Η μνήμη δεν μονοπωλείται

Αν εξαιρέσουμε δέκα άντε δεκαπέντε φύσει αντιδραστικούς που κατέληξαν να γελοιοποιηθουν, η συγκίνηση που προκάλεσαν οι φωτογραφίες των 200 εκτελεσθέντων κομμουνιστών στην Καισαριανή από τους Ναζί ήταν πάνδημη και η αντίδραση της Πολιτείας και της κυβέρνησης ακαριαία.

Το γεγονός αυτό, σε μια χώρα που δεν έχει καταφέρει να ξεπεράσει τις καθηλώσεις της με τον Εμφύλιο, μια χώρα με ένα πολιτικό σύστημα που «στα δύσκολα» συνηθίζει να καταφεύγει σε εμφυλιοπολεμική ρητορική, αποδεικνύει ότι την ιστορική μνήμη δεν μπορεί να την μονοπωλήσει κανείς, όσο και να το προσπαθεί.

Ναι, η ιστορική μνήμη εργαλειοποιείται, αλλά αυτή είναι η φύση της σχέσης με την ιστορία και για όποιον την κατανοήσει και την αποδεχτεί, αναγνωρίζει ότι δεν αφορά μόνο τα θύματα. Αφορά και τους θύτες. Και οι απόγονοι των θυτών ζουν με το τραύμα της και έχουν δικαίωμα να μιλήσουν γι αυτό.

Το opus magnum της σύγχρονης Ομοσπονδιακής Γερμανίας δεν είναι οι επιδόσεις της στην Οικονομία, δεν είναι καν τα αυτοκίνητα, που οι λαοί οδηγούν για να ενδυθούν κύρος, δεν είναι η συμβολή της στην αιχμή της Τεχνολογίας και της Ιατρικής ή στις Κλασικής Σπουδές και τη Λογοτεχνία.

Το μεγάλο κατόρθωμα των σύγχρονων Γερμανών είναι ο τρόπος που διαχειρίστηκαν και συνεχίζουν να διαχειρίζονται το ναζιστικό παρελθόν της χώρας τους, που σκόρπισε τον όλεθρο και την οδύνη σε βαθμό που το γεγονός να λογίζεται ως τομή στο χρόνο ολόκληρης της ανθρώπινης ιστορίας.

Φυσικά και οι Γερμανοί έχουν κάθε δικαίωμα να συζητήσουν περί του Αρχείου Χόιερ και να το κάνουν εδώ, στη χώρα, στην πόλη που συνέβη το γεγονός που οι φωτογραφίες τεκμηριώνουν, να προσπαθήσουν να το νοηματοδοτήσουν, δηλαδή να επιχειρήσουν να «χωρέσουν στο κεφάλι τους» το αδιανόητο.

Αυτό επιχείρησε να κάνει το ίδρυμα Friedrich-Ebert-Stiftung Athen με την εκδήλωση που είχε προγραμματίσει στις 30 Απριλίου για τις φωτογραφίες των 200 κομμουνιστών αντιστασιακών: να πραγματευθεί το αδιανόητο.

Στη Γερμανία, ακόμα και σήμερα, πρώην ναζί, καταδικάζονται ανηλεώς και χωρίς καμία επιείκεια για τα εγκλήματά τους ακόμα κι αν είναι υπερήλικες.

Στο φανταιζί Βερολίνο ζουν με ένα μνημείο του Ολοκαυτώματος στο κέντρο της πόλης. Μόλις πριν από δύο εβδομάδες, η δημοσιογράφος Ξένια Κουναλακη, έγραφε στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ότι η εφημερίδα ZEIT ανέπτυξε μια ψηφιακή μηχανή αναζήτησης όπου οι Γερμανοί μπορούν να διερευνήσουν στα αρχεία του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος τα ίχνη των προγόνων τους.

Καμία χώρα δεν έχει επιδείξει, εμπράκτως, τέτοια μεταμέλεια για το παρελθόν της.

Ας μην παριστάνουμε τους έκπληκτους για το γεγονός ότι η Ακροδεξιά και κύκλοι της Αριστεράς κατάφεραν να ακυρώσουν την εκδήλωση αυτή. Δεν είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε το φαιοκόκκινο μέτωπο «εν δράσει», να προσπαθεί να επιβάλλει στη δημόσια σφαίρα τρόπους σκέψης και λεξιλόγιο και φυσικά δεν θα είναι η τελευταία. Ούτε, βέβαια, έχει κανένα νόημα να χαρακτηρίσουμε τη δράση τους γιατί τους ξέρουμε.

Περισσότερο από ποτέ όμως, στην παρούσα συγκυρία που η εξαχρείωση που έχει προκαλέσει η Διεθνής του Τραμπισμού, αυτά τα «καμώματα» ξεγυμνώνουν στα μάτια μας τις προθέσεις τους που δεν έχουν την παραμικρή σχέση με την υπεράσπιση της μνήμης.

Οι ίδιοι άλλωστε, κατηγορούν τον Εβραϊσμό διεθνώς ότι εργαλειοποιεί το Ολοκαύτωμα για να «σπρώχνει» μια κατά φαντασίαν «εβραϊκή ατζέντα». που έχουν βαφτίσει, συνομωσιολογικά και αδιακρίτως, ως «Σιωνισμό». Είναι γνωστή η υποκρισία τους.

Αφού εκφράσω τη συμπαράστασή μου στο Σοσιαλδημοκρατικό Ίδρυμα Friedrich Ebert στην Αθήνα θέλω να έχει καταγραφεί και η κριτική μου προς τους ανθρώπους του: κακώς ανέβαλαν την εκδήλωση, κάκιστα.

Καταρχάς η τήρηση της τάξης και της ασφάλειας δεν είναι υποχρέωση του ιδρύματος αλλά του Υπουργείου Δημοσίας Τάξης που πρέπει να τοποθετηθεί για το γεγονός. Κατά δεύτερον, ας γίνονταν επεισόδια. Ας έτρωγαν και ξύλο. Γιατί τελικά, στην εποχή τους διάχυτου φασισμού που ζούμε δεν πρέπει να χάνουμε καμία ευκαιρία να μετρηθούμε.