Μεταναστευτικό: Η Θέουτα προβληματίζει την Αθήνα

Η κρίση στη Θέουτα αποτέλεσε αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης από τη δεξιά και άκρα δεξιά σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Και αυτό δημιουργεί κινδύνους και για την Ελλάδα. 

Το γεγονός αυτό έχουν διαπιστώσει στην Αθήνα και παρά την πολιτική αντιπάθεια στην κυβέρνηση Σάντσεθ, αντιλαμβάνονται ότι πρέπει αν όχι να στηρίξουν την Ισπανία στην ΕΕ, να μην την αφήσουν μόνη και να μην αφήσουν τη συζήτηση να εκτροχιαστεί.

Καθώς με τους λαϊκισμούς Μελόνι, ανοίγει ξανά η συζήτηση για περιορισμούς στη Σένγκεν. Αλλά και γιατί η χώρα μας μπορεί να βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με αντίστοιχα σενάρια καθοδήγησης μεταναστευτικών ροών από χώρες όπως η Τουρκία και η Λιβύη. 

Και η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έσπευσε βέβαια αρχικά να αξιοποιήσει πολιτικά την κρίση στη Θέουτα. Ο υπουργός Μετανάστευσης, Θάνος Πλεύρης, με ανάρτηση του πριν από τέσσερις ημέρες είχε διαβεβαιώσει το δεξιό ακροατήριο της ΝΔ ότι η πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη στο μεταναστευτικό είναι αποτελεσματική σε αντίστοιχες καταστάσεις.

Αναφέρθηκε ειδικότερα στην κρίση στον Έβρο το Φεβρουάριο του 2020 και τις αυξημένες ροές από Λιβύη τον Ιούλιο του 2025. “Και στις δύο περιπτώσεις προστατεύσαμε την πατρίδα μας απέναντι σε απόπειρα εισβολής και στις κραυγές ΜΚΟ και δήθεν ανθρωπιστών”, είχε δηλώσει ο κ.Πλεύρης, χωρίς να παραλείψει να κατηγορήσει την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ για τη διαχείριση του μεταναστευτικού το 2015.

Στη ΝΔ έχουν άχτι με τον Σάντσεθ…

Ο κ.Πλεύρης είχε επίσης αφήσει αιχμές για την πολιτική της κυβέρνησης Σάντσεθ στην Ισπανία. “Το να επιτρέπεις με την πολιτική σου εισβολή στην Ευρώπη δεν είναι ανθρωπισμός, είναι έγκλημα”, είχε σχολιάσει ειδικότερα.

Υπενθυμίζεται ότι ο Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε πρόσφατα μαζική αμνηστία για τη νομιμοποίηση 500.000 έως 1 εκ παράτυπων μεταναστών, ώστε να εργαστούν νόμιμα και να πληρώνουν φόρους. Απέρριψε δε τη δημιουργία κέντρων κράτησης μεταναστών εκτός ευρωπαϊκού εδάφους (offshore hubs), χαρακτηρίζοντάς τα αναποτελεσματικά.

Στην κυβέρνηση Μητσοτάκη πάντως “έχουν άχτι” τον Σάντσεθ και για άλλους λόγους, καθώς κάθε τόσο καλούνται να απαντήσουν γιατί δεν εφαρμόζουν αντίστοιχες πολιτικές τόσο στο οικονομικό πεδίο (πχ μείωση ΦΠΑ) όσο και στην εξωτερική πολιτική (πχ στον πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν). Πολλοί στη ΝΔ άλλωστε ακολουθούν τη “γραμμή” του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπένιαμιν Νετανιάχου, που τρίβουν τα χέρια τους με την -όχι και τόσο τυχαία τελικά- κρίση στη Θέουτα.

… αλλά πλέον στην κυβέρνηση αντιλαμβάνονται τους κινδύνους για την Ελλάδα

Σε χθεσινή του συνέντευξη στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ ωστόσο, ο κ.Πλεύρης εμφανίστηκε σαφώς πιο συγκρατημένος, εστιάζοντας εν όψει της σημερινής ευρωπαϊκής σύσκεψης για τη Θέουτα στην ανάγκη κοινών ευρωπαϊκών πολιτικών στο μεταναστευτικό

“Εμείς πιστεύουμε ότι οι λύσεις πρέπει να είναι ευρωπαϊκές και κοινές. Δεν μας αρέσει δηλαδή, σε μία άτυχη στιγμή μιας χώρας που πλήττεται αυτή τη στιγμή, παρόλο που διαφωνούμε με πολιτική που είχε ακολουθήσει, αναγκαστικά να στοχοποιηθεί. Πρέπει να παραμείνουμε σε ευρωπαϊκές λύσεις, προστασίας της Ευρώπης, από κύματα παράνομων μεταναστών”, δήλωσε ειδικότερα ο υπουργός Μετανάστευσης.

Υπενθυμίζεται ότι σήμερα συνεδριάζει εκτάκτως με τηλεδιάσκεψη το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ για την κρίση στη Θέουτα, η οποία τείνει να μετατραπεί σε μία ακόμη κρίση της ευρωπαϊκής συνοχής. Καθώς η Ιταλία ανέστειλε τη Σένγκεν με την Ισπανία, παρότι οι δύο χώρες δεν έχουν χερσαία σύνορα και παρότι φυσικά ο ισπανικός θύλακας της Θέουτα βρίσκεται στην Αφρική εντός του Μαρόκου, επομένως οι χιλιάδες μετανάστες που εισήλθαν εκεί δεν μπορούσαν να μεταβούν σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Η Φινλανδία έσπευσε να ταχθεί υπέρ του αποκλεισμού της Ισπανίας από τη ζώνη Σένγκεν. Μία συζήτηση που δεν θέλει ο ευρωπαϊκός Νότος, καθώς μεταθέτει το ζήτημα από τη φύλαξη των κοινών συνόρων της ΕΕ σε θέμα περιορισμού στην ελεύθερη κυκλοφορία μεταξύ των κρατών μελών.

Οι ελληνικές θέσεις στη σημερινή τηλεδιάσκεψη της ΕΕ

Στη σημερινή τηλεδιάσκεψη για το μεταναστευτικό λοιπόν, η ελληνική πλευρά θα ρίξει το καρφί της για την Ισπανία κάνοντας λόγο για ανάγκη να περιοριστούν οι παράγοντες έλξης μεταναστών με τις εθνικές πολιτικές των κρατών μελών. Αλλά κυρίως θα εστιάσει στην αυστηρότερη φύλαξη στα εξωτερικά σύνορα, στην αύξηση των επιστροφών και στην ανάγκη για ένα κοινό ευρωπαϊκό σχέδιο για τις μεγάλες μεταναστευτικές κρίσεις, με πρότυπο τον Έβρο του 2020.

Με άρθρο του στο Poltico, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, προτείνει ειδικότερα τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πλαισίου έκτακτης ανάγκης, που θα ενεργοποιείται όταν υπάρχουν ενδείξεις συντονισμένης δράσης τρίτων χωρών ή εμπλοκής οργανωμένων εγκληματικών δικτύων. Το ειδικό αυτό πλαίσιο, σύμφωνα μκε την πρόταση Μητσοτάκη, θα προβλέπει αναστολή των αιτήσεων ασύλου και την επιτάχυνση επιστροφών.

Η συζήτηση στην τηλεδιάσκεψη του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ θα επικεντρωθεί και στην χρηματοδότηση τρίτων χωρών από την ΕΕ για τη διαχείριση του μεταναστευτικού. Και αυτή η συζήτηση ενδιαφέρει άμεσα την Ελλάδα διότι δεν αφορά μόνο το Μαρόκο, αλλά και την Τουρκία, τη Λιβύη και την Αίγυπτο. Η ελληνική θέση είναι πως όσες χώρες λαμβάνουν κοινοτικά κονδύλια θα πρέπει να συνεργάζονται ουσιαστικά για να συγκρατούν τις μεταναστευτικές ροές και φυσικά να δέχονται επιστροφές μεταναστών στο έδαφος τους.

Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προειδοποίησε άλλωστε ότι η ΕΕ δεν θα δεχτεί προσπάθειες χρήσης της μετανάστευσης ως μέσο άσκησης πίεσης σε ένα κράτος – μέλος. Ταυτόχρονα πάντως χαρακτήρισε το Μαρόκο ως “σημαντικό στρατηγικό εταίρο, ιδίως στις προσπάθειές μας για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου μεταναστών και της παράνομης μετανάστευσης”. 

Σημειωτέον ότι με την ελληνική θέση για έμφαση στην προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ συντάσσεται και η Γερμανία. Ενώ η Γαλλία έχει αυξήσει τους ελέγχους στα χερσαία σύνορα με την Ισπανία. Παρότι όπως προαναφέρθηκε οι μετανάστες που έφτασαν στη Θέουτα δεν είχαν δυνατότητα να περάσουν σε ευρωπαϊκό έδαφος. Ενώ η συντριπτική πλειοψηφία εξ αυτών έχει ήδη επιστρέψει στο Μαρόκο, το οποίο φαίνεται πλέον ξεκάθαρα ότι ώθησε χιλιάδες μετανάστες να περάσουν στον ισπανικό θύλακα σε μία προσπάθεια εργαλειοποίησης τους.