Λάικ – ντισλάικ: Από τον άτρωτο Ξαρχάκο στις συναυλιακές ΑΙ υπερβολές

Τα λάικ και τα ντισλάικ σε όσα παρατηρήσαμε στις βόλτες μας στην πόλη και στα θεάματα που βλέπουμε κάθε εβδομάδα και που συνήθως τα συζητάμε μόνο μεταξύ μας.

Σε αυτήν την στήλη, θα προσπαθήσουμε να καταγράφουμε σε τακτική βάση τι μας άρεσε και τι δε μας άρεσε, τα λάικ και τα ντισλάικ, τι μας έκανε εντύπωση και τι μας ξάφνιασε. Όχι, τόσο σε επίπεδο κριτικής, όσο σε επίπεδο ελεύθερου συνειρμού.

Από τα μεγάλα πολιτιστικά γεγονότα μέχρι τα μικρότερα, αλλά και τα σχεδόν αόρατα, αυτά που υπάρχουν παντού μέσα στη ζωή μας. Όσα παρατηρούμε στις βόλτες μας στην πόλη και στα θεάματα που βλέπουμε κάθε εβδομάδα και που τα συζητάμε μόνο μεταξύ μας.

ΛΑΪΚ

Βραβεία, ελληνικές και μη σειρές και Νόμπελ για τη Γεωργία Οικονόμου

Τι ωραίο νέο το γεγονός πως το ΕΜΣΤ απέσπασε το Ευρωπαϊκό Βραβείο Μουσείων 2026, σε μια σημαντική ευρωπαϊκή διάκριση που αναγνωρίζει τον κοινωνικό ρόλο των μουσείων τέχνης. Η βράβευση στο Αλικάντε επιβραβεύει την καλλιτεχνική διεύθυνση της Κατερίνας Γρέγου και της ομάδας του, καθώς και την εξωστρέφεια, την καινοτομία και τον δημόσιο χαρακτήρα του μουσείου, που πλέον συγκαταλέγεται ανάμεσα στα σημαντικά ευρωπαϊκά μουσεία σύγχρονης τέχνης στην Ευρώπη.

Δεν έχουν αρχίσει ακόμη τα θεάτρα, οπότε θα μιλήσω για όλα τα άλλα εκτός από αυτά. Είδα στις πλατφόρμες το Half Man (ΗΒΟ) και το Empathy (Cinobo) και λίγο έτσι αναθάρρησα από την μπόλικη βλακεία των ιδιωτικών καναλιών. Εξαίρεση ίσως αποτελεί το Κάμπινγκ στο Mega. αλλά και γι αυτό δεν είμαι και πολύ σίγουρη αν θα εξακολουθήσει να είναι καλό και να μας εκπλήσσει. Ανυπομονώ επίσης να ξεκινήσω το Dexter Resurrection με τον φοβερό και τρομερό Μάικλ Σ. Χολ στη Μagenta TV, αλλά και την τελευταία σεζόν του “Babylon Berlin” στον Ant1+. Πάντως με τόσες τηλεοπτικές συνδρομητικές πλατφόρμες, πρέπει να κάνεις σοβαρή επένδυση κάθε μήνα  αν θες να έχεις πρόσβαση σε αυτές.

Να το πούμε: κάθε χρόνο τέτοια εποχή στήνουμε ένα μικρό Νόμπελ Λογοτεχνίας στο κεφάλι μας. Βλέπουμε στοιχήματα, λίστες, φαβορί, «κρυφά» σημάδια και φυσικά κάποιον Έλληνα συγγραφέα που θα φέρει επιτέλους το βραβείο στην Ελλάδα. Και φέτος είναι η Έρση Σωτηροπούλου, όπως άλλοτε η Κική Δημουλά. Μα ας κρατήσουμε λίγο χαμηλότερα τον ενθουσιασμό. Το Νόμπελ δεν κερδίζεται στα στοιχήματα ούτε στις λίστες του διαδικτύου. Και μέχρι η Σουηδική Ακαδημία να ανοίξει τα χαρτιά της, όλα τα υπόλοιπα είναι απλώς προσδοκίες και εικασίες.

Σταύρος Ξαρχάκος στη βροχή και αυτοί που ονειρεύονται, για τη Χριστίνα Τσατσαράγκου 

Λάικ στον αεικίνητο μαέστρο Σταύρο Ξαρχάκο, που ούτε ο άνεμος ούτε η βροχή τον πτόησαν στον Λυκαβηττό το βράδυ της Τετάρτης (30/9), στην παράσταση «Ταξίδι στο φως – Σε σύμπαν ερωτικό». Ένας φάρος από την παλιότερη γενιά δημιουργών – με το κοινό να μένει στη θέση του μέσα στη βροχή και να τραγουδάει όλα τα κομμάτια. Η Ηρώ Σαΐα, ο Μπάμπης Στόκας και η ροκ κιθάρα του Bob Katsionis έδωσαν ξανά ορμή στα τραγούδια του. «Όταν τον ακούς, έχεις την αίσθηση ότι κρατάς γυμνό καλώδιο υψηλής τάσεως», είπε ο Ξαρχάκος για τον ροκ κιθαρίστα. Το «Ήτανε μια φορά» μέσα στη βροχή, το «Ένα πρωινό» με την Ηρώ Σαΐα και το «Στου Θωμά», που ξεσήκωσε τις κερκίδες, μας έδωσαν αρκετούς λόγους να θυμόμαστε αυτή τη βραδιά. Σε μια εποχή γεμάτη καλλιτέχνες με έπαρση και AI υποβοηθήματα παντού, ο Ξαρχάκος συνεχίζει να ανεβαίνει με απλότητα στη σκηνή και να γεμίζει τον χώρο με το μεγαλείο και τα τραγούδια του.

Καλεσμένη του KinoFest – φεστιβάλ γερμανόφωνου κινηματογράφου, βρέθηκα σε ξενάγηση στο Αυτοκρατορικό Κελάρι της Achaia Clauss έναν εντυπωσιακό θολωτό χώρο όπου στοιχίζονται γιγαντιαία βαρέλια από τον 19ο αιώνα – με επιγραφές που μοιάζουν με σελίδες ζωντανής ιστορίας. Επάνω τους είναι χαραγμένα διάσημα ονόματα επισκεπτών του οινοποιείου. Μιλάμε για ένα ζωντανό μουσείο, όπου το περιεχόμενό του, οι παλαιωμένες Μαυροδάφνες, συνεχίζει να μεγαλώνει σιωπηλά. Ανάμεσα στα βαρέλια και ένα υπογεγραμμένο από τον Θάνο Μικρούτσικο. “Λυπήσου αυτούς που δεν ονειρεύονται” έγραψε σε μία από τις επισκέψεις του στην Καστροπολιτεία.

Αν ακόμα δεν έχεις δει την αναδρομική έκθεση στο Μουσείο Βορρέ – είναι ευκαιρία να ξεκλέψεις μια μέρα που ο καιρός είναι λίγο καλός και να τρέξεις σε αυτόν τον κατάφυτο παράδεισο. Το Μουσείο Βορρέ εμπλουτίζει την περιοδική έκθεση «Αναδρομικά: Επιλογές από τη συλλογή του Μουσείου Βορρέ» με έναν κύκλο εκπαιδευτικών δράσεων και ξεναγήσεων για τον μήνα Οκτώβριο.

Οι ανακοινώσεις των συναυλιών για το 2026 αναμένονται πολύ grande. Κάτι U2 ακούμε ολόγυρα να αντηχούν… ίδωμεν.

Αναμένω πώς και πως το “David Byrne’s American Utopia” την ταινία του Spike Lee που έρχεται στον Δαναό. Να εμπνευστούμε λίγο, μέσα στη μαυρίλα των ημερών.

Από “ΝΑΖΑ” μέχρι “Ντίγκερ”, για τον Θοδωρή Δημητρόπουλο

Το “NAZA”, μια από τις σημαντικότερες ταινίες της χρονιάς, ανοίγει σήμερα και στις ελληνικές αίθουσες παράλληλα με τον υπόλοιπο κόσμο. Είναι ένα σπουδαίο ντοκιμαντέρ για το οποίο τα έγραψα και πιο αναλυτικά τόσο μετά τη Βενετία όσο και τώρα που βγαίνει στα σινεμά, και το οποίο προτείνω ανεπιφύλακτα να δείτε στη μεγάλη οθόνη.

Όπως έκαναν – κι αυτό με φέρνει στο λάικ μου – στην Ιταλία, όπου χάρη σε απανωτές sold out προβολές, το “ΝΑΖΑ” έφτασε στο #1 του τοπικού box office(!), μαζεύοντας πάνω από 1 εκατομμύριο εισπράξεις μέσα σε δυο μέρες. Στο ίδιο διάστημα, η παγκόσμιο επανέκδοση των “Εκδικητών: Η Τελευταία Πράξη”, έβγαλε περίπου το ⅓ αυτών των εισπράξεων. Και στα δικά μας!

Είμαι εδώ σήμερα επειδή θέλω να υπερασπιστώ κάποια πράγματα. Πρώτον, το “Ντίγκερ”, που δίχασε πολύ έντονα στην Αμερική (εδώ στα δικά μας έτυχε πιο θερμής υποδοχής) και το οποίο είναι η πρώτη φορά που νιώθω με σιγουριά ότι μου αρέσει πραγματικά μια ταινία του Αλεχάντρο Γκονζάλες Ινιάριτου. Φοβερή ως κατασκευή, τολμηρή ως πρόθεση, θυμωμένη στην ουσία της, και με έναν ξέφρενο Τομ Κρουζ στον κεντρικό ρόλο, έναν από τους κορυφαίους της καριέρας του. Αξίζει, σε κάθε περίπτωση, να μπείτε στο ντιμπέιτ για την ταινία.

Επίσης θέλω υπερασπιστώ και τη νέα σεζόν “American Horror Story” που ξεκίνησε – στην Αμερική την προηγούμενη βδομάδα, στο Disney+ εδώ σήμερα. Η σεζόν 13 αποτελεί ένα crossover αρκετών από τις παλιότερες σεζόν της σειράς, αλλά παίρνει το χρόνο της στο ξεκίνημα, παρουσιάζοντάς με με χαρακτηριστική υπομονή και αηδιαστική λεπτομέρεια μια κατάσταση που ούτε τι ακριβώς συμβαίνει ξέρουμε, ούτε πού είμαστε, ούτε γιατί. Όλα θα γίνουν με τον καιρό τους, πιστεύω, αφήστε που η Τζέσικα Λανγκ (στην επιστροφή της μετά από χρόνια) δίνει πόνο στον έναν –μέχρι τώρα– από τους τέσσερις ρόλους που έχει παίξει στη σειρά.

Την Tinashe (που την είδαμε και στο Release πριν 3 χρόνια πριν τη Rosalia σε μια από τις σπουδαιότερες συναυλιακές βραδιές της δεκαετίας) πέρασα χρόνια όχι ακριβώς να την υπερασπίζομαι αλλά περισσότερο να την πιστεύω παρά το γεγονός πως το breakthrough δεν έλεγε να έρθει. Επιτέλους το νέο της άλμπουμ, Popstar, φαίνεται να της φέρνει την ευρεία αποδοχή που πάντα άξιζε. Το Melatonin από αυτό το άλμπουμ είναι ένα επικό hyperpop single, σαν το dancefloor να είναι λάβα.

Τέλειες και φέτος οι αφίσες του φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Η εικαστικός Σοφία Ροζάκη εξηγεί πως «ένα από τα άτομα μου έγραψε “επειδή το μαζί είναι πάντα καλύτερο” και συνοψίζω με αυτό, προσθέτοντας: με ριζοσπαστική ευθύνη απέναντι στο “άλλο”».

Όλη η δράση ΣΙΝΕΜΑ ΞΑΝΑ είναι εξαιρετική, γράψαμε μάλιστα περισσότερα και για την ενότητα Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια. Εγώ είχα την τύχη να βρεθώ σε μια double feature προβολή στο θερινό Στέλλα πριν λίγες μέρες, όπου το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ “Αδέσποτα Κορμιά” της Ελίνας Ψύκου προβλήθηκε παρέα με το “Μην Πετάξεις Τίποτα” της Ανιές Βαρντά. Πολύ ενδιαφέρων ο διάλογος ανάμεσα στις δύο ταινίες, και φανταστικό το Q&A της Ψύκου μετά την προβολή του δικού της φιλμ απέναντι στους λίγους αλλά αποφασισμένους θεατές που ήρθαν στο σινεμά σε βραδιά με βροχή για να δουν ένα αναμφίβολα ζόρικο φιλμ.

 

ΝΤΙΣΛΑΪΚ

Το μηδέν των επιχορηγήσεων, ΑΙ και αγριογούρουνα για τη Γεωργία Οικονόμου

Ωραίο το AI, δεν λέω. Βοηθητικό, διαδραστικό και σύντομα θα μας φτιάχνει και καφέ. Στις συναυλίες, όμως, μήπως να πατήσουμε λίγο φρένο; Πληρώνουμε ακριβά εισιτήρια για να βλέπουμε καλλιτέχνες να «συνομιλούν» με τους νεότερους εαυτούς τους, να αυτοψυχαναλύονται στην οθόνη και να παρακολουθούμε ένα ψηφιακό déjà vu. Το είδαμε πρόσφατα και στη συναυλία της Άννας Βίσση και πραγματικά απορώ: γιατί; Η τεχνολογία δεν χρειάζεται να υποκαθιστά τη σκηνή. Θέλουμε τον καλλιτέχνη ζωντανό, όχι το avatar του να κλέβει την παράσταση.

Πέντε χιλιάδες ευρώ για μια θεατρική παραγωγή και μετά ζητάμε από τους ανθρώπους της σκηνής να κάνουν θαύματα. Οι αριθμοί που παρουσιάζουν τα σωματεία είναι αποκαλυπτικοί: το κόστος ανεβαίνει, οι επιχορηγήσεις πέφτουν και η διαφορά καταλήγει στις αμοιβές, στις πρόβες και στο ίδιο το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Το «δίκαιη και σύννομη αμοιβή» ακούγεται σχεδόν ειρωνικό όταν η δημόσια χρηματοδότηση δεν επαρκεί ούτε για τα βασικά. Το Υπουργείο Πολιτισμού οφείλει να απαντήσει και να εξηγήσει πώς ακριβώς αντιλαμβάνεται τη στήριξη της τέχνης.

Ναι άρχισε η κυνηγετική περίοδος, αλλά και κάπου μέτρο ρε παιδιά. Πήγα στο χωριό μου και ήταν σαν να μπαίνω σε εμπόλεμη ζώνη. Άνθρωποι αρματωμένοι στους δρόμους, με ασυμάρτους ανά χείρας καταδιώκουν τα κακόμοιρα τα αγριογούρουνα κια τα σκοτώνουν για το κέφι τους. Γιατί τα κρέατα ούτε καν τα πουλούν, άπειρα είναι και στα σκυλιά τα δίνουν.

Μικρά καθάρματα και deepfake συνομιλίες για τη Χριστινα Τσατσαράγκου

Κι αν νόμιζες ότι αυτά συμβαίνουν μόνο στις ταινίες και η βασανισμένη πρωταγωνίστρια παίρνει τελικά το Όσκαρ, συμβαίνουν τα ίδια και χειρότερα στη ζωή. Είναι αδιανόητο το πόσα μικρά καθάρματα της κοινωνίας ζουν ζωάρες στα τοπ Πανεπιστήμια, με λεφτά από πλούσιες οικογένειες και προσβάσεις σε θέσεις κλειδιά από τα γεννοφάσκια τους.

Στο Cornell, μια φοιτήτρια καταγγέλλει ότι επτά μέλη αδελφότητας τη βίασαν ομαδικά το 2024, αφού την εξανάγκασαν να καταναλώσει αλκοόλ και κεταμίνη. Στην αγωγή της αναφέρει ότι μόνο δύο αποβλήθηκαν, ενώ στους υπόλοιπους επιβλήθηκαν εκθέσεις αναστοχασμού. Αν το θέμα δεν ήταν τόσο σοβαρό, θα ήταν ανέκδοτο. Άκουσον άκουσον: να αναστοχαστούν γραπτώς τι σημαίνει να μη βιάζεις. 

Στο κατά τα άλλα υπέροχο και must see Αρχαιολογικό Μουσείο Πάτρας με τα απίστευτα μωσαϊκά πήγα την ημέρα εορτασμού για τις Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2026. Ελεύθερη είσοδος για το κοινό και το Μουσείο ήταν γεμάτο οικογένειες με μικρά παιδιά… και μπράβο. Όμως για κάποιο λόγο δεν λειτουργούσε το cafe. Ένα σύγχρονο μουσείο, υπέροχο, δεν μας έδωσε τη δυνατότητα να κάτσουμε να αφουγκραστούμε την έκθεση με έναν καφέ και ένα νερό. Αντ΄ αυτού τα παιδιά κουρασμένα περνοδιάβαιναν φωνάζοντας (και καλά έκαναν!) γιατί ήθελαν πορτοκαλάδα, παγωτό και νερό, χωρίς ένα σημείο να σταθούν.

Μη με καταραστούν οι οπαδοί της Απόλυτης, αλλά το AI στη συναυλία της Άννας δεν με γύρισε νοσταλγικά πίσω στον χρόνο. Το είχαμε δει και στον Robbie στο Καλλιμάρμαρο, σε έναν καλλιτέχνη που η περσόνα του σηκώνει τέτοια παιχνίδια – του ψιλοταιριάζουν. Και πάλι ήταν κρίπι. Με την Άννα, όμως, σκέφτηκα πού υπάρχει το όριο και πού μπορεί να φτάσει όλο αυτό. Παλιές φωτογραφίες θρυλικών Ελλήνων καλλιτεχνών και συνθετών να περνούν από ένα πρόγραμμα και ξαφνικά να τους βλέπουμε να «ζωντανεύουν», να μιλούν, να περπατούν, με εκείνη την ανεπαίσθητα αλλόκοτη έκφραση που σε κάνει να αμφιβάλλεις για αυτό που βλέπεις. Και οι πολύ νεότεροι να χάνουν την μπάλα με το τι είναι πραγματικό σπάνιο αρχειακό υλικό και τι είναι ΑΙ κατασκευή.