Βδέλλα: Τέσσερις γυναίκες, μία θέση εργασίας και ένας κόσμος που ζητά να τα δώσεις όλα

Σε μια εποχή που οι εργοδότες αναζητούν εργαζόμενους με ατελείωτα προσόντα, απεριόριστη διαθεσιμότητα και όσο το δυνατόν λιγότερες απαιτήσεις, η εργασιακή συνέντευξη μπορεί να μετατραπεί σε μια παράλογη δοκιμασία επιβίωσης. Κι όταν στην εξίσωση μπαίνουν η ηλικία, το φύλο και η ανεργία, το παράλογο αρχίζει να μοιάζει επικίνδυνα με την πραγματικότητα.

Αυτή ακριβώς την πραγματικότητα βάζει στο στόχαστρό της η «Βδέλλα» της Ειρήνης Δερμιτζάκη, που κάνει πρεμιέρα στις 15 Νοεμβρίου στο Θέατρο Αγγέλων Βήμα, στο πλαίσιο της 22ης καλλιτεχνικής περιόδου και της θεματικής ενότητας «Εδώ γελάμε!».

Πρόκειται για μια μαύρη κωμωδία με σουρεαλιστικές αποχρώσεις, η οποία, μέσα από τη συνάντηση τεσσάρων γυναικών διαφορετικών γενεών, φωτίζει τις ταξικές και έμφυλες ανισότητες, τον ηλικιακό ρατσισμό και την ολοένα μεγαλύτερη απαίτηση για εργαζόμενους-«πολυεργαλεία».

Μια συνέντευξη για δουλειά που εξελίσσεται σε πεδίο μάχης

Η ιστορία εκτυλίσσεται στα γραφεία μιας πολυεθνικής εταιρείας που μόλις έχει αλλάξει ιδιοκτησία. Η διευθύντριά της έχει κουραστεί από τους μεσήλικες υπαλλήλους και αναζητά το ιδανικό νέο αίμα: έναν άνθρωπο που να μιλά πέντε γλώσσες, να διαθέτει διδακτορικό, να μην έχει οικογενειακές υποχρεώσεις και, κυρίως, να κοστίζει όσο το δυνατόν λιγότερο.

Την ημέρα των συνεντεύξεων, όμως, εμφανίζεται μια απρόσκλητη υποψήφια. Είναι μια άνεργη γυναίκα γύρω στα εξήντα, που γνωρίζει πολύ καλά πως οι πιθανότητες πρόσληψής της είναι σχεδόν ανύπαρκτες. Παρ’ όλα αυτά, έχει αποφασίσει να μην εγκαταλείψει το κτίριο αν δεν της δοθεί τουλάχιστον η ευκαιρία μιας συνέντευξης.

Απέναντί της βρίσκει μια γραμματέα που εφαρμόζει με θρησκευτική ευλάβεια τους κανονισμούς της εταιρείας, αλλά και μια φιλόδοξη εικοσάχρονη, η οποία είναι διατεθειμένη να κάνει τα πάντα για να εξασφαλίσει την πολυπόθητη θέση.

Από εκεί και πέρα, η κατάσταση ξεφεύγει από κάθε έλεγχο.

Οι τέσσερις γυναίκες συγκρούονται, διαπραγματεύονται, υποτάσσονται ή αντιστέκονται, αποκαλύπτοντας τέσσερις διαφορετικές στρατηγικές επιβίωσης σε έναν κόσμο όπου η αξία του εργαζομένου δεν μετριέται απαραίτητα με βάση τις ικανότητές του, αλλά με την προθυμία του να αποδεχτεί οποιονδήποτε όρο.

Το γέλιο προκύπτει από τις εξωφρενικές καταστάσεις, τον σαρκασμό και τις συνεχείς ανατροπές. Πίσω του, ωστόσο, διακρίνεται μια πραγματικότητα που κάθε άλλο παρά αστεία είναι.

Μαργαρίτα Δαλαμάγκα-Καλογήρου: «Στη Βδέλλα υπάρχει τάξη στο χάος. Μόνο που αυτή ανατρέπεται»

Η Μαργαρίτα Δαλαμάγκα-Καλογήρου, η οποία έχει αναλάβει την επιλογή δραματολογίου της παράστασης, μιλά στο NEWS 24/7 για τον κόσμο της «Βδέλλας», σκιαγραφώντας με χιούμορ και αιχμηρό λόγο τις τέσσερις γυναίκες που τον κατοικούν.

«Η ΒΔΕΛΛΑ είναι το ΕΔΩ ΓΕΛΑΜΕ», σημειώνει χαρακτηριστικά, προτού περιγράψει την ιδιότυπη ιεραρχία που διαμορφώνεται στο εσωτερικό της εταιρείας.

Στην κορυφή βρίσκεται η διευθύντρια, την οποία παραλληλίζει με μια φιγούρα από τα «Μικροαστικά» του Γιάννη Νεγρεπόντη, που μελοποίησε ο Λουκιανός Κηλαηδόνης:

«Μία κυριούλα σαν βγαλμένη από το ποίημα του Νεγρεπόντη που μελοποίησε ο Κηλαηδόνης στα ΜΙΚΡΟΑΣΤΙΚΑ του, όταν έγραψε “Κλητήρας διορίστηκε στο Υπουργείο ο Γιώργος, γιαλιστερά κουμπιά φορεί, λαμποκοπάει ο Γιώργος”».

Όπως εξηγεί, πρόκειται για έναν άνθρωπο που συγχέει την επαγγελματική του θέση με την απόλυτη εξουσία:

«Στην ΒΔΕΛΛΑ, λοιπόν, έχουμε μία Διευθύντρια / Γιώργο που κάποιος τής έδωσε βαθμό, αυτή εξέλαβε τον βαθμό ως εξουσία και αυτήν ασκεί με αμορφωσιά, αυταρέσκεια, ματαιοδοξία, κακό γούστο, έως και πραγματική κακία».

Δίπλα της βρίσκεται η γραμματέας, μια φιγούρα εξίσου χαρακτηριστική των μηχανισμών εξουσίας στους χώρους εργασίας. Η Δαλαμάγκα-Καλογήρου την περιγράφει ως «μία κυριούλα πανικόβλητο ετερόφωτο», που λειτουργεί ως «HER MASTER’S VOICE», αλλά ακόμη κι αυτό «κακοερμηνευμένο».

Η γραμματέας σπεύδει να προβλέψει και να εκτελέσει κάθε επιθυμία της προϊσταμένης της, φτάνοντας πολλές φορές να την ξεπεράσει σε αυταρέσκεια και σκληρότητα. Είναι η περίπτωση του ανθρώπου που, χωρίς να διαθέτει πραγματική εξουσία, γίνεται ο πιο πιστός και συχνά ο πιο αμείλικτος υπερασπιστής της.

Στον αντίποδα βρίσκεται η εξηντάχρονη άνεργη, η οποία αντιλαμβάνεται εξαρχής πως δεν ανταποκρίνεται στο μοντέλο του «ιδανικού» υποψηφίου.

«Η Άνεργη είναι εξήντα χρονών και σίγουρα εκτός επιλογής, αφού επιλέξιμος είναι όχι πάνω από τριάντα, άγαμος, με διδακτορικό και πέντε γλώσσες», αναφέρει η Μαργαρίτα Δαλαμάγκα-Καλογήρου, περιγράφοντας τις παράλογες προδιαγραφές μιας αγοράς εργασίας που αποκλείει όποιον δεν χωρά στα στενά της καλούπια.

Ωστόσο, αυτή η γυναίκα αρνείται να αποδεχτεί αδιαμαρτύρητα τον αποκλεισμό της.

«Η Άνεργη ενστικτωδώς γνωρίζει πως δεν είναι επιλέξιμη. Γι’ αυτό επιλέγει να μη φύγει, αν πρώτα δεν περάσει από συνέντευξη. Και γίνεται ΒΔΕΛΛΑ».

Η τέταρτη γυναίκα της ιστορίας είναι η νεαρή υποψήφια. Εκείνη διαθέτει τα προσόντα, την ηλικία και τη διάθεση που απαιτεί η εταιρεία. Είναι, όμως, έτοιμη να πληρώσει οποιοδήποτε τίμημα για την πρόσληψή της.

«Είναι επιλέξιμη, έχει όλα τα παραπάνω προσόντα και, επιπλέον, είναι διατεθειμένη ΝΑ ΤΑ ΔΩΣΕΙ ΟΛΑ, γιατί δεν θα αντέξει μία ακόμη απόρριψη», τονίζει η Δαλαμάγκα-Καλογήρου.

«Θα δουλέψει όσες ώρες τής ζητήσουν, θα κάνει ό,τι τής πουν, δεν θα διαμαρτυρηθεί ποτέ και για τίποτα, φτάνει να πετύχει επιτέλους την “πρόσληψη” και μετά την “θέση”».

Μέσα από αυτές τις τέσσερις φιγούρες, η «Βδέλλα» αποτυπώνει έναν εργασιακό μικρόκοσμο στον οποίο η εξουσία, ο φόβος της απόρριψης και η ανάγκη για επιβίωση καθορίζουν τις ανθρώπινες συμπεριφορές.

Και παρότι οι κανόνες μοιάζουν αδιαπραγμάτευτοι, η παράσταση επιφυλάσσει τις δικές της ανατροπές.

«Υπάρχει τάξη στο χάος; Ω, ναι! Και βέβαια υπάρχει! Μόνο που, στην περίπτωση της δικής μας ΒΔΕΛΛΑΣ, αυτή ανατρέπεται!», επισημαίνει η ίδια.

Για να καταλήξει:

«Οι τέσσερις αυτές γυναίκες κινούνται αέναα μέσα σε ένα αέναο χάος. Ναι. ΕΔΩ εμείς ΓΕΛΑΜΕ…»

Από το βραβείο νέων συγγραφέων στην Οξφόρδη και το Λονδίνο

Η διαδρομή της «Βδέλλας» ξεκίνησε πριν από μερικά χρόνια, όταν η Ειρήνη Δερμιτζάκη άρχισε να γράφει ένα θεατρικό μονόπρακτο με τίτλο «Η συνέντευξη», στο θεατρικό εργαστήρι γραφής Ε.Ν.ΘΕ.ΣΥ.

Το έργο απέσπασε το 2021 το βραβείο νέων συγγραφέων του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης και παρουσιάστηκε σε σκηνοθεσία Χάρη Τζωρτζάκη, μαζί με δύο ακόμη βραβευμένα έργα.

Το 2024 ταξίδεψε στην Οξφόρδη και το Λονδίνο, συμμετέχοντας στο Φεστιβάλ Σύγχρονου Ελληνικού Θεάτρου «PRAXIS 9: Ο καιρός των κρίσεων», ως ένα από τα εννέα επιλεγμένα σύγχρονα ελληνικά θεατρικά έργα, σε σκηνοθεσία Αναστασίας Ρεβή.

Τώρα επιστρέφει στην αθηναϊκή σκηνή, με την ίδια την Ειρήνη Δερμιτζάκη να αναλαμβάνει τη σκηνοθεσία και τις Ναταλία Αφεντουλίδου, Κατερίνα Καλοχριστιανάκη, Αγγελική Παναγιωτοπούλου και Χριστίνα Χριστοφή να ενσαρκώνουν τις τέσσερις γυναίκες.

Μια κωμωδία για έναν κόσμο που ζητά συνεχώς περισσότερα από τους εργαζομένους του, προσφέροντάς τους ολοένα λιγότερα. Και που, τελικά, αναδεικνύει πόσο λεπτή μπορεί να είναι η γραμμή ανάμεσα στο γελοίο και το βαθιά απάνθρωπο.

Πληροφορίες παράστασης

«Βδέλλα» της Ειρήνης Δερμιτζάκη

Θέατρο: Αγγέλων Βήμα, Σατωβριάνδου 36, Ομόνοια

Πρεμιέρα: Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026

Παραστάσεις: Κάθε Κυριακή στις 19:00
Διάρκεια: 85 λεπτά
Σκηνοθεσία: Ειρήνη Δερμιτζάκη
Επιλογή δραματολογίου: Μαργαρίτα Δαλαμάγκα-Καλογήρου
Σκηνικά: Νόνα Σούντη

Πρωταγωνιστούν: Ναταλία Αφεντουλίδου, Κατερίνα Καλοχριστιανάκη, Αγγελική Παναγιωτοπούλου, Χριστίνα Χριστοφή

Κρατήσεις: 210 5242211
Προπώληση: More.com και Αγγέλων Βήμα