Στεγαστικά δάνεια: Αύξηση 25% στις χορηγήσεις – Το σχέδιο των τραπεζών για περισσότερα δάνεια το 2027

Με ρυθμούς που ξεπερνούν το 25% αυξάνονται τα νέα στεγαστικά δάνεια στην Ελλάδα, με τα τραπεζικά επιτελεία να προετοιμάζονται για ακόμη μεγαλύτερη άνοδο το 2027.

Στόχος είναι να χορηγηθούν περισσότερα δάνεια για αγορά κατοικίας, να διευκολυνθούν τα νοικοκυριά που θέλουν να αποκτήσουν δικό τους σπίτι και να επιστρέψουν σταδιακά στον τραπεζικό δανεισμό πολίτες που σήμερα παραμένουν αποκλεισμένοι εξαιτίας παλαιών οφειλών.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της τραπεζικής αγοράς, στο εννεάμηνο του 2026 οι νέες εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες αναμένεται να φτάσουν τα 2,2 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 25% περίπου. Η δυναμική αυτή δημιουργεί προσδοκίες ότι το 2027 θα αποτελέσει χρονιά-ρεκόρ για τη στεγαστική πίστη, με τις εκταμιεύσεις να κινούνται στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας δεκαετίας.

Βεβαίως, η αγορά απέχει ακόμη πολύ από την περίοδο πριν από την οικονομική κρίση, όταν οι τράπεζες χορηγούσαν στεγαστικά δάνεια πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ κάθε χρόνο.

Μόνο το 10%-15% των αγορών κατοικίας γίνεται με δάνειο

Παρά τη σημαντική αύξηση των χορηγήσεων, τα στεγαστικά δάνεια εξακολουθούν να καλύπτουν μικρό μέρος των αγοραπωλησιών ακινήτων.

Όπως επισημαίνουν υψηλόβαθμα τραπεζικά στελέχη «σήμερα, μόλις το 10% – 15% των συναλλαγών στην αγορά κατοικίας πραγματοποιείται με τραπεζικό δανεισμό, γεγονός που δείχνει ότι υπάρχουν μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης».

Την ίδια στιγμή, οι υψηλές τιμές των ακινήτων και η πίεση στα οικογενειακά εισοδήματα δυσκολεύουν την απόκτηση πρώτης κατοικίας, ιδιαίτερα για τα νέα ζευγάρια. Είναι χαρακτηριστικό ότι όσοι καταφέρνουν να πάρουν στεγαστικό δάνειο στρέφονται πλέον σε μικρότερα και οικονομικότερα ακίνητα, προκειμένου να περιορίσουν τόσο το ποσό που θα δανειστούν όσο και τη μηνιαία δόση.

Οι τράπεζες αναζητούν τρόπους να προσεγγίσουν περισσότερους υποψήφιους αγοραστές, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην ενημέρωση για τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά προγράμματα. Σήμερα, περίπου το 15% των στεγαστικών δανείων στην Ελλάδα χορηγείται μέσω μεσιτών και συμβούλων δανείων, όταν στην υπόλοιπη Ευρωζώνη το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 60% – 65%.

Δεύτερη ευκαιρία για όσους έχουν κόκκινα δάνεια

Ένα από τα βασικά εμπόδια για την αύξηση των στεγαστικών δανείων είναι ότι χιλιάδες πολίτες εξακολουθούν να έχουν παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές, οι οποίες περιορίζουν τη δυνατότητά τους να αποκτήσουν νέα χρηματοδότηση.

Το ζήτημα ανέδειξε την περασμένη εβδομάδα ο διευθύνων σύμβουλος της Alpha Bank, Βασίλης Ψάλτης, κατά την παρουσίαση της νέας εταιρικής ταυτότητας της τράπεζας. Όπως επισήμανε, η οριστική αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων αποτελεί θέμα εθνικής σημασίας, καθώς μπορεί να επιτρέψει σε περισσότερους πολίτες να επιστρέψουν στην οικονομική δραστηριότητα.

Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται λύσεις που θα μπορούσαν να διευκολύνουν την αποπληρωμή παλαιών στεγαστικών δανείων και, υπό προϋποθέσεις, την επιστροφή των οφειλετών στις τράπεζες.

Μεταξύ των προτάσεων που τέθηκαν είναι:

• Διαγραφή μέρους των οφειλών, κατόπιν συμφωνίας με τους επενδυτές που έχουν αγοράσει τα κόκκινα δάνεια και τις εταιρείες διαχείρισής τους.
• Αναχρηματοδότηση παλαιών δανείων από τις τράπεζες, εφόσον κρίνεται ότι ο δανειολήπτης μπορεί να ανταποκριθεί σε μια νέα ρύθμιση.
• Προσθήκη νεότερων εγγυητών, ώστε να διευκολύνεται η επιμήκυνση της αποπληρωμής όταν ο αρχικός οφειλέτης είναι μεγάλης ηλικίας.

Πρόκειται για προτάσεις που βρίσκονται στο στάδιο της συζήτησης και όχι για ήδη διαθέσιμα προγράμματα.

Το πρόβλημα με τους δανειολήπτες άνω των 60 ετών

Ένα ακόμη εμπόδιο είναι η ηλικία των οφειλετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η μέση ηλικία τους διαμορφώνεται στα 60 έτη. Αυτό σημαίνει ότι πολλές φορές δεν υπάρχει η δυνατότητα να παραταθεί σημαντικά η διάρκεια αποπληρωμής ενός δανείου, ώστε να μειωθεί η μηνιαία δόση.

Για παράδειγμα, η συμμετοχή ενός νεότερου εγγυητή θα μπορούσε, εφόσον πληρούνται οι τραπεζικές προϋποθέσεις, να διευκολύνει τη ρύθμιση μιας οφειλής που διαφορετικά θα ήταν δύσκολο να εξυπηρετηθεί.

Στο τραπέζι στεγαστικά δάνεια που θα συνδέονται με το ακίνητο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόταση για στεγαστικά δάνεια αορίστου διαρκείας, τα λεγόμενα perpetual mortgages. Η βασική ιδέα είναι το δάνειο να συνδέεται περισσότερο με το ίδιο το ακίνητο και να μπορεί να μεταβιβάζεται μαζί με αυτό, αντί να απαιτείται κάθε φορά η σύναψη νέου δανείου.

Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσαν να δημιουργηθούν περισσότερες επιλογές για οικογένειες που επιθυμούν να διατηρήσουν ή να αξιοποιήσουν την κατοικία τους. Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί η εφαρμογή τέτοιου προϊόντος στην ελληνική αγορά.

Το μεγάλο στοίχημα για το 2027 είναι η αύξηση των στεγαστικών δανείων να μη μείνει μόνο στα τραπεζικά μεγέθη, αλλά να μεταφραστεί σε πραγματική δυνατότητα περισσότερων νοικοκυριών να αποκτήσουν κατοικία, με δόσεις που μπορούν να εξυπηρετούν χωρίς να επιβαρύνουν υπερβολικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.