Λάικ – ντισλάικ: Από τους 200 της Καισαριανής στην έλευση του Μπραντ Πιτ

Τα λάικ και τα ντισλάικ σε όσα παρατηρήσαμε στις βόλτες μας στην πόλη και στα θεάματα που βλέπουμε κάθε εβδομάδα και που συνήθως τα συζητάμε μόνο μεταξύ μας.

Σε αυτήν την στήλη, θα προσπαθήσουμε να καταγράφουμε σε τακτική βάση τι μας άρεσε και τι δε μας άρεσε, τα λάικ και τα ντισλάικ, τι μας έκανε εντύπωση και τι μας ξάφνιασε. Όχι, τόσο σε επίπεδο κριτικής, όσο σε επίπεδο ελεύθερου συνειρμού.

Από τα μεγάλα πολιτιστικά γεγονότα μέχρι τα μικρότερα, αλλά και τα σχεδόν αόρατα, αυτά που υπάρχουν παντού μέσα στη ζωή μας. Όσα παρατηρούμε στις βόλτες μας στην πόλη και στα θεάματα που βλέπουμε κάθε εβδομάδα και που τα συζητάμε μόνο μεταξύ μας.

ΛΑΙΚ

Οι 200 αγέρωχοι στον Θάνατο, μία Ιεροτελεστία, ο Φάλσταφ και ο μοναδικός Σωκράτης Μάλαμας, για τη Γεωργία Οικονόμου

Οι φωτογραφίες που ήλθαν στο φως της δημοσιότητας από την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής δεν είναι απλά τεκμήρια του παρελθόντος· είναι κραυγή αντίστασης και ανυπακοής απέναντι στον φασισμό. Έλληνες πατριώτες, βαδίζουν στο σημείο που ξέρουν πως θα εκτελεστούν με το κεφάλι ψηλά και με βλέμα αγέρωχο προσφέροντας ένα ανατριχιαστικό μάθημα: η αντίσταση δεν είναι θέμα επιβίωσης, αλλά καθαρού ηθικού αγώνα. Η αληθινή νίκη δεν βρίσκεται στη ζωή, αλλά στη στάση μας απέναντι στην αδικία και τον φασισμό.

Ο Χρήστος Θεοδωρίδης στήνει στη Νέα Σκηνή του Εθνικού μία μοναδική Ιεροτελεστία στραμμένη στις σκοτεινές γωνιές της ανθρώπινης ύπαρξης και τις υπαρξιακές ανησυχίες. Ένας κοινωνικός αντικατοπτρισμός που συχνά φέρνει τον θεατή αντιμέτωπο ακόμη και με τον ίδιο του τον εαυτό. Σε μια εποχή στην οποία ο θάνατος περνάει απαρατήρητος, σχεδόν αδιάφορος, που η απώλεια οφείλει να βιώνεται γρήγορα και ο πόνος δεν επιτρέπεται, γιατί σπιλώνει την ψεύτικη ευτυχία μιας ζωής που διαφημίζεται με κάθε τρόπο, το έργο του Guillaume Poix έρχεται να μας θυμίσει ότι το τέλος της ζωής είναι ένα φυσικό μέρος της. Μη τη χάσετε την παράσταση αυτή.

Ο Σωκράτης Μάλαμας επέστρεψε στον Σταυρό του Νότου, και η σκηνή του γέμισε πάλι με τους μαγικούς του ήχους. Κάθε φορά που τον βλέπεις, είναι σαν να ανακαλύπτεις ένα νέο επίπεδο έντασης στην ερμηνεία του. Εκείνο που συνεχίζει να με εκπλήσσει στα λάιβ του είναι οι αντροπαρέες που κατακλύζουν τον χώρο και κοιτώντας τον στα μάτια παρασύρονται στο απόλυτο ταξίδι του κάθε τραγουδιού του.

Η κωμική όπερα Φάλσταφ που επέστρεψε στην Εθνική Λυρική Σκηνή είναι απολαυστική, με τη σκηνοθεσία του Στήβεν Λάνγκριτζ να απογειώνει την εμπειρία. Η αναβίωση της σκηνοθεσίας από την Κατερίνα Πετσατώδη ήταν εξαιρετική, και οι ηθοποιοί, με τον Τάση Χριστογιαννόπουλο να ξεχωρίζει με την ερμηνεία του, έδωσαν έναν μοναδικό ρυθμό στην παράσταση. Η μουσική του Βέρντι, χωρίς να έχει τις «κολλητικές» άριες, προσφέρει μία συναισθηματική πληρότητα που συνδυάζεται αρμονικά με τη σκηνοθεσία και την ερμηνεία.

Το τελευταίο βλέμμα των 200, Suede και η φροντίδα του διπλανού στις συναυλίες, για τη Χριστίνα Τσατσαράγκου

Δάκρυσαν και οι πέτρες με τις φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών την πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή. Ούτε που μπορούμε να φανταστούμε το συναισθηματικό αντίκτυπο στους συγγενείς που αναγνωρίζουν πρόσωπα και ξαναζούν το τραύμα. Η πλατφόρμα μπορεί να απευθυνόταν σε «συλλέκτες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου», όμως η εμπορική διακίνηση τεκμηρίων που συνδέονται με εκτελέσεις αμάχων είναι κάτι ανατριχιαστικό.

Οι εικόνες αυτές είναι το τελευταίο βλέμμα ανθρώπων που στάθηκαν απέναντι στο εκτελεστικό απόσπασμα των ναζί και των συνεργατών τους με το κεφάλι ψηλά, πιστεύοντας σε μια ελεύθερη Ελλάδα. Η μνήμη τους αξίζει δημόσιο χώρο, ελεύθερη πρόσβαση και θεσμική φροντίδα. Η Ιστορία χρειάζεται ενημερωμένα αναλυτικά αρχεία, όχι τιμοκαταλόγους.

Περιμένω με ανυπομονησία στην Πινακοθήκη την επετειακή έκθεση «Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας: Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος», που σηματοδοτεί τη συμπλήρωση τριάντα ετών από την πρώτη μεγάλη παρουσίαση της Συλλογής Κωστάκη στην Ελλάδα. Είχα δει έργα της συλλογής πριν από χρόνια στη Θεσσαλονίκη και κουβαλώ ακόμη εκείνη την πρώτη συνάντηση. Το ενδιαφέρον τώρα βρίσκεται στο νέο επιμελητικό βλέμμα: πώς θα συνομιλήσουν τα έργα με το σήμερα.

Ο Brett Anderson έρχεται στο Ejekt με τους Suede. Ακόμα θυμάμαι τη solo εμφάνισή του το 2008, σε ένα αλλόκοτο μπουζουκομάγαζο που έμοιαζε να μην τον χωρά, κι όμως το έκανε δικό του, μόνος με μια τσελίστρια, να σαρώνει με το “Love Is Dead” και να μετατρέπει τον χώρο σε βρετανικό υπόγειο κλαμπ. Οι Suede τούς είδαμε και στο Θέατρο Βράχων το 2005, τώρα θα εμφανιστούν ως support στη Florence + The Machine στο ΟΑΚΑ Telekom (παρότι ως συναυλιακός χώρος γεννά ανάμικτες σκέψεις).

Σάββατο, Σταυρό του Νότου με Μυστακίδη (αν και άκυρη ημέρα η γιορτή των ερωτευμένων) και Δευτέρα με την αποθέωση Μάλαμα. Για άλλη μία φορά αποδεικνύεται ότι κάποιοι καλλιτέχνες έχουν κόμπακτ δικό τους κοινό – που γεμίζει συναυλιακούς χώρους και ακολουθεί πιστά και παντού. Ο Μυστακίδης “την είπε” και στους “καπνογονίστας” των συναυλιών, αναφέροντας ότι η επανάσταση με πυρσούς ελάχιστα συνδέεται με τη φροντίδα του διπλανού.

Καταγραφή και ιστορική μνήμη, Ολυμπιακοί Αγώνες και η άρνηση βραβείο στο Βερολίνο, για τον Θοδωρή Δημητρόπουλο

Θεά η Άιλιν Γκου στους Ολυμπιακούς Αγώνες, απάντησε με εντυπωσιακό τρόπο σε μια ερώτηση για το κατά πόσο βλέπει τα δύο της ασημένια μετάλλια ως επιτυχία ή αν νιώθει πως είναι απλώς «δύο χαμένα χρυσά»(!).

Είναι ένα εκπληκτικό βίντεο που δε μπορώ να σταματήσω να βλέπω: Το πηγαίο γέλιο της στην αρχή, η συγκροτημένη απάντηση, η παράθεση γεγονότων και επιτευγμάτων με ένα τρόπο που δεν φανερώνει ούτε ενόχληση, ούτε επιθετικότητα, ούτε τίποτα – μόνο απόλυτη σιγουριά για τον εαυτό της. An icon, πραγματικά.

Μένοντας σε παγωμένο κλίμα χειμερινών Ολυμπιακών, περνάω φανταστικά βλέποντας κυριολεκτικά κάθε μία διαδρομή του Short Track Speed Skating. Έγραψα πιο αναλυτικά στο OneMan για το συγκεκριμένο άθλημα, αλλά πάρτε μια μικρή γεύση από το φίνις ενός προκριματικού αγώνα από προχθές:

To “ΕΜΕΙΣ – Μια ταινία για τον Bloody Hawk” θα μπει στο Netflix, μια ωραιότατη εξέλιξη για ένα από τα καλύτερα μουσικά ντοκιμαντέρ που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια. Ήδη από τις αίθουσες είχε σκίσει το συγκεκριμένο, αλλά τώρα θα βρει ακόμα περισσότερο κοινό.

Ακούω συνεχώς το σάουντρακ της ταινίας “Ανεμοδαρμένα Ύψη” που είναι βασικά ένα πλήρες νέο άλμπουμ της Charli xcx, το πρώτο της μετά το “brat”. Είναι η αγαπημένη μου μουσικός οπότε δεν είναι έκπληξη που μου αρέσει το άλμπουμ παρότι βρήκα πολύ κακή την ταινία. Αυτό που βρίσκω αληθινά εντυπωσιακό είναι το πόσο πολύ αυτό το twisted, στοιχειωμένο σκοτάδι του άλμπουμ πιάνει το κλίμα του βιβλίου – και των καλύτερων διασκευών του – πολύ καλύτερα από ό,τι η ίδια η ταινία. Ποια φτηνή ποπ για την ελίτ; Σκοτεινή ποπ για τις μάζες. Μυρίζομαι ήδη Όσκαρ του χρόνου.

Πήγα και είδα ξανά την ταινία “Ο Μυστικός Πράκτορας” τώρα που βγήκε στις αίθουσες και εντυπωσιάστηκα ξανά από τον τρόπο που δείχνει τον ρόλο της καταγραφής και των αρχείων στην διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Μία συζήτηση που είναι και φοβερά επίκαιρη αυτή τη στιγμή και λόγω των συνταρακτικών φωτογραφιών των 200 της Καισαριανής.

Ο σκηνοθέτης Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλιο κι ο πρωταγωνιστής Βάγκνερ Μόουρα μου μίλησαν στις Κάννες για τη σημασία της συλλογικής και αρχειακής μνήμης και το πώς συνδέεται με τις πολιτικές καταστάσεις του σήμερα (ο Μόουρα ιδιαίτερα, συζήτησε εκτενώς για την περίοδο Μπολσονάρο). Δύο από τους πιο έξυπνους και πιο πολιτικούς συνομιλητές που έχω συναντήσει ποτέ όλα αυτά τα χρόνια στο φεστιβαλικό κύκλωμα. Η συνέντευξη με τον Μόουρα είναι εδώ, ενώ εκείνη με τον Φίλιο θα ανέβει στο NEWS24/7 το ΣΚ, αξίζει μια ανάγνωση.

Επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη το “Τελευταίο Σημείωμα” του Παντελή Βούλγαρη σε μια σειρά προβολών αφιερωμένων στη μνήμη των 200 της Καισαριανής. Από τις 26 Φεβρουαρίου στο Τριανόν και για μια εβδομάδα, με τα έσοδα των προβολών να διατίθενται για την αγορά και διάσωση των φωτογραφιών.

Στο Βερολίνο αυτή τη στιγμή συμβαίνει ένα χάος γύρω από το φεστιβάλ (διαβάστε στα ντισλάικ για πιο αναλυτικά) αλλά το μόνο άτομο που φαίνεται να τηρεί μια πραγματικά ηθική στάση είναι η Κάουτερ Μπεν Χανία, σκηνοθέτρια της “Φωνής της Χιντ Ρατζάμπ”. Η οποία βρέθηκε σε ένα peace gala στο Βερολίνο, όπου της δόθηκε ένα βραβείο «πιο πολύτιμης ταινίας»(;) για τη “Φωνή”. Ένα gala στο οποίο ήταν επίσης παρόντες η Χίλαρι Κλίντον, ο Κέβιν Σπέισι(!), ενώ βραβεύτηκε και το ισραηλινό ντοκιμαντέρ “The Road Between Us” για έναν ισραηλινό στρατηγό που έσωσε συγγενείς του την 7η Οκτωβρίου.

Η Μπεν Χανία έδωσε μια σπουδαία ομιλία μέσα σε αυτό το παράδοξο context: «Αυτό που συνέβη στη Χιντ δεν είναι μια εξαίρεση. Είναι μέρος μιας γενοκτονίας. Κι απόψε, στο Βερολίνο, υπάρχουν άνθρωποι που έδωσαν πολιτική κάλυψη σε αυτή τη γενοκτονία, επαναπλαισιώνοντας τη μαζική εξολόθρευση πολιτών ως αυτο-άμυνα, ως “περίπλοκες συνθήκες”. Υποτιμώντας αυτούς που διαμαρτύρονται. Αλλά όπως γνωρίζετε, η ειρήνη δεν είναι άρωμα που ψεκάζουμε πάνω από τη βία, προκειμένου η ισχύς να παρουσιάζεται με λεπτότητα και να νιώθει άνεση. Το σινεμά δεν είναι πλυντήριο του ίματζ», είπε ανατριχιαστικά.

Στο τέλος της ομιλίας της, άφησε το βραβείο στη θέση του, αρνούμενη να το πάρει μαζί της.

ΝΤΙΣΛΑΙΚ

Απόκριες, Βιολάντα και οι πρύρες των διασήμων, για τη Γεωργία Οικονόμου

Δεν ξέρω γιατί, αλλά πότέ δεν κατάλαβα όλον αυτό τον χαμό με τις Απόκριες και τις μεταμφιέσεις. Το όλο σκηνικό με τα ψεύτικα χαμόγελα, τους δήθεν χαρούμενους ανθρώπους και τις μεταμφιέσεις μου προκαλεί μόνο εκνευρισμό και αποστροφή. Αντε να το υποστείς άλλο ένα τριήμερο τωρα…

Περίεργο, αλλά όντως, δεν υπάρχει διαφήμιση μπύρας χωρίς τον μοδάτο ηθοποιό να τη διαφημίζει σε σκηνές «δροσιάς». Κατανοώ ότι είναι θέμα επιβίωσης, αφού οι ηθοποιοί αναζητούν τρόπους να βγάλουν κάτι παραπάνω από μία παράσταση, αλλά πια μοιάζει με μια υπερβολή. Έχει γίνει τόσο προβλέψιμο και τετριμμένο που η «δροσιά» της μπύρας έχει πια μια υποκριτική αύρα.

Καμία δικαιολογία δεν υπάρχει για τους εργαζόμενους της Βιολάντα που χειροκρότησαν τον υπεύθυνο της φονικής έκρηξης και ιδιοκτήτη της βιομηχανίας μπισκότων. Είναι η απόλυτη ντροπή να χάνεις πέντε συναδέλφους, πέντε ανθρώπους που μοιραζόσουν την καθημερινότητά σου, και να συνεχίζεις να λιβανίζεις τον άνθρωπο που τους οδήγησε στον θάνατο. Εδώ ντρέπεται και η ντροπή.

Μπραντ Πιτ στην Ύδρα, Τέμπη και λαμπεροί μαϊντανοί, για τη Χριστίνα Τσατσαράγκου

Ανοίγεις την ελληνική τιβί και αντί να ακούσεις κανα σοβαρό νέο για τον πλανήτη που φλέγεται, μας απασχολεί ο Μπραντ Πιτ στην Ύδρα. Και πού θα μείνει, και τι θα φάει, και ποιοι θα τον υποδεχθούν και αν θα μιλήσει ελληνικά στην ταινία. Η επικαιρότητα μετατρέπεται σε κοσμικό δελτίο, με φόντο το λαβράκι με χόρτα που θα φάει ο Πιτ σε νησιώτικο ταβερνάκι. Η εμμονή με το γκλίτερ λειτουργεί σαν αναισθητικό. Την ώρα που ο κόσμος μετατοπίζεται βίαια γύρω μας, οι οθόνες επιλέγουν το εύπεπτο γκόσιπ.

Πλησιάζει η επέτειος των Τεμπών – τρίτος χρόνος από τη βραδιά που “χάσαμε τον κόσμο” – και σκεφτόμαστε τι σκ@τ@ έγινε αυτά τα χρόνια. Πόσα λάθη έγιναν, πόσες παραλήψεις, πόσα γιατί – και τι έχουμε να περιμένουμε που να ικανοποιήσει έστω για λίγο τα δίκαια αιτήματα των συγγενών που ακόμα νιώθουν εκτεθειμένοι.

Μετά την εμφάνιση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στον τελικό της Eurovision θα μπορούσε άνετα να πάρει το βραβείο πιο λαμπερού μαϊντανού της κοσμικής ημεδαπής. Αν και το Ferto μπορεί κάλλιστα να γίνει ο ύμνος της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Ας αφήσει ο Τραμπ το YMCA και ας πιάσει με τις μπουνίτσες το Ferto. 

Περισσότεροι από 100 Κουβανοί καλλιτέχνες ζητούν διεθνή βοήθεια, προειδοποιώντας ότι ο πετρελαϊκός αποκλεισμός του Τραμπ έχει βυθίσει την Κούβα σε βαθιά ενεργειακή και ανθρωπιστική κρίση. Είχα βρεθεί στην Κούβα το 2002. Θυμάμαι τον κόσμο να τραγουδάει και να σκέφτεται ότι όλα κάποια στιγμή θα στρώσουν. Από τότε όλα πήγαν απ’ το κακό στο χειρότερο.

Μεγάλες απώλειες για το σινεμά και φεστιβάλ Βερολίνου, για τον Θοδωρή Δημητρόπουλο

Τι φρικτή εβδομάδα για το σινεμά: Μέσα σε λίγες μέρες –ώρες!– χάσαμε τον εμβληματικό Ρόμπερτ Ντιβάλ, τον ανατριχιαστικό “κακό” Τομ Νούναν (βλέπε “Manhunter” του Μάικλ Μαν), και τον αξεπέραστο Φρέντερικ Γουάιζμαν, τον χωρίς υπερβολή κορυφαίο ντοκιμαντερίστα στην ιστορία του σινεμά. Δυστυχώς το έργο του δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό (ή διαθέσιμο) στην Ελλάδα, αν και πρόσφατα του είχε κάνει αφιέρωμα το φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

Μακάρι να υπάρξει ευκαιρία να δούμε κάπου κάποιο ή κάποια από τα κορυφαία έργα του, όπως το θρυλικό ντεμπούτο του “Titicut Follies” ή πιο πρόσφατα δείγματα όπως το “In Jackson Heights” ή το “At Berkeley”. Μια φιλμογραφία που εκπροσωπεί μια επί δεκαετίες ακούραστη καταγραφή συστημάτων και λειτουργίας σε κάθε κοινωνική πτυχή. Ο Γουάιζμαν ήταν 96 χρονών, αλλά δε σταματούσε να δημιουργεί, έχοντας γυρίσει 3 ταινίες τα τελευταία 5 χρόνια(!).

Στο Βερολίνο η ηγεσία του φεστιβάλ μοιάζει να βρίσκεται σε έναν πανικό. Μετά την ακατανόητη δήλωση του Βιμ Βέντερς («Πρέπει να μείνουμε έξω από την πολιτική») ήρθε ως αντίδραση η δημοσίευση μιας ανοιχτής επιστολής από 81 ονόματα(*) που έχουν συμμετάσχει σε παρελθοντικά φεστιβάλ Βερολίνου (ανάμεσά τους η Τίλντα Σουίντον, ο Χαβιέ Μπαρδέμ, ο Άνταμ ΜακΚέι, η Αριάν Λαμπέντ, ο Μαρκ Ράφαλο), ζητώντας από το φεστιβάλ να αναγνωρίσει θεσμικά την γενοκτονία στην Παλαιστίνη, και να προστατεύσει τα άτομα που θέλουν να εκφραστούν, κάτι που δεν ισχύει τα τελευταία χρόνια. (*Disclaimer: Είμαι ανάμεσα στα 81 άτομα που υπογράφουν την συγκεκριμένη ανοιχτή επιστολή.)

Θυμίζουμε πως πέρυσι ένας σκηνοθέτης είχε ανακριθεί από την αστυνομία μετά από φιλο-παλαιστινιακές δηλώσεις του κατά την πρεμιέρα της ταινίας του, ενώ υπάρχουν επίσημες ντιρεκτίβες από το φεστιβάλ ότι φυσικά και έχετε ελευθερία του λόγου να εκφραστεί, αλλά να προσέχουν όλοι τι λένε, λίγο-πολύ. Αυτά, τη στιγμή που η χρηματοδότηση του φεστιβάλ γίνεται από ένα κράτος που εφοδιάζει το Ισραήλ με όπλα.

Η αντίδραση του φεστιβάλ στην ανοιχτή επιστολή ήταν μια γενικόλογη απάντηση περί ‘ανάγκης διαλόγου’ και ‘ανακριβειών’, με την καλλιτεχνική διευθύντρια Τρίσια Τατλ να λέει ευθέως πως το φεστιβάλ επικοινωνεί με κάποια από τα άτομα που έχουν υπογράψει προκειμένου να τους “εξηγήσουν τι ακριβώς έχουν υπογράψει”.

Κι οι ταινίες; Είναι σα να μην υπάρχουν. Καλά πάει αυτό.