Irene – Η καλλονή με τη μελωδική φωνή θα είναι στο Καστελλόριζο

H Eρήνη Τορνεσάκη, η Erini, θα είναι στο ακριτικό Καστελλόριζο, στο Near & Far Festival (25-28/06) το οποίο έρχεται να μας μαγέψει για δεύτερη χρονιά. Νότες και μελωδίες θα πλημμυρίσουν την ατμόσφαιρα ενώ εκείνη θα μας πλανεύει με την απίστευτη φωνή της.

Το τετραήμερο πολυθεματικό φεστιβάλ πολιτισμού, γεφυρώνει το «Κοντά» με το «Μακριά», την Ελλάδα με τη διασπορά, το τοπικό με το διεθνές, την τέχνη με την κοινότητα. Η έμπνευση του Περικλή Κανάρη, ενός καλλιτέχνη με πολυετή καριέρα στη Νέα Υόρκη και διεθνή αναγνώριση, έγινε πραγματικότητα λόγω της επιμονής στο όραμά του να δώσει βήμα σε Έλληνες καλλιτέχνες που διαπρέπουν ανά τον κόσμο. Ο Περικλής που χαίρει εκτίμησης διεθνώς επιλέγει αυστηρά τους συνεργάτες και καλεί όσους διακρίνονται για κάτι ιδιαιτέρως… ιδιαίτερο. Και η Εrini είναι μια μοναδική περίπτωση ανθρώπου και καλλιτέχνιδος.

Τι σημαίνει για εσάς η σύνδεση «Κοντά & Μακριά» μέσα από την τέχνη σας;

Νομίζω ότι το «Κοντά & Μακριά» είναι ολόκληρη η ζωή μου. Μεγάλωσα στην Κρήτη, ζω στη Νέα Υόρκη και η μουσική μου διαμορφώνεται από αυτές τις δύο περιοχές. Όσο περισσότερο ταξιδεύω, τόσο περισσότερο συνειδητοποιώ ότι η απόσταση δεν σε απομακρύνει από εκεί που προέρχεσαι, στην πραγματικότητα, φέρνει τη μνήμη και την ταυτότητα πιο κοντά, πιο έντονα. Νιώθω ότι αυτό εκφράζεται στη μουσική μου. Μερικές φορές αυτό που φαίνεται μακριά είναι στην πραγματικότητα το πιο κοντινό πράγμα που κουβαλάμε μέσα μας.

Ποια είναι η πρώτη εικόνα ή συναίσθημα που σας έρχεται στο μυαλό όταν ακούτε τη λέξη «Καστελόριζο»;

Φαντάζομαι ότι στέκομαι στην άκρη… κάπου. Το Καστελόριζο είναι τόσο μακριά από κάθε άλλο μέρος στην Ελλάδα και τόσο κοντά στην Τουρκία, και μπορώ ήδη να προβλέψω τα συναισθήματα που θα νιώσω όταν βρεθώ εκεί. Είναι ένα νησί που έχει κρατήσει την ταυτότητά του.

Πώς νιώθετε όταν συμμετέχετε σε ένα φεστιβάλ που ενώνει την ελληνική διασπορά με το ανατολικότερο άκρο της Ελλάδας;

Ως μέλος της διασποράς, βρίσκω αυτή την έννοια πολύ συγκινητική και ταυτόχρονα πολύ ευφυή. «Οι καλλιτέχνες της ελληνικής διασποράς θα συναντηθούν στο άκρο της Ελλάδας», ακούγεται ποιητικό!

Ποια είναι η κύρια έμπνευση πίσω από αυτό που ετοιμάζετε για το Φεστιβάλ; Ποιες είναι οι μουσικές και συναισθηματικές του διαστάσεις;

Ετοιμάζω μια αφήγηση μέσα από τον ήχο. Μουσικά, συνδυάζω παραδοσιακά τραγούδια της Μικράς Ασίας με σύγχρονα ηχοχρώματα. Και θα υπάρχουν και κάποιες εκπλήξεις στο πρόγραμμα. Είμαι πολύ επηρεασμένη από τη γεωγραφική τοποθεσία του Καστελόριζου.

Ποια είναι η πρόκληση που αντιμετωπίζει ένας καλλιτέχνης όταν καλείται να εμφανιστεί σε ένα τόσο μοναδικό περιβάλλον όπως το Καστελόριζο;

Νιώθω ότι δεν μπορώ να προβλέψω τις προκλήσεις αυτή τη στιγμή. Αλλά θα πω ότι με γεμίζει περιέργεια και πολλές ερωτήσεις. Πώς θα είναι το κοινό; Ποιους θα δω εκεί; Ποιες είναι οι τοπικές ιστορίες; Ποια είναι η κοινωνική ευγένεια; Ποιες είναι οι πολιτικές απόψεις των ανθρώπων;

Πόσο «διεθνής» είναι η γλώσσα της μουσικής, και πόσο «διεθνείς» γίνονται οι τόποι όταν συνδέουν ρίζες, έθιμα και παραδόσεις με σύγχρονες επιρροές; Νιώθετε ότι το έργο σας συμβάλλει σε μια παγκόσμια ένωση μέσω αυτών των εμφανίσεων;

Η μουσική είναι μια καθολική γλώσσα. Και πιστεύω ότι όσο πιο ριζωμένο είναι κάτι, τόσο πιο εύκολα μπορεί να ταξιδέψει. Νομίζω ότι οι τόποι γίνονται «διεθνείς» όταν επιτρέπουν σε διαφορετικές ιστορίες να συνυπάρξουν χωρίς να χάνεται η ταυτότητά τους. Αυτό προσπαθώ να κάνω στη μουσική μου και σε όλες τις διεθνείς μουσικές συνεργασίες μου – προσπαθώ να δημιουργήσω χώρους όπου διαφορετικές μουσικές γλώσσες μπορούν να συναντηθούν χωρίς η μία να υπερισχύει της άλλης. Πιστεύω ότι αυτός είναι ο αληθινός διαπολιτισμικός διάλογος και είναι ένα μεγάλο κομμάτι της «αποστολής» μου ως καλλιτέχνη.

Δεδομένων των στενών σχέσεών σας με διεθνείς οργανισμούς και τη παγκόσμια σκηνή, τι εκτιμάτε περισσότερο από τις εμπειρίες σας στο εξωτερικό; Ποιοι υπήρξαν οι πιο επιδραστικοί δάσκαλοί σας, ποιοι ήταν οι καθοριστικοί σταθμοί στην πορεία σας και ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας ήχοι;

Το να εκτεθώ σε τόσους διαφορετικούς τρόπους σκέψης για τη μουσική και τη ζωή με άλλαξε εντελώς. Πρώτα, η περιοδεία με το Cirque du Soleil είχε μεγάλη επίδραση σε μένα, με δίδαξε την πειθαρχία και την συνέπεια στο υψηλότερο επίπεδο, αλλά και πώς να συμβιώσω και να συνεργαστώ αληθινά με ανθρώπους από όλο τον κόσμο, πέρα από πολιτισμούς και προοπτικές.

Αργότερα, το Berklee College of Music έγινε ένας καθοριστικός σταθμός για μένα. Η συνεργασία με τον Danilo Pérez ήταν κάτι που άλλαξε τη ζωή μου. Έγινε μέντοράς μου και με επηρέασε βαθιά όχι μόνο στη μουσική μου, αλλά και στο πώς να χρησιμοποιώ τη δύναμη της μουσικής για κοινωνική αλλαγή.
Οι αγαπημένοι μου ήχοι είναι αυτοί που ζουν στο παρόν αλλά είναι βαθιά ριζωμένοι στις αρχαίες παραδόσεις. Αυτός ο τύπος μουσικής μπορεί να με συγκινήσει με έναν τρόπο που είναι σχεδόν συγκλονιστικός. Κάποιες φορές, με κάνει ακόμα και να κλαίω.

Πώς η παραδοσιακή μουσική μετατρέπεται σε σύγχρονη έκφραση;

Η παράδοση δεν είναι κάτι στατικό, αλλά αλλάζει ανάλογα με το ποιος την κουβαλά. Όταν έχεις την «ενσωματωμένη εμπειρία» ή αυτό που λέμε «βίωμα» μιας μουσικής παράδοσης, και θέλεις να εκφραστείς ελεύθερα και αυθεντικά μέσω της τέχνης, η μεταμόρφωση συμβαίνει φυσικά.

Στις εποχές που ζούμε, μπορεί η μουσική πραγματικά να σπάσει τα σύνορα και να αγκαλιάσει την ειρήνη -τουλάχιστον όσο είναι δυνατόν;

Απολύτως. Η μουσική μας διδάσκει να ακούμε, να συνδεόμαστε και καλλιεργεί την ενσυναίσθηση. Και αυτό είναι ήδη πολύ. Συχνά βλέπω ανθρώπους από εντελώς διαφορετικά υπόβαθρα να συνδέονται μέσω ενός μόνο τραγουδιού. Αυτό δεν εξαλείφει την σύγκρουση, αλλά μας θυμίζει ότι ζούμε σε μια κοινή ανθρωπότητα.

Περικλής και εσύ! Πώς γνωριστήκατε και ποια είναι η ιστορία πίσω από το κοινό σας ταξίδι στο Καστελόριζο;

Ο Περικλής και εγώ γνωριστήκαμε στις ΗΠΑ. Με προσέγγισε όταν μετακόμισα στη Νέα Υόρκη και ανταλλάξαμε έναν καφέ κάνοντας μια υπέροχη συζήτηση. Είμαστε σε επαφή τα τελευταία χρόνια και είμαι πολύ ευγνώμον για την πρόσκλησή του να συμμετάσχω στο υπέροχο φεστιβάλ του στο Καστελόριζο.