Θάνατος Μαζωνάκη: Η ανακοίνωση του ΙΣΑ που δείχνει την ανεπάρκεια των ελέγχων

Στη σκιά των αποκαλύψεων για τον τρόπο λειτουργίας του ιατρείου στο Κολωνάκι όπου άφησε την τελευταία του πνοή ο Γιώργος Μαζωνάκης, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών εξέδωσε μια ανακοίνωση που περισσότερο εκθέτει τα κενά του ελεγκτικού μηχανισμού παρά καθησυχάζει την κοινή γνώμη.

Ο ΙΣΑ ουσιαστικά ομολογεί την αδυναμία του να προστατεύσει τους πολίτες από παράνομες ιατρικές πράξεις σε φορείς Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και αποποιείται των ευθυνών του επικαλούμενος τη γραφειοκρατία, τον τεράστιο όγκο των ιατρείων και την έλλειψη διωκτικών αρμοδιοτήτων.

Συγκεκριμένα, ο ΙΣΑ αναφέρει ότι υπάρχουν περισσότερα από 16.500 φορείς (ιατρεία, πολυϊατρεία, διαγνωστικά εργαστήρια) στην Αττική για να δικαιολογήσει το γεγονός ότι είναι αδύνατος ο αδιάλειπτος έλεγχός τους, παραδεχόμενος ανοιχτά ότι οι έλεγχοι αποτυπώνουν απλώς την εικόνα μιας «συγκεκριμένης χρονικής στιγμής».

Παράλληλα, τα στοιχεία που ο ίδιος παραθέτει αποκαλύπτουν τα τεράστια κενά της εποπτείας: από το 2024 έως σήμερα πραγματοποιήθηκαν μόλις περίπου 1.000 έκτακτοι ή δειγματοληπτικοί έλεγχοι και έλεγχοι κατόπιν καταγγελίας.

Ταυτόχρονα, ο ΙΣΑ νίπτει τας χείρας του, υπογραμμίζοντας ότι οι επιτροπές του δεν διαθέτουν εκ του νόμου διωκτικές ή ελεγκτικές εξουσίες ανάλογες με εκείνες άλλων κρατικών αρχών (όπως η ΕΑΔ, το ΣΔΟΕ ή η Αστυνομία), ενώ επιχειρεί την πλήρη αποποίηση των δικών του εποπτικών ευθυνών, καταλήγοντας στο ότι η ευθύνη για κάθε πράξη ή παράλειψη «ανήκει πρωτίστως στον ιατρό».

Αναλυτικά η ανακοίνωση του ΙΣΑ:

«Με αφορμή την υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη, μετά την υποβολή του σε θεραπεία πλασμαφαίρεσης σε ιατρείο της Αθήνας, μία ιατρική πράξη που απαγορεύεται, σύμφωνα με τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, να εκτελείται σε φορέα πρωτοβάθμιας φροντίδας, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών δίνει διευκρινίσεις για το πλαίσιο αδειοδότησης των ιατρείων και τις ιατρικές πράξεις που επιτρέπεται να διενεργούνται σε φορείς πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.

Ο Ιατρικός Σύλλογος είναι αρμόδιος για την αδειοδότηση, τον έλεγχο και την εποπτεία όλων των ιατρείων, πολύϊατρείων και διαγνωστικών εργαστηρίων που έχουν έδρα στην περιφέρειά του.

Στην περιφέρεια του ΙΣΑ,σύμφωνα με τα στοιχεία της υπηρεσίας λειτουργούν σήμερα περισσότεροι από 16.500 φορείς, ήτοι ιατρεία, πολυϊατρεία, διαγνωστικά εργαστήρια, είτε με τη μορφή της ατομικής επιχείρησης, συστεγαζομένων, κοινών ιατρείων ή ιατρικής εταιρείας παροχής υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.

Προ πάσης αδειοδότησης Τριμελής Επιτροπή Ελέγχου φορέων ΠΦΥ του ΙΣΑ αποτελούμενη από ένα μέλος του ΔΣ του ΙΣΑ, έναν ιατρό μέλος του ΙΣΑ και έναν μηχανικό προβαίνει σε επιτόπια αυτοψία του χώρου και γνωμοδοτεί για την έκδοση της βεβαίωσης λειτουργίας.

Πέραν αυτού του αρχικού επιτόπιου ελέγχου, ο ΙΣΑ προβαίνει σε δειγματοληπτικό έκτακτο έλεγχο των φορέων που εδρεύουν στην περιοχή της χωρικής του αρμοδιότητας κατ’ έτος, αλλά και όμοιο έλεγχο μετά από καταγγελία πολίτη ή όχληση από τις αρμόδιους κρατικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς και αρχές (το Υπουργείο Υγείας, το ΣΕΥΥΠ παλαιότερα, σήμερα την ΕΑΔ, τη ΣΔΟΕ, τη Αρχή για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος ή την Αστυνομία). 

Από τα στοιχεία της υπηρεσίας προκύπτει ότι ενδεικτικά από το 2024 έως σήμερα ελέγχθηκαν για την έκδοση αρχικής βεβαίωσης λειτουργίας ή τροποποίηση αυτής περίπου 5.500 φορείς. Επιπλέον, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, ο ΙΣΑ διενήργησε περίπου 1000 ελέγχους είτε στο πλαίσιο δειγματοληπτικού ελέγχου ή μετά από καταγγελία.

Ο έλεγχος αφορά καταρχάς στην παρουσία του επιστημονικά υπεύθυνου ιατρού, ως προϋπόθεση για τη νόμιμη λειτουργία του φορέα, στον έλεγχο του χώρου, προκειμένου να διαπιστωθεί ότι πράγματι το ιατρείο λειτουργεί σε χώρους, όπως αυτοί αποτυπώνονται στην υποβληθείσα στον ΙΣΑ κάτοψη, του εξοπλισμού και εν γένει της λειτουργίας του. Η επιτροπή ελέγχει ότι τηρούνται οι όροι υγιεινής και γενικότερα η νόμιμη λειτουργία του φορέα Π.Φ.Υ. και παροχή υπηρεσιών υγείας.

Όπως είναι προφανές ο έλεγχος αυτός αποτυπώνει την εικόνα του φορέα, όπως αυτός εμφανίζεται τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, χωρίς να είναι βεβαίως δυνατό ούτε να παρακολουθείται η λειτουργία των ιατρείων από κάμερες ή με άλλα μέσα αδιαλείπτως, ούτε να ελέγχονται περισσότερους από 15.000 φορείς καθημερινά.

Επιπλέον, σημειώνεται ότι οι Επιτροπές αυτές του ΙΣΑ δεν έχουν εκ του νόμου διωκτικές ή ελεγκτικές εξουσίες, όπως οι άλλοι συναρμόδιοι κρατικοί φορείς ελέγχου, όπως, ενδεικτικά, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας {πρώην ΣΕΥΥΠ}, το ΣΔΟΕ, η Δίωξη Hλεκτρονικού Eγκλήματος, η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες κλπ, που πραγματοποιούν ελέγχους.

“Η ευθύνη για τη λειτουργία ενός ιατρείου, για τις πράξεις και παραλείψεις του επιστημονικά υπευθύνου ιατρού ανήκει πρωτίστως στον ιατρό, ο οποίος παρέχει στον ασθενή του πρόληψη, διάγνωση ή θεραπεία”, καταλήγει ο ΙΣΑ.»