεδιασμό και τις επιπτώσεις των υπηρεσιών τους. Είμαστε πλήρως δεσμευμένοι στην επιβολή της νομοθεσίας μας στην Ευρώπη».