Τράπεζες: Πού πάνε τα νέα δάνεια του 2026

Σε πλήρη επιστροφή στον βασικό τους ρόλο, δηλαδή στη χρηματοδότηση της οικονομίας, βρίσκονται πλέον οι ελληνικές τράπεζες, καθώς η πιστωτική επέκταση αναμένεται να ξεπεράσει τα 14 δισ. ευρώ μέσα στο 2026. Μετά από μια δεκαετία κρίσης, «κόκκινων» δανείων και αυστηρής απομόχλευσης, οι τράπεζες ανοίγουν ξανά τη στρόφιγγα των χορηγήσεων, δίνοντας έμφαση σε επιχειρήσεις, επενδύσεις, τουρισμό, ναυτιλία και μικρομεσαίες εταιρείες.

Οι διοικήσεις των τραπεζών εμφανίζονται αισιόδοξες για τη ζήτηση δανείων, αλλά ταυτόχρονα πολύ πιο προσεκτικές σε σχέση με το παρελθόν. Το νέο μοντέλο βασίζεται στην αυστηρή αξιολόγηση κινδύνου, στις εξασφαλίσεις και στη συνεχή παρακολούθηση των χαρτοφυλακίων, ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία νέας γενιάς προβληματικών δανείων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των τραπεζών, μόνο οι συστημικές τράπεζες θα ξεπεράσουν τα 12 δισ. ευρώ σε καθαρή πιστωτική επέκταση μέσα στο 2026, ενώ συνολικά το τραπεζικό σύστημα θα κινηθεί πάνω από τα 14 δισ. ευρώ. Ήδη το πρώτο τρίμηνο της χρονιάς, οι τρεις μεγάλες τράπεζες κατέγραψαν καθαρή αύξηση χορηγήσεων ύψους 2,9 δισ. ευρώ.

Η Eurobank εκτιμά ότι θα ξεπεράσει τα 2,8 δισ. ευρώ σε νέες χορηγήσεις, η Εθνική Τράπεζα τα 3 δισ. ευρώ, ενώ η Τράπεζα Πειραιώς υπολογίζεται ότι θα κινηθεί κοντά στα 3,5 δισ. ευρώ. Παράλληλα, τα υψηλά επιτόκια συνεχίζουν να στηρίζουν την κερδοφορία των τραπεζών, καθώς τα συνολικά έσοδα από τόκους εκτιμάται ότι θα παραμείνουν πάνω από τα 9 δισ. ευρώ το 2026.

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στο επίκεντρο

Το μεγαλύτερο μέρος των χρηματοδοτήσεων κατευθύνεται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες απορροφούν πάνω από το 25% των συνολικών εκταμιεύσεων. Πρόκειται κυρίως για επιχειρήσεις με τζίρο έως 10 εκατ. ευρώ, οι οποίες αξιοποιούν τόσο τραπεζικά δάνεια όσο και κοινοτικά εργαλεία χρηματοδότησης.

Οι τράπεζες θεωρούν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις βασικό πυλώνα της οικονομίας, καθώς συνδέονται άμεσα με την απασχόληση και την κατανάλωση. Ωστόσο, τις αντιμετωπίζουν και ως κλάδο αυξημένου ρίσκου, αφού πολλές εταιρείες διαθέτουν περιορισμένη ρευστότητα και μικρότερη αντοχή σε περιόδους οικονομικής πίεσης.

Για τον λόγο αυτό, τα πιστωτικά ιδρύματα εξετάζουν πλέον πολύ πιο σχολαστικά τα επιχειρηματικά σχέδια, τις ταμειακές ροές και τις εξασφαλίσεις πριν εγκρίνουν νέα χρηματοδότηση.

Ναυτιλία και τουρισμός παραμένουν «δυνατά χαρτιά»

Ιδιαίτερα υψηλή παραμένει η χρηματοδότηση προς τη ναυτιλία, η οποία απορροφά περίπου το 15% των εκταμιεύσεων σε αρκετές τράπεζες. Η ελληνική ναυτιλία εξακολουθεί να αποτελεί στρατηγικό τομέα για το τραπεζικό σύστημα, παρά τη διεθνή αβεβαιότητα και τις αναταράξεις στις αγορές μεταφορών.

Τραπεζικά στελέχη επισημαίνουν ότι μέχρι στιγμής ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και ειδικά στο Ιράν φαίνεται να έχει ενισχύσει ορισμένες δραστηριότητες της ναυτιλίας, λόγω των αυξημένων αναγκών στις διεθνείς μεταφορές ενέργειας και εμπορευμάτων.

Σημαντικά κεφάλαια συνεχίζουν να κατευθύνονται και στον τουρισμό, ο οποίος απορροφά από 5% έως 10% των νέων χορηγήσεων. Παρά το γεγονός ότι οι τράπεζες παρακολουθούν στενά τον κλάδο λόγω της αύξησης του ενεργειακού κόστους και της πιθανής μείωσης πτήσεων, εκτιμούν ότι η Ελλάδα μπορεί να βγει κερδισμένη από τη γεωπολιτική αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή.

Όπως αναφέρουν τραπεζικοί παράγοντες, μέρος της τουριστικής κίνησης ενδέχεται να μεταφερθεί από χώρες όπως η Τουρκία και η Αίγυπτος προς την Ελλάδα, ενισχύοντας τις επιδόσεις του ελληνικού τουρισμού.

Επιστροφή ενδιαφέροντος για ακίνητα και logistics

Αυξημένο ενδιαφέρον καταγράφεται και στην αγορά ακινήτων, η οποία απορροφά περίπου το 4% των εκταμιεύσεων. Οι επενδύσεις σε κατοικίες, τουριστικά ακίνητα και αποθηκευτικούς χώρους logistics επαναφέρουν σταδιακά το real estate στο επίκεντρο των τραπεζικών χρηματοδοτήσεων.

Σημαντικό ποσοστό δανείων κατευθύνεται επίσης σε δραστηριότητες leasing και factoring, αλλά και στον ενεργειακό τομέα και στα διυλιστήρια, που συνεχίζουν να αποτελούν βασικούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας.

Το μεγάλο «όπλο» του Ταμείου Ανάκαμψης

Καθοριστικό ρόλο στη μεγάλη πιστωτική επέκταση παίζουν και τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF), τα οποία λειτουργούν ως μοχλός νέων επενδύσεων. Οι τράπεζες εκτιμούν ότι τα συγκεκριμένα δάνεια θα συνεχίσουν να στηρίζουν τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τους τραπεζικούς ισολογισμούς μέχρι το 2028.

Ωστόσο, η αυξημένη ζήτηση δημιουργεί ήδη προβληματισμό, καθώς υπάρχουν φόβοι ότι αρκετές επιχειρήσεις δεν θα προλάβουν να ενταχθούν στα διαθέσιμα προγράμματα χρηματοδότησης.

Σε κάθε περίπτωση, οι τράπεζες εμφανίζονται αποφασισμένες να συνεχίσουν την επέκταση των χορηγήσεων, αλλά αυτή τη φορά με πολύ πιο αυστηρούς κανόνες. Η ανάπτυξη της οικονομίας περνά πλέον ξανά μέσα από τα δάνεια, μόνο που το τραπεζικό σύστημα δεν θέλει να επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος.