Alpha Bank: Στο τραπέζι “κούρεμα’ στα κόκκινα δάνεια και νέες λύσεις για τα στεγαστικά

Το πρόβλημα των κόκκινων δανείων δεν έχει τελειώσει, ακόμη κι αν οι τράπεζες έχουν καταφέρει τα τελευταία χρόνια να απαλλαγούν από μεγάλο μέρος των προβληματικών χαρτοφυλακίων τους.

Χιλιάδες πολίτες εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με παλιές οφειλές, αδυνατώντας να αποκτήσουν νέο δάνειο ή να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες χρηματοδότησης που προσφέρει σήμερα το τραπεζικό σύστημα.

Αυτό ακριβώς το αδιέξοδο έθεσε στο επίκεντρο ο διευθύνων σύμβουλος της Alpha Bank, Βασίλης Ψάλτης, χαρακτηρίζοντας την οριστική αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων «εθνικό θέμα».

Μιλώντας στο περιθώριο της συνέντευξης Τύπου για τη νέα εταιρική ταυτότητα της τράπεζας, ο επικεφαλής της Alpha Bank περιέγραψε την ανάγκη να περάσει η αγορά από την απλή διαχείριση των χρεών σε πραγματικές λύσεις, που θα επιτρέψουν σε δανειολήπτες με δυνατότητα αποπληρωμής να κάνουν μια νέα αρχή.

Πότε μπορεί να υπάρξει «κούρεμα» δανείου

Η σημαντικότερη παράμετρος της συζήτησης αφορά τη δυνατότητα μείωσης των οφειλών, όταν διαπιστώνεται ότι ο δανειολήπτης δεν μπορεί να αποπληρώσει το σύνολο του χρέους του. Σύμφωνα με την προσέγγιση που παρουσίασε ο κ. Ψάλτης, θα πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά κάθε περίπτωση, ώστε να διαπιστώνεται ποια δάνεια μπορούν να επανέλθουν σε κανονική εξυπηρέτηση και ποια δεν έχουν πραγματικές πιθανότητες αποπληρωμής.

Για τα δάνεια που μπορούν να καταστούν βιώσιμα, η λύση ενδέχεται να περιλαμβάνει αναδιάρθρωση της οφειλής, νέα χρηματοδότηση ή ακόμη και «κούρεμα» μέρους του χρέους. Ωστόσο, δεν πρόκειται για ανακοίνωση οριζόντιας διαγραφής δανείων ούτε για κάποιο νέο πρόγραμμα που τίθεται άμεσα σε εφαρμογή.

Προϋπόθεση για μια τέτοια εξέλιξη είναι να υπάρξει συνεννόηση μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών, δηλαδή των funds που έχουν αγοράσει τα δάνεια, των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) και των τραπεζών που θα μπορούσαν να προσφέρουν νέα χρηματοδότηση.

Το βασικό ζητούμενο είναι να δημιουργηθούν ρυθμίσεις που θα μπορούν πράγματι να τηρηθούν, αντί να παραμένουν οι δανειολήπτες για χρόνια εγκλωβισμένοι σε υποχρεώσεις τις οποίες αδυνατούν να εξυπηρετήσουν.

Πώς μπορεί να σωθεί το πατρικό σπίτι

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόταση για συμμετοχή νεότερων εγγυητών σε υφιστάμενα στεγαστικά δάνεια. Το πρόβλημα εμφανίζεται συχνά όταν ο αρχικός δανειολήπτης έχει φτάσει σε μεγάλη ηλικία και η τράπεζα δεν μπορεί, με βάση τα πιστοδοτικά της κριτήρια, να εγκρίνει μια μακροχρόνια αναχρηματοδότηση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο κ. Ψάλτης έθεσε το ενδεχόμενο να προστεθεί ένας νεότερος εγγυητής, για παράδειγμα το παιδί του αρχικού δανειολήπτη, εφόσον διαθέτει την απαραίτητη οικονομική δυνατότητα.

Το ερώτημα είναι απλό: γιατί ένα νέο ζευγάρι να αναζητά άλλη κατοικία και να επιβαρύνεται με νέο στεγαστικό δάνειο, όταν θα μπορούσε να συμβάλει στη διάσωση και αποπληρωμή του δανείου για το οικογενειακό ακίνητο;

Μια τέτοια λύση θα μπορούσε να δώσει διέξοδο σε οικογένειες που επιθυμούν να διατηρήσουν την περιουσία τους, χωρίς να απαιτείται απαραίτητα η πώληση του ακινήτου. Βεβαίως, η εφαρμογή της προϋποθέτει την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των νέων εγγυητών και τη συμμόρφωση με τους εποπτικούς κανόνες.

Στεγαστικά δάνεια χωρίς ημερομηνία λήξης

Μια ακόμη πρόταση που έφερε στη συζήτηση ο επικεφαλής της Alpha Bank αφορά τα λεγόμενα perpetual στεγαστικά δάνεια. Πρόκειται για χρηματοδοτικά σχήματα χωρίς προκαθορισμένη ημερομηνία λήξης, τα οποία διαφοροποιούνται από τα παραδοσιακά στεγαστικά δάνεια συγκεκριμένης διάρκειας. Σε ορισμένες μορφές τους, η οφειλή συνδέεται με το ακίνητο και μπορεί να συνεχίζεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις ακόμη και όταν μεταβάλλεται ο ιδιοκτήτης.

Η αναφορά σε τέτοιες πρακτικές δεν σημαίνει ότι η Alpha Bank ανακοίνωσε την άμεση διάθεση αντίστοιχου προϊόντος στην Ελλάδα. Δείχνει, ωστόσο, ότι εξετάζονται διαφορετικά μοντέλα στεγαστικής χρηματοδότησης, με στόχο να ξεπεραστούν εμπόδια που σήμερα αφήνουν αρκετά νοικοκυριά εκτός τραπεζικού δανεισμού.

Γιατί οι τράπεζες θέλουν να επιστρέψουν οι δανειολήπτες

Η αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων δεν αποτελεί μόνο κοινωνικό ζήτημα. Έχει και σημαντική οικονομική διάσταση. Ένας πολίτης που καταφέρνει να ρυθμίσει οριστικά τις παλιές του οφειλές μπορεί, εφόσον πληροί τα τραπεζικά κριτήρια, να αποκτήσει ξανά πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Αυτό σημαίνει περισσότερες δυνατότητες για αγορά κατοικίας, οικογενειακές ανάγκες ή επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Για τις τράπεζες, από την άλλη πλευρά, η επανένταξη οικονομικά βιώσιμων πελατών δημιουργεί προοπτικές για νέες χορηγήσεις και διεύρυνση της πελατειακής τους βάσης. Η μεγάλη πρόκληση είναι να μετατραπούν οι παλιές, προβληματικές οφειλές σε βιώσιμες τραπεζικές σχέσεις, χωρίς να δημιουργηθεί ένας νέος κύκλος κόκκινων δανείων.

Το επόμενο βήμα της Alpha Bank

Παράλληλα με την αντιμετώπιση των προβληματικών οφειλών, η Alpha Bank επιδιώκει να αυξήσει τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας, δίνοντας έμφαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις με προοπτικές ανάπτυξης. Η συνεργασία με τη UniCredit αποτελεί βασικό εργαλείο για την υποστήριξη ελληνικών επιχειρήσεων που επιθυμούν να επεκταθούν στο εξωτερικό.

Την ίδια στιγμή, η τράπεζα σχεδιάζει νέα προϊόντα και ενισχύει τις δραστηριότητές της στη διαχείριση περιουσίας. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένει εντός του 2027 άδεια για υπηρεσίες private banking στο Λουξεμβούργο, όπου διαθέτει ήδη χαρτοφυλάκιο εταιρικής τραπεζικής ύψους 3,5 δισ. ευρώ.