Η ΟΙΚΙΑΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΠΟΥ ΚΑΝΕΙ ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ 12% ΠΙΟ “ΓΡΗΓΟΡΟ” ΜΕΤΑ ΤΑ 40

Δεν ξέρω ποια ηλεκτρική σκούπα έχεις σπίτι σου, τι κλιματιστικό και τι καθαριστή αέρα, αλλά ελπίζω να έχουν φίλτρο HEPA, ακρωνύμιο που προκύπτει από το High Efficiency Particulate Air Filter (Φίλτρο σωματιδιακού αέρα υψηλής απόδοσης).

Η λειτουργία μιας σκούπας ρομπότ μπορεί να σε πείσει για αυτήν την υψηλή απόδοση -όπως διαπιστώνω κάθε φορά που ανοίγω τον “κάδο” και βλέπω τι έχει “μαζέψει”.

Σε αυτό το σημείο, θα ήθελα να θυμίσω πως τα μικροσωματίδια που υπάρχουν πια στον αέρα που αναπνέουμε (διάστασης 300 φορών μικρότερης της ανθρώπινης τρίχας) ανατρέπουν βιβλιογραφίες δεκαετιών, ως προς το τι μπορεί να μας σκοτώσει.

Η έκθεση σε σωματίδια έχει συνδεθεί με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις, καθώς και με νευρολογικές παθήσεις, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ και η νόσος Πάρκινσον.

Εν τω μεταξύ, συστηματική ανάλυση του University of Cambridge αποκάλυψε ότι τα μικροσωματίδια PM2.5 αυξάνουν τον κίνδυνο της άνοιας, σε ανθρώπους που έχουν εκτεθεί σε ατμοσφαιρικούς ρύπους για τουλάχιστον ένα χρόνο.

Έχει φανεί και ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη νοητική λειτουργία, μετά και από λίγες μόνο ώρες έκθεσης.

Το φίλτρο HEPA συλλαμβάνει αυτόν τον “εχθρό”, με εξαιρετικά υψηλή απόδοση.

Πώς λειτουργεί το φίλτρο HEPA

Σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, όπως το ευρωπαϊκό ΕΝ 1822 ένα φίλτρο χαρακτηρίζεται ως HEPA, όταν συλλαμβάνει τουλάχιστον το 99.97% των σωματιδίων, διαμέτρου 0.3 μm -0,0003 χιλιοστών.

Ο μηχανισμός του HEPA μοιάζει με αυτόν του κόσκινου. Κατ’ αρχάς, παγιδεύει τα μικροσωματίδια στις ίνες του φίλτρου.

Τα μεγαλύτερα σωματίδια δεν προλαβαίνουν να… αποδράσουν με τον αέρα και πέφτουν και αυτά στις ίνες.

Τα πολύ μικρά σωματίδια κινούνται τυχαία και τελικά, καταλήγουν και αυτά στις ίνες. Σε ορισμένες εκδόσεις, υπάρχει και η ηλεκτροστατική έλξη.

Έτσι, το φίλτρο συγκεντρώνει γύρη, σκόνη, τρίχες ζώων, μούχλα και σπόρια, βακτήρια και ιούς, όπως καπνό από τσιγάρο και φυσικά τα PM2.5 και τα PM10.

Πώς συνδέθηκε το HEPA με τον εγκέφαλο μας

Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Scientific Reports, στις 16 Απριλίου ενημερώνει πως η χρήση ενός καθαριστή αέρα HEPA στο σπίτι για ένα μήνα, προκαλεί μια μικρή αλλά σημαντική βελτίωση στη λειτουργία του εγκεφάλου σε ενήλικες ηλικίας, από 40 ετών και άνω.

Για την ιστορία, καθαριστές αέρα υπάρχουν και πωλούνται μεμονωμένα ως συσκευές, ενώ υπάρχουν και στα κλιματιστικά και τους εξαερισμούς -όπως φυσικά και στις ηλεκτρικές σκούπες που “κρατούν” τις απειλές και δεν τις αφήνουν να διαχέονται στον αέρα, ενώ καθαρίζουμε.

Οι εκ των συγγραφέων της μελέτης, Nicholas Pellegrino (Ερευνητικός Συνεργάτης στις Επιστήμες Δημόσιας Υγείας στο University of Connecticut), Doug Brugge (Καθηγητής Επιστήμης Δημόσιας Υγείας και Κοινοτικής Ιατρικής, στο University of Connecticut) και Misha Eliasziw (Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοστατιστικής, Δημόσιας Υγείας και Κοινοτικής Ιατρικής, στο Tufts University) εξήγησαν σε άρθρο τους στο The Conversation πως η δουλειά τους είναι από τις λίγες που εξέτασαν εάν η χρήση του φίλτρου HEPA ενισχύει τη νοητική λειτουργία.

«Αναλύσαμε δεδομένα από μια μελέτη 119 ατόμων, ηλικίας από 30 έως 74 ετών που ζουν στο Σόμερβιλ της Μασαχουσέτης, το οποίο βρίσκεται κατά μήκος δύο μεγάλων αυτοκινητοδρόμων, με αποτέλεσμα σχετικά υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης που σχετίζονται με την κυκλοφορία.

Αυτό το καθιστά μια ιδιαίτερα καλή τοποθεσία για τον έλεγχο των επιπτώσεων των καθαριστών αέρα στην υγεία.

Χωρίσαμε τυχαία τους συμμετέχοντες σε δυο ομάδες.

Η μία χρησιμοποίησε έναν καθαριστή αέρα HEPA για ένα μήνα και στη συνέχεια έναν ψεύτικο καθαριστή αέρα, που έμοιαζε με τον πραγματικό, αλλά δεν είχε το συγκεκριμένο φίλτρο, για άλλον ένα μήνα. Μεταξύ των δοκιμών, υπήρχε ένας μήνας κενό.

Η δεύτερη ομάδα χρησιμοποίησε τον πραγματικό και τον ψεύτικο καθαριστή, με την αντίστροφη σειρά. Μετά από κάθε μήνα, οι συμμετέχοντες έκαναν ένα τεστ που μετρούσε διαφορετικές πτυχές της νοητικής τους ικανότητας».

Το ορόσημο των 40 ετών ζωής

Μελέτες δείχνουν ότι οι καθαριστές αέρα είναι αποτελεσματικοί στη μείωση των σωματιδίων, αλλά δεν είναι σαφές εάν αυτές οι μειώσεις μπορούν να αποτρέψουν τη γνωστική βλάβη από συνεχείς πηγές ρύπανσης, όπως η κυκλοφορία.

«Οι άνθρωποι που ζουν κοντά σε αυτοκινητόδρομους ή μεγάλους αυτοκινητόδρομους εκτίθενται σε περισσότερη ατμοσφαιρική ρύπανση και επίσης βιώνουν υψηλότερα ποσοστά ασθενειών που σχετίζονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση.

Η μελέτη μας δείχνει ότι οι καθαριστές αέρα HEPA μπορούν να προσφέρουν σημαντικά οφέλη για την υγεία υπό αυτές τις συνθήκες».

Φάνηκε ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση αρχίζει να επηρεάζει ιδιαίτερα έντονα τη γνωστική λειτουργία, γύρω στην ηλικία των 40 ετών.

«Αυτές οι επιδράσεις μπορεί να γίνουν ολοένα και πιο έντονες καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν.

Επομένως, οι καθαριστές αέρα HEPA ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα ωφέλιμοι για τους ηλικιωμένους. Η μελέτη μας δεν διερεύνησε αυτή την πιθανότητα, καθώς λιγότεροι από 10 από τους 119 συμμετέχοντες ήταν άνω των 60 ετών».

«Επίσης, οι συμμετέχοντες χρησιμοποίησαν έναν καθαριστή αέρα HEPA μόνο για ένα μήνα. Είναι πιθανό οι μεγαλύτερες διάρκειες καθαρισμού του αέρα να διατηρούν ή ακόμα και να αυξάνουν τη βελτίωση της γνωστικής λειτουργίας που παρατηρήσαμε στη μελέτη μας».

Σημειώθηκε και ότι δεν μελετήθηκε το πώς οι καθαριστές αέρα βελτιώνουν τη γνωστική λειτουργία.

Ωστόσο, άλλες σχετικές μελέτες υποδηλώνουν ότι η έκθεση σε σωματιδιακή ύλη μειώνει την ποσότητα της λευκής ουσίας του εγκεφάλου -η οποία βοηθά τα εγκεφαλικά κύτταρα να διεξάγουν ηλεκτρικά σήματα και να διατηρεί συνδέσεις μεταξύ των περιοχών του εγκεφάλου.

«Οι περιοχές του εγκεφάλου που επηρεάζονται περισσότερο από την ατμοσφαιρική ρύπανση είναι αυτές που ελέγχουν την νοητική ευελιξία και την εκτελεστική λειτουργία, τους ίδιους τομείς στους οποίους είδαμε βελτιώσεις στη μελέτη μας», τόνισαν οι επιστήμονες.

Η επόμενη δουλειά της θα αφορά τη μελέτη του αν η μείωση της σωματιδιακής ύλης με τη χρήση καθαριστών αέρα πράγματι προστατεύει τη λευκή ουσία του εγκεφάλου και εάν θα μπορούσε να αντιστρέψει κάποια γνωστική παρακμή.