Λάικ – ντισλάικ: Από τον Σιμούν με Χαρούλη – Μάλαμα στους σαμάνους της Χονολουλού

Τα λάικ και τα ντισλάικ σε όσα παρατηρήσαμε στις βόλτες μας στην πόλη και στα θεάματα που βλέπουμε κάθε εβδομάδα και που συνήθως τα συζητάμε μόνο μεταξύ μας.

Σε αυτήν την στήλη, θα προσπαθήσουμε να καταγράφουμε σε τακτική βάση τι μας άρεσε και τι δε μας άρεσε, τα λάικ και τα ντισλάικ, τι μας έκανε εντύπωση και τι μας ξάφνιασε. Όχι, τόσο σε επίπεδο κριτικής, όσο σε επίπεδο ελεύθερου συνειρμού.

Από τα μεγάλα πολιτιστικά γεγονότα μέχρι τα μικρότερα, αλλά και τα σχεδόν αόρατα, αυτά που υπάρχουν παντού μέσα στη ζωή μας. Όσα παρατηρούμε στις βόλτες μας στην πόλη και στα θεάματα που βλέπουμε κάθε εβδομάδα και που τα συζητάμε μόνο μεταξύ μας.

ΛΑΪΚ

Το έντεχνο αποχαιρετά τον Μαζωνάκη, ένα Φιορδ, μία Χερσόνησος και οι Τρωάδες

Το πιο ωραίο στον αποχαιρετισμό του Γιώργου Μαζωνάκη ήταν ότι δεν υπήρχαν ταμπέλες.

Για λίγες ώρες, έπεσαν οι διαχωριστικές γραμμές που τόσο συχνά φτιάχνουμε γύρω από τη μουσική. Ο «λαϊκός», ο «έντεχνος», ο «ποιοτικός», ο «εμπορικός» βρέθηκαν στην ίδια πλευρά: σε μια αυθεντική στιγμή αναγνώρισης ενός ανθρώπου που άφησε το δικό του αποτύπωμα.

Και ίσως η πιο συγκινητική εικόνα ήταν ότι τον αποχαιρέτησε σύσσωμος ο κόσμος του έντεχνου τραγουδιού. Άνθρωποι που θεωρητικά ανήκαν σε διαφορετικές διαδρομές, αλλά τελικά μοιράζονταν το ίδιο πράγμα: τον σεβασμό για έναν καλλιτέχνη που υπήρξε μοναδικός.

Από τον Γιώργο Νταλάρα και τον Οδυσσέα Ιωάννου, μέχρι τον Σωκράτη Μάλαμα, τον Γιάννη Χαρούλη (με Γ.Μάλαμα στον Λυκαβηττό) και τη Μαρίζα Κωχ, το μήνυμα ήταν σαφές: η μουσική δεν μετριέται με κατηγορίες, ούτε χωρά σε εύκολες ετικέτες.

Τι υπέροχο βιβλίο είναι η «Χερσόνησος με τα άδεια σπίτια» του David Uclés από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Ένα μυθιστόρημα με εικόνες συγκλονιστικές, ποιητικές και σκληρές μαζί, όπου το φανταστικό φωτίζει με μοναδικό τρόπο τη βία της Ιστορίας. Η διάλυση μιας οικογένειας γίνεται η διάλυση μιας χώρας, η μοίρα ενός λαού γίνεται πολιτικό σχόλιο για τον πόλεμο, την εξουσία και τη μνήμη. Ένα επικό, παράξενο και βαθιά ανθρώπινο βιβλίο για την Ισπανία, τον Εμφύλιο και τα άδεια σπίτια που αφήνουν πίσω τους οι άνθρωποι.

Μην κάνετε το λάθος να χάσετε τις Τρωάδες της Ελένης Ευθυμίου στις τελευταίες παραστάσεις, 22 και 23 Σεπτεμβρίου στο Θέατρο Βράχων. Μια παράσταση που παίρνει μια τραγωδία 2.500 ετών και τη μετατρέπει σε ένα αιχμηρό πολιτικό σχόλιο για τον κόσμο που ζούμε. Γιατί η πτώση της Τροίας δεν αφορά μόνο το παρελθόν· αφορά κάθε πόλη που καταστρέφεται, κάθε άμαχο που πληρώνει τις αποφάσεις των ισχυρών, κάθε άνθρωπο που γίνεται αριθμός. Και το μεγάλο στοίχημα της συμπερίληψης κερδίζεται: η διαφορετικότητα δεν είναι θέμα της παράστασης, είναι η ίδια η παράσταση.

Στο «Φιόρδ» ο Κρίστιαν Μουντζίου, ο Ρουμάνος σκηνοθέτης, βραβευμένος ξανά με Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες, στήνει μια σύγκρουση δύο κόσμων: μιας εκκοσμικευμένης σκανδιναβικής κοινωνίας και μιας οικογένειας με βαθιές παραδοσιακές καταβολές, όπου η συνύπαρξη καταρρέει κάτω από το βάρος διαφορετικών αξιών.

Το συγκλονιστικό στοιχείο της ταινίας είναι ότι δεν χαρίζει την αλήθεια σε κανέναν. Δεν καταδικάζει εύκολα, δεν δικαιώνει άκριτα, αλλά φωτίζει το επικίνδυνο σημείο όπου η προστασία μπορεί να γίνει έλεγχος και η παράδοση μπορεί να μετατραπεί σε άλλοθι. Ένα βαθιά πολιτικό έργο για την ταυτότητα, την πίστη, την εξουσία και τα όρια της ανεκτικότητας.

Επίκαιρος Λοΐζος, Macklemore και “Τίποτα δεν είναι ξένο” για τη Χριστίνα Τσατσαράγκου

–  Μια καταπληκτική βραδιά ζήσαμε στο Καλλιμάρμαρο, με τα τραγούδια του Μάνου Λοΐζου που εξακολουθούν να μας ενώνουν και, σε μια εποχή όπου οι φιλοναζιστικές απόψεις βρίσκουν ξανά χώρο, να ακούγονται πιο επίκαιρα και πιο αναγκαία από ποτέ. Όλοι οι ερμηνευτές έδωσαν τον καλύτερό τους εαυτό, όμως τα ντουέτα του Γιώργου Νταλάρα με τον Μίλτο Πασχαλίδη, ο οποίος αποθεώθηκε από τον κόσμο στις κερκίδες, και τον εξαιρετικό Γιάννη Διονυσίου έβαλαν φωτιά στο στάδιο. Μια μικρή όαση μέσα σε μια δύσκολη συγκυρία. 

– Λοΐζο ακούσαμε στο Καλλιμάρμαρο και από τη Δήμητρα Γαλάνη και τη Μαρία Παπαγεωργίου, τις οποίες ακούσαμε επίσης το περασμένο ΣΚ στο συγκινητικό αφιέρωμα για τα 10 χρόνια από τον θάνατο του Λέοναρντ Κοέν στο ΚΠΙΣΝ.  Στο αφιέρωμα βρέθηκαν στη σκηνή ο γιος του Άνταμ και ο εγγονός του Κάσιους. Ανάμεσα στα τραγούδια προβλήθηκαν αποσπάσματα από συνεντεύξεις και εικόνες του Κοέν στην Ύδρα και τη Νέα Υόρκη. Το αφιέρωμα επιμελήθηκε ο Μ. Φάμελλος.

–  Λάικ στον ράπερ Macklemore που δεν μάσησε τα λόγια του όταν απομακρύνθηκε από την περιοδεία του Εντ Σίραν επειδή φώναξε «Free Palestine» και κατηγόρησε το Ισραήλ για γενοκτονία στη Γάζα. Μίλησε ανοιχτά για τις πιέσεις που ασκήθηκαν, ξεκαθάρισε ότι τα πραγματικά θύματα δεν είναι ούτε ο ίδιος ούτε ο Σίραν αλλά οι Παλαιστίνιοι και ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει το ένα εκατομμύριο δολάρια της αμοιβής του σε οργανώσεις ανθρωπιστικής βοήθειας. Σε μια μουσική βιομηχανία-μαγκανοπήγαδο που συχνά ζυγίζει τις λέξεις με βάση το (οικονομικό) κόστος τους, εκείνος αποφάσισε να μιλήσει. Και δεν έμεινε μόνο στα λόγια. Α ρε Σίραν, υπάρχουν θέματα στα οποία δεν γίνεται να κρατάς ίσες αποστάσεις. Γιατί όταν η μία πλευρά αφανίζεται, η ουδετερότητα δεν είναι ισορροπία. Είναι θέση.

– Μόλις κυκλοφόρησε φρέσκο φρέσκο. Ο Πάνος Βλάχος συναντά για πρώτη φορά δισκογραφικά τη Βιολέτα Ίκαρη σε ένα τραγούδι που έχει ήδη έναν πολύ ξεχωριστό λόγο για να τραβήξει την προσοχή: φέρει την υπογραφή του Άλκη Αλκαίου, μέσα από αδημοσίευτους στίχους του μεγάλου ποιητή και στιχουργού. Ο τίτλος του τραγουδιού είναι «Τίποτα δεν είναι ξένο» και πρόκειται για το τρίτο single από την ολοκληρωμένη δισκογραφική δουλειά με αδημοσίευτους στίχους του Άλκη Αλκαίου, τους οποίους έχει μελοποιήσει ο Δημήτρης Καρράς.

Το νέο bar του Cinobo Όπερα και τα εισιτήρια του ελληνικού box office, για τον Θοδωρή Δημητρόπουλο

Είναι κάπως φανταστικό το νέο μπαρ του Cinobo Όπερα, Bar 2046, το οποίο φιλοδοξεί να λειτουργεί και ανεξάρτητα από τις προβολές των αιθουσών. Οι οποίες αίθουσες είναι πλέον 3, μιας και η κλασική μεγάλη (που ποτέ δεν μου άρεσε) τώρα κόπηκε στα δύο, αφήνοντας πίσω μια και πάλι μεγάλη (με φανταστικά, πράσινα καθίσματα και πολύ πιο άνετη διαρρύθμιση) και μια μικρότερη με εντυπωσιακή οθόνη και κόκκινη επένδυση.

Βρέθηκα στα εγκαίνια όπου παρακολούθησα λίγα λεπτά από τρεις διαφορετικές ταινίες του Γουόνγκ Καρ Βάι σε κάθε μια από τις τρεις αίθουσες, πριν συνεχίσω με κοκτέιλ στο 2046. Μια έξυπνα τοποθετημένη κουρτίνα χωρίζει εκεί τον χώρο, δίνοντας στο μπαρ μια ξεχωριστή χωροταξική ταυτότητα από απλώς “το φουαγιέ για τα σινεμά”. Ειλικρινά με βλέπω άνετα να κατεβαίνω για χαλαρό ποτό κι όταν δεν θέλω να δω ταινία.

(Και φυσικά στηρίζω απεριόριστα την έναρξη προβολών από νωρίς το πρωί τα ΣΚ, ειδικά τις Κυριακές. Το all-day σινεμά είναι κάτι που λείπει τρομερά πολύ από την κουλτούρα της πόλης μας πλέον.)

Η Ρούνι Μάρα είναι χρόνια τώρα μια από τις αγαπημένες μου ηθοποιούς και απλά λάτρεψα αυτή την ατάκα της αδερφής της, Κέιτ, με αφορμή τη συνεργασία τους στο θεότρελο “Bucking Fastard” του Βέρνερ Χέρτσογκ, όπου παίζουν δυο δίδυμες που μιλούν και αισθάνονται σε απόλυτη αρμονία: «Έχω δει όλη τη δουλειά της Ρούνεϊ. Είναι η αγαπημένη μου ηθοποιός, οπότε το να μπορώ να είμαι στο σετ μαζί της με έκανε να την αγαπώ ακόμα περισσότερο». Πρώτον, γλυκύτατο, δεύτερον, συμφωνώ!

Επίσης στα λάικ: Το “Bucking Fastard”! Μια ταινία σπάνιας δημιουργικής ελευθερίας που δε βλέπει εύκολα κανείς σήμερα. Στο τέλος θα αναρωτιέστε τι είδατε και τι σημαίνει, στο οποίο η μόνη απάντηση μπορεί φυσικά να είναι: Ναι!

Και τώρα στο οικονομικό δελτίο: Μεγάλο λάικ για το ένα εκατομμύριο εισιτήρια της “Οδύσσειας”, είχε σχεδόν 20 χρόνια να το κάνει αυτό ξένη ταινία. Και χαίρομαι πάρα πολύ για τα εισιτήρια του “Φιορδ” παρόλο που σαν ταινία δεν μου άρεσε καθόλου: Πάνω από 65.000 που σε συνδυασμό με τα 30+ της “Πατρίδας” του Παβλικόφσκι δείχνουν πως υπάρχει ένα κοινό τέτοιων καλλιτεχνικών ταινιών, που μοιάζει ελαφρώς να μεγαλώνει. Ελπιδοφόρο.

ΝΤΙΣΛΑΪΚ

Μια ιατρική κουλτούρα που κάποια στιγμή πρέπει να κοιταχτεί στον καθρέφτη και κομματικές εξαγγελίες για την Γεωργία Οικονόμου

Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη αφήνει πίσω του όχι μόνο θλίψη, αλλά και ένα τεράστιο ερώτημα: πώς είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να βρίσκεται σε έναν χώρο που παρουσιάζεται ως ιατρικό κέντρο και, σύμφωνα με όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας και διερευνώνται, να προκύπτουν εικόνες που μοιάζουν αδιανόητες; Το να γίνεται αναζήτηση μέσω τεχνητής νοημοσύνης για το πώς θα αντιμετωπιστεί μια κατάσταση ανάνηψης, το να αποστέλλεται φωτογραφία ασθενούς σε υπνωτιστή, αλλά και τα ερωτήματα για τον στοιχειώδη εξοπλισμό ενός χώρου που παρέχει ιατρικές πράξεις, είναι στοιχεία που προκαλούν σοκ — ακριβώς γιατί ακουμπούν στον πυρήνα της ιατρικής ευθύνης.

Και όμως, δεν μιλάμε για έναν περιθωριακό χώρο. Μιλάμε για ανθρώπους με μεγάλη πελατεία, κοινωνική αποδοχή και παρουσία που ξεπερνούσε τα όρια ενός κλειστού κύκλου. Ίσως το πιο οδυνηρό συμπέρασμα από την τραγωδία του Γιώργου Μαζωνάκη είναι ότι η ιατρική δεν μπορεί να στηρίζεται στη γοητεία του «ειδικού», στην υπόσχεση της εναλλακτικής λύσης ή στην πεποίθηση ότι κάποιοι έχουν απαντήσεις για όλα. Γιατί όταν η επιστήμη υποχωρεί μπροστά στην αυταρέσκεια και τον ναρκισσισμό, το κόστος μπορεί να είναι ανεπανόρθωτο.

Γκώσαμε στις εξαγγελίες της ΔΕΘ. Από όλα τα κόμματα ακούσαμε ένα γνώριμο πολιτικό λεξιλόγιο: παροχές, δεσμεύσεις, νέα μέτρα, «κουμπαράδες» για το μέλλον, χρήματα που θα συγκεντρώνονται για τα παιδιά μας, αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, ελαφρύνσεις, στήριξη.

Ένας διαγωνισμός υποσχέσεων που κάθε χρόνο μεγαλώνει, την ώρα που η καθημερινότητα των πολιτών επιμένει να θέτει τα δικά της ερωτήματα: Πόσο αλλάζει πραγματικά η ζωή τους; Πόσο φτάνουν στην τσέπη τους οι εξαγγελίες; Πόσο μετατρέπονται οι δεσμεύσεις σε πράξεις;

Σαμανοθεραπείες κβαντικού σουρεαλισμού για τη Χριστίνα Τσατσαράγκου 

–  Βλέποντας το εσωτερικό του ιατρείου στο οποίο έχασε τη ζωή του ο Γιώργος Μαζωνάκης, με τις θρησκευτικές εικόνες, τα σύμβολα και την περικεφαλαία σαμουράι, και ακούγοντας τις ομιλίες της γιατρού που σήμερα βρίσκεται προφυλακισμένη, σκιάζεσαι και μόνο στην ιδέα ότι θα πας έστω και για μια απλή επίσκεψη. Δεν είμαστε εναντίον της ολιστικής αντιμετώπισης του ανθρώπου. Είμαστε εναντίον των τσαρλατάνων που ντύνουν την ανοησία με επιστημονικοφανείς λέξεις, βαφτίζουν «κβαντικό» οτιδήποτε δεν μπορούν να αποδείξουν και μπλέκουν την ιατρική με σαμάνους από τη Χονολουλού και συμπαντικές ενέργειες.

Η ευεξία και η καλή υγεία είναι δικαίωμα όλων. Η ιατρική, όμως, δεν είναι μεταφυσικό εργαστήρι ούτε ελληνική κωμωδία για να κάνουμε «εγχείρηση πάνω από τα ρούχα». Με αφορμή τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, ας θυμηθούμε το στοιχειώδες: όποιος πιάνει σύριγγα, καθετήρα ή νυστέρι και προχωρά σε ιατρικές πράξεις δεν αρκεί να επικαλείται τη συμπαντική ενέργεια χόκους-πόκους. Οφείλει να διαθέτει επιστημονική κατάρτιση, νόμιμη άδεια και να λογοδοτεί στις αρμόδιες αρχές. Τα αυτονόητα δηλαδή….

– Ο Νέος Κόσμος ανάμεσα στις 50 πιο κουλ γειτονιές του κόσμου για το 2026!
Ως γέννημα θρέμμα της γειτονιάς μπορώ να πω ότι ούτε από πεζοδρόμια πάμε καλά ούτε από καθαριότητα. Τελευταία πάμε καλά κυρίως από μπαράκια και μικρά φαγάδικα. Τιμή μας, λοιπόν, που το λονδρέζικο Time Out μάς ανακήρυξε μία από τις πιο κουλ γειτονιές του κόσμου, αλλά ας στείλει και καμιά επιστολή στον δήμαρχο Αθηναίων. Γιατί οι γειτονιές, εκτός από ωραία στέκια και διεθνείς διακρίσεις, θέλουν και λίγο καθάρισμα.

Η δειλία του Εντ Σίραν κι η ολιγαρχία των ισχυρών, για τον Θοδωρή Δημητρόπουλο

Η κατάσταση με τον Macklemore και την περιοδεία του Εντ Σίραν είναι μια από τις πιο αναίσχυντες περιπτώσεις ολιγαρχικού ελέγχου και επίδειξης δύναμης που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια. Ο Macklemore ανέβηκε στο stage με το κατά τα φαινόμενα ριζοσπαστικό μήνυμα «ψηθείτε να μην δολοφονείτε παιδια και επίσης λευτεριά στην Παλαιστίνη» και το αποτέλεσμα ήταν να ενεργοποιηθεί άμεσα ολόκληρος ο υπέρ ισραηλινού στρατιωτικού συμπλέγματος μηχανισμός.

Το αποκορύφωμα φυσικά ήταν όταν ο ζάπλουτος ιδιοκτήτης των Patriots, Ρόμπερτ Κραφτ (φίλος του Τραμπ και του Έπσταϊν), συγκέντρωσε μερικούς ακόμα ιδιοκτήτες σταδίων όπου θα γίνονταν οι επόμενες συναυλίες του Εντ Σίραν και μαζί βασικά απείλησαν πως δε θα γίνουν τα λάιβ αν δεν κοπεί ο Macklemore από τις επερχόμενες ημερομηνίες. Ο Σίραν, που προφανώς δεν έχει αξίες, έκανε πίσω, ψελλίζοντας κάτι περί «ευθύνης του απέναντι στους μουσικούς του» στην ανακοίνωση που έβγαλε 24 μετά κι αφού όλο το σύμπαν τον έβριζε εν χορώ.

Η ειρωνεία είναι πως οι εν λόγω μουσικοί αποσύρθηκαν μέχρι τελευταίου από τα επόμενα λάιβ. Ιρλανδοί μουσικοί που φυσικά και δεν έχουν το όνομα, τα λεφτά, την ισχύ του Σίραν, αλλά έχουν ηθική πυξίδα. Την ίδια ώρα, ο Macklemore τόνισε με δύο ανακοινώσεις του πως τα θύματα δεν είναι ούτε ο ίδιος, ούτε ο Σίραν, αλλά οι παλαιστίνιοι – ζητώντας από το κοινό να μην ξεχάσει ξανά τη Γάζα, όταν η επικαιρότητα αναπόφευκτα θα αφήσει όλο αυτό το συμβάν πίσω της.

Ο Macklemore παράλληλα ανακοίνωσε στήριξη 1 εκατομμυρίου σε φιλανθρωπικές οργανώσεις υπέρ της Γάζας, και γενικά η στάση του υπήρξε υποδειγματική. (Να συμπληρώσω και το Sameer Project στις προτάσεις.) Είδαμε μπροστά στα μάτια μας ένα ολιγαρχικό σύστημα ελέγχου να αποφασίζει πως αυτό είναι ένα μήνυμα που δεν σκοπεύει να ανεχτεί, και απλά επέβαλε την μετακίνηση μιας φωνής εκτός της πλατφόρμας της.

Και ταυτόχρονα, είδαμε το πώς οι «ίσες αποστάσεις» του δειλού, σε μια περίπτωση τόσο εμφανώς αμπαλατζάριστης ισχύος, είναι φυσικά πολύ σαφής θέση υπέρ του ισχυρού – εν προκειμένω, υπέρ των δυνάμεων που στηρίζουν τη γενοκτονία, ιδεολογικά και οικονομικά.

Όμως ας κρατήσουμε το θετικό όλης αυτής της ιστορίας: Την συνειδητοποίηση πως άνθρωποι μπορούν ακόμα να συνειδητοποιούν τη δύναμη που έχει η συλλογική τους δράση. Η εικόνα των μουσικών να αποσύρονται από την περιοδεία ένας μετά τον άλλον ήταν πανέμορφη. Οι πάντες κρατούν αποστάσεις από τον Σίραν. Η στήριξη στην Παλαιστίνη επανέρχεται εμφατικά στη δημόσια σφαίρα ως η μόνη ηθική στάση. Κι ο Macklemore θυμίζει μέσα από την προσοχή όλων που έχει αυτή τη στιγμή, πως η ιστορία δεν είναι ο ίδιος – είναι η Γάζα.

Ας ακούσουμε ξανά το Hind’s Hall του Macklemore που τα λέει όλα καθαρά: