ΕΑΤ: Νέα “δύναμη πυρός” άνω των 5 δισ. ευρώ για τις ΜμΕ

Η διεύρυνση της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στον τραπεζικό δανεισμό, η αξιοποίηση των νέων πόρων που μεταφέρονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και η δημιουργία χρηματοδοτικών εργαλείων συνολικού ύψους άνω των 5 δισ. ευρώ, μαζί με τη μόχλευση, αποτελούν τους βασικούς άξονες της επόμενης ημέρας για την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ).

Η ΕΑΤ περνά πλέον σε μια νέα φάση, στην οποία το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αυξηθεί ο συνολικός όγκος των δανείων που διοχετεύονται στην αγορά, αλλά να μεγαλώσει η «περίμετρος» των επιχειρήσεων που μπορούν πραγματικά να αποκτήσουν πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση.

Όπως επισήμανε σε σχετική εκδήλωση χθες η Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΕΑΤ, Ισμήνη Παπακυρίλλου, η έννοια του bankability αλλάζει. Η δυνατότητα μιας επιχείρησης να χρηματοδοτηθεί δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από το εάν διαθέτει επαρκείς εξασφαλίσεις. Στο επίκεντρο μπαίνουν περισσότερο η βιωσιμότητα του επιχειρηματικού μοντέλου, οι ταμειακές ροές, η οικονομική υγεία και η διαφάνεια της επιχείρησης.

Νέα εργαλεία άνω των 5 δισ. ευρώ

Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης περιόδου είναι η αξιοποίηση των πόρων που μεταφέρθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης και οι οποίοι, μέσω της μόχλευσης, αναμένεται να οδηγήσουν σε έναν νέο κύκλο χρηματοδοτικών προγραμμάτων συνολικού ύψους άνω των 5 δισ. ευρώ.

Η στόχευση παραμένει κυρίως στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με την ΕΑΤ να επιδιώκει να καλύψει τόσο επιχειρήσεις που βρίσκονται ήδη κοντά στην τραπεζική χρηματοδότηση όσο και εκείνες που σήμερα δυσκολεύονται να περάσουν το κατώφλι των τραπεζών.

Ωστόσο, η νέα περίοδος δεν θα αποτελέσει αυτόματη συνέχεια των προηγούμενων προγραμμάτων. Επιχειρήσεις που είχαν προετοιμάσει επενδυτικά σχέδια στο πλαίσιο των εργαλείων του RRF, αλλά δεν κατάφεραν να ενταχθούν εξαιτίας των χρονικών περιορισμών, θα χρειαστεί να υποβάλουν νέα αίτηση στα νέα προγράμματα. Οι παλαιές αιτήσεις δεν θα μεταφερθούν αυτομάτως.

Αυτό σημαίνει ότι αναμένεται να υπάρχει από την έναρξη των νέων εργαλείων μια σημαντική δεξαμενή επιχειρήσεων που έχουν ήδη ώριμα ή σχεδόν ώριμα επενδυτικά σχέδια και θα επιχειρήσουν εκ νέου να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση.

Στόχος να γίνουν περισσότερες επιχειρήσεις «bankable»

Κεντρικός στόχος της ΕΑΤ είναι να περιοριστεί το χάσμα ανάμεσα στη ζήτηση για χρηματοδότηση και στην πραγματική δυνατότητα λήψης δανείου. Μια πρώτη εικόνα για το μέγεθος αυτής της αγοράς παρέχουν τα στοιχεία του KYC, μέσω του οποίου την περίοδο 2023-2025 πέρασαν περίπου 65.000 επιχειρήσεις και 58.000 αιτήσεις.

Σχεδόν το σύνολο των αιτήσεων, ποσοστό 99,86%, έλαβε απάντηση από τράπεζα, ενώ στο 84,39% υπήρξε θετική απάντηση για τη δυνατότητα υποβολής αίτησης δανείου.

Για την ΕΑΤ, όμως, το επόμενο βήμα είναι να αυξηθεί ακόμη περισσότερο το ποσοστό των επιχειρήσεων που δεν περιορίζονται στην εκδήλωση ενδιαφέροντος ή στην υποβολή αίτησης, αλλά φτάνουν τελικά στην έγκριση και στην εκταμίευση του δανείου. Σε αυτή την κατεύθυνση αναμένεται να κινηθεί και η περαιτέρω αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, ώστε να εντοπίζονται τα σημεία στα οποία μια χρηματοδότηση καθυστερεί ή «κολλάει».

Στενότερη παρακολούθηση των εκταμιεύσεων

Ένας ακόμη στόχος για την επόμενη περίοδο είναι η καλύτερη παρακολούθηση της πορείας των χρηματοδοτήσεων μέχρι την εκταμίευση. Η κ. Παπακυρίλλου άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός πιο οργανωμένου μηχανισμού παρακολούθησης, ο οποίος θα επιτρέπει στην ΕΑΤ να έχει σαφέστερη εικόνα όχι μόνο για το πόσες αιτήσεις κατατίθενται, αλλά και για τον χρόνο που απαιτείται μέχρι να φτάσουν τα κεφάλαια στην επιχείρηση.

Ήδη μέσω του KYC παρακολουθείται η διαδρομή των αιτήσεων και η ταχύτητα με την οποία προχωρούν προς τη χρηματοδότηση. Η επόμενη φάση φιλοδοξεί να δώσει ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στην πραγματική απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η εμπειρία των προηγούμενων προγραμμάτων έδειξε ότι δεν έχουν όλα τα χρηματοδοτικά εργαλεία την ίδια αποτελεσματικότητα.

Τα ΤΕΠΙΧ 1, ΤΕΠΙΧ 2 και ΤΕΠΙΧ 3 κατέγραψαν πολύ υψηλές επιδόσεις ως προς τον αριθμό των χρηματοδοτήσεων. Αντίθετα, το Innovation Guarantee Fund δεν πέτυχε την απορρόφηση που αναμενόταν και πλέον βρίσκεται υπό επανεξέταση. Σύμφωνα με την κ. Παπακυρίλλου, μέρος της δυσκολίας συνδέεται με τη δομή του συγκεκριμένου εργαλείου και τον τρόπο με τον οποίο αυτή λειτουργεί για τις τράπεζες. Στόχος είναι να γίνουν οι απαραίτητες προσαρμογές ώστε να αυξηθεί η διοχέτευση κεφαλαίων προς την καινοτόμο επιχειρηματικότητα.

Μικρά δάνεια σε επιχειρήσεις που έμεναν εκτός τραπεζών

Ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να εξακολουθήσουν να έχουν οι μικροχρηματοδοτήσεις, καθώς αποτελούν ένα από τα εργαλεία μέσω των οποίων η ΕΑΤ επιχειρεί να προσεγγίσει επιχειρήσεις και επαγγελματίες με περιορισμένη πρόσβαση στον συμβατικό τραπεζικό δανεισμό. Μέχρι σήμερα έχουν χορηγηθεί 998 μικροδάνεια, συνολικού ύψους περίπου 9,12 εκατ. ευρώ, ενώ στο πρόγραμμα γυναικείας επιχειρηματικότητας έχουν δοθεί 411 δάνεια.

Για την Αναπτυξιακή Τράπεζα η σημασία των συγκεκριμένων προγραμμάτων δεν αποτυπώνεται μόνο στα συνολικά ποσά. Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί μια χρηματοδοτική «γέφυρα» για πολύ μικρές επιχειρήσεις και επαγγελματίες που διαφορετικά θα δυσκολεύονταν να αντλήσουν κεφάλαια.

Στην ίδια λογική εντάσσεται και η γεωγραφική διασπορά των χρηματοδοτήσεων. Η κ. Παπακυρίλλου αναφέρθηκε χαρακτηριστικά σε χρηματοδοτήσεις που έχουν φτάσει ακόμη και στον Άγιο Ευστράτιο, τους Φούρνους, την Ψέριμο, τη Χάλκη, τους Λειψούς, τη Σχοινούσα, την Κίμωλο, τη Δονούσα, την Ανάφη και τη Σίκινο.

Σε αυτές τις περιοχές ακόμη και μία ή δύο νέες χρηματοδοτήσεις μπορούν να έχουν διαφορετικό ειδικό βάρος, καθώς συνδέονται με τη διατήρηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας και, τελικά, με τη δυνατότητα παραμονής κατοίκων σε μικρά και απομακρυσμένα νησιά.

Η «ουρά» και από το «Σπίτι μου 2»

Η νέα περίοδος δεν αφορά μόνο τις επιχειρήσεις. Ενδιαφέρον υπάρχει και για την επόμενη στεγαστική παρέμβαση, καθώς έχει ήδη δημιουργηθεί μια «ουρά» ενδιαφερομένων από το «Σπίτι μου 2». Μάλιστα η κ. Παπακυρίλλου ανέφερε ότι υπάρχει δεξαμενή με απόθεμα αιτήσεων και ενδιαφέροντος από πολίτες που δεν πρόλαβαν να χρηματοδοτηθούν στον δεύτερο κύκλο,

Ωστόσο και εδώ δεν προβλέπεται αυτόματη μεταφορά. Όσοι έμειναν εκτός του «Σπίτι μου 2» και θελήσουν να συμμετάσχουν στο επόμενο πρόγραμμα θα πρέπει να υποβάλουν νέα αίτηση, σύμφωνα με τους όρους και τα κριτήρια που θα ισχύσουν στον νέο κύκλο.