Ο Carlo Pesta για τη δική του Κάρμεν: “Είναι μια γυναίκα που παραμένει πιστή στον εαυτό της”

Η Carmen αποτελεί μία από τις πιο εμβληματικές ηρωίδες της παγκόσμιας λογοτεχνίας, της όπερας και του χορού. Από τη νουβέλα του Prosper Mérimée έως τη μουσική του Georges Bizet και τις αμέτρητες σκηνικές μεταφορές της, η ιστορία της διατηρεί αμείωτη τη δύναμή της, καθώς αγγίζει διαχρονικά ζητήματα όπως η ελευθερία, η επιθυμία, ο έρωτας, η ζήλια και η εμμονή. Κάθε νέα ανάγνωση φωτίζει διαφορετικές πτυχές μιας γυναίκας που υπερασπίζεται με πάθος το δικαίωμα να ορίζει η ίδια τη ζωή και τις επιλογές της.

Το φημισμένο Balletto di Milano, ένας από τους σημαντικότερους πρεσβευτές του ιταλικού μπαλέτου διεθνώς, παρουσιάζει τη δική του εκδοχή της Carmen, βασισμένη στην αυθεντική μουσική του Georges Bizet. Με νεοκλασική αισθητική και σύγχρονη χορογραφική γραφή, η παραγωγή εστιάζει στη συναισθηματική αλήθεια των χαρακτήρων, στις σχέσεις τους και στην ψυχολογική διαδρομή που οδηγεί στην κορύφωση της τραγωδίας. Η παράσταση θα παρουσιαστεί στο Βεάκειο Δημοτικό Θέατρο, την Τετάρτη 15 Ιουλίου, με ώρα έναρξης 21:30.

Από το 1998, την καλλιτεχνική διεύθυνση του Balletto di Milano έχει ο Carlo Pesta, πρώην σολίστ της La Scala και Ιππότης του Τάγματος της Ιταλικής Δημοκρατίας.

Από το 1981 έως το 1990 υπήρξε μέλος του Μπαλέτου της La Scala, συμμετέχοντας σε όλες σχεδόν τις παραγωγές και τις διεθνείς περιοδείες του θεάτρου. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου συνεργάστηκε με ορισμένες από τις σημαντικότερες μορφές του παγκόσμιου μπαλέτου, όπως οι Rudolf Nureyev, Carla Fracci, Alicia Alonso, Vladimir Vasiliev, William Forsythe και ο Franco Zeffirelli.

Λίγο πριν από την παράσταση στο Βεάκειο, μιλά στο News24/7 για τη διαχρονική γοητεία της Carmen, τη σύγχρονη θέση της ηρωίδας, τη σχέση ανάμεσα στην παράδοση και τη δημιουργική επανερμηνεία, καθώς και για τη φιλοσοφία που καθοδηγεί έναν θίασο με συνεχή διεθνή παρουσία.

 

Η Carmen έχει παρουσιαστεί με πολλές παραλλαγές στην όπερα, το θέατρο και τον χορό. Όταν αρχίσατε να δουλεύετε τη δική σας εκδοχή, τι θέλατε να κάνετε διαφορετικά;

Δεν ξεκινήσαμε ποτέ με την πρόθεση να δημιουργήσουμε μια διαφορετική Carmen απλώς και μόνο για να είναι διαφορετική. Όταν προσεγγίζεις ένα αριστούργημα αυτού του μεγέθους, η πρώτη ευθύνη είναι να κατανοήσεις την ουσία του και τους λόγους για τους οποίους παραμένει επίκαιρο εδώ και γενιές. Μαζί με την Agnese Omodei Salè, η οποία υπέγραψε τόσο τη χορογραφία όσο και τη σκηνοθεσία, επικεντρωθήκαμε στο να φέρουμε στο προσκήνιο τον συναισθηματικό πυρήνα της ιστορίας. Αντί να επανεφεύρουμε την αφήγηση, θελήσαμε να εμβαθύνουμε τη σύνδεση του κοινού με τους χαρακτήρες, αναδεικνύοντας τις σχέσεις τους, το πόσο ευάλωτοι είναι και τις εσωτερικές τους συγκρούσεις.

Η χορογραφική της γλώσσα αποφεύγει τα εντυπωσιακά εφέ για χάρη του εντυπωσιασμού και επικεντρώνεται στην αποκάλυψη των αυθεντικών ανθρώπινων συναισθημάτων. Θέλαμε κάθε κίνηση να έχει νόημα και κάθε σκηνή να συμβάλλει στην ψυχολογική διαδρομή των χαρακτήρων. Κατά τη γνώμη μας, αυτή η αυθεντικότητα είναι που κάνει την Carmen τόσο δυνατή και διαχρονική. Το κοινό μπορεί να γνωρίζει την ιστορία, όμως συνεχίζει να συγκινείται από αυτήν, επειδή τα θέματά της —η αγάπη, η επιθυμία, η ελευθερία, η εμμονή και η ζήλια— παραμένουν βαθιά ανθρώπινα.

Η παραγωγή σας χρησιμοποιεί την αυθεντική μουσική του Bizet, ενώ η χορογραφία μοιάζει φρέσκια και σύγχρονη. Πώς πετύχατε την ισορροπία ανάμεσα στον σεβασμό προς το κλασικό έργο και την επικοινωνία με το σημερινό κοινό;

Η μουσική του Bizet διαθέτει εξαιρετική δραματική δύναμη και συναισθηματικό πλούτο. Περισσότερα από 150 χρόνια μετά τη σύνθεσή της, εξακολουθεί να μαγνητίζει το κοινό σε ολόκληρο τον κόσμο, επομένως δεν υπήρξε ποτέ ανάγκη να εκσυγχρονίσουμε ή να τροποποιήσουμε την ίδια τη μουσική. Η πρόκληση ήταν να δημιουργήσουμε μια χορογραφία που θα μπορούσε να συνομιλήσει ουσιαστικά με αυτή την εμβληματική μουσική, μιλώντας παράλληλα στο σύγχρονο κοινό μέσα από μια φρέσκια κινησιολογική γλώσσα.

Στο Balletto di Milano πιστεύουμε ότι η παράδοση δεν πρέπει ποτέ να αντιμετωπίζεται ως κάτι στατικό ή απρόσβλητο. Αντίθετα, πρέπει να παραμένει ζωντανή μέσα από την επανερμηνεία και την καλλιτεχνική ζωντάνια. Η δική μας προσέγγιση ήταν να σεβαστούμε τη δομή, την ατμόσφαιρα και τη συναισθηματική ένταση του αριστουργήματος του Bizet, επιτρέποντας ταυτόχρονα στη χορογραφία να αντανακλά την ευαισθησία του σύγχρονου θεατή. Αυτή η ισορροπία ανάμεσα στην κληρονομιά και την καινοτομία βρίσκεται στον πυρήνα της καλλιτεχνικής μας ταυτότητας και επιτρέπει στο κοινό να βιώσει ένα γνώριμο κλασικό έργο με τρόπο άμεσο, επίκαιρο και συναισθηματικά καθηλωτικό.

Στην καρδιά της ιστορίας βρίσκεται μια γυναίκα που αρνείται να απαρνηθεί την ελευθερία της, ακόμη και με τίμημα τη ζωή της. Έχει αλλάξει η δική σας αντίληψη για την Carmen με το πέρασμα του χρόνου;

Ναι, πιστεύω ότι η αντίληψή μας για την Carmen έχει εξελιχθεί σημαντικά με τα χρόνια. Στο παρελθόν, συχνά αντιμετωπιζόταν κυρίως ως μια μοιραία γυναίκα που αποπλανούσε τους άντρες. Σήμερα, όμως, τη βλέπω ως μια γυναίκα που υπερασπίζεται με πάθος το δικαίωμά της να επιλέγει τον δικό της δρόμο, να αγαπά ελεύθερα και να παραμένει πιστή στον εαυτό της, ανεξάρτητα από τις συνέπειες.

Αυτό που κάνει την Carmen τόσο συναρπαστικό και διαχρονικό χαρακτήρα είναι η άρνησή της να συμβιβάσει την ταυτότητά της προκειμένου να ικανοποιήσει τις προσδοκίες των άλλων. Τοποθετεί την ελευθερία πάνω από οτιδήποτε άλλο και αυτή η αποφασιστικότητα της χαρίζει μια εξαιρετική αίσθηση δύναμης και σύγχρονου χαρακτήρα. Το σημερινό κοινό συνδέεται συχνά μαζί της αμέσως, επειδή οι αγώνες της αντανακλούν πολλά από τα ερωτήματα που εξακολουθούν να απασχολούν τους ανθρώπους γύρω από την αυτονομία, την ατομικότητα και την προσωπική ελευθερία. Καθώς η κοινωνία αλλάζει, νέες διαστάσεις του χαρακτήρα της συνεχίζουν να αναδύονται, διατηρώντας την διαρκώς επίκαιρη.

Το Balletto di Milano είναι γνωστό για τον συνδυασμό της κλασικής τεχνικής με μια σύγχρονη κινησιολογική γλώσσα. Πώς αντικατοπτρίζει η Carmen αυτή την ταυτότητα;

Η Carmen αντικατοπτρίζει την καλλιτεχνική ταυτότητα του Balletto di Milano με πολύ φυσικό και ολοκληρωμένο τρόπο. Η κλασική τεχνική παραμένει το βασικό θεμέλιο της δουλειάς μας, προσφέροντας πειθαρχία, δομή και ακρίβεια. Ωστόσο, η τεχνική δεν αποτελεί ποτέ αυτοσκοπό. Για εμάς είναι ένα εργαλείο που υπηρετεί την αφήγηση και τη συναισθηματική έκφραση.

Σε αυτή την παραγωγή, κάθε κίνηση έχει σχεδιαστεί ώστε να αποκαλύπτει κάτι για τους χαρακτήρες και τις σχέσεις τους. Η χορογραφία συνδυάζει την κομψότητα και την αυστηρότητα του κλασικού μπαλέτου με μια πιο σύγχρονη εκφραστική γλώσσα, που επιτρέπει στα συναισθήματα να αναδύονται με αμεσότητα και ένταση. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια αδιάσπαστη σύνδεση ανάμεσα στην τεχνική αρτιότητα και τη δραματική αλήθεια. Αυτός ο συνδυασμός επιτρέπει στο κοινό όχι μόνο να θαυμάσει τις ικανότητες των χορευτών, αλλά και να εμπλακεί συναισθηματικά με την ιστορία που εκτυλίσσεται πάνω στη σκηνή.

Σε ποιον βαθμό η εμπειρία σας ως χορευτής επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο δουλεύετε σήμερα με τους ερμηνευτές;

Επηρεάζει τη δουλειά μου σε τεράστιο βαθμό. Έχοντας περάσει πολλά χρόνια πάνω στη σκηνή και έχοντας το προνόμιο να εμφανιστώ δίπλα σε ορισμένες από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του κόσμου του μπαλέτου, έχω αποκτήσει βαθιά κατανόηση όσων βιώνουν οι χορευτές κατά τη δημιουργική διαδικασία. Γνωρίζω τις σωματικές απαιτήσεις, τις συναισθηματικές πιέσεις, ακόμη και τις ανασφάλειες που μπορεί να προκύψουν κατά την προετοιμασία ενός ρόλου.

Αυτή η εμπειρία μού επιτρέπει να επικοινωνώ με τους ερμηνευτές σε πολύ προσωπικό επίπεδο και να τους καθοδηγώ όχι μόνο τεχνικά αλλά και καλλιτεχνικά. Σε μια παραγωγή όπως η Carmen, η τεχνική ικανότητα από μόνη της δεν αρκεί. Ένας χορευτής πρέπει να δημιουργήσει έναν πειστικό χαρακτήρα, να κατανοήσει τα κίνητρά του και να ζήσει πλήρως κάθε συναισθηματική στιγμή. Ενθαρρύνω τους χορευτές μου να ξεπερνούν τα βήματα και να ανακαλύπτουν την ανθρώπινη διάσταση πίσω από τον ρόλο. Όταν το κοινό πιστεύει πραγματικά στους χαρακτήρες, τότε η παράσταση γίνεται πολύ πιο δυνατή και αξέχαστη.

Γιατί επιστρέφετε ξανά και ξανά στην Carmen;

Γιατί η Carmen είναι ένα από εκείνα τα σπάνια έργα που δεν χάνουν ποτέ την επικαιρότητα ούτε τη συναισθηματική τους δύναμη. Κάθε φορά που επιστρέφουμε σε αυτήν, ανακαλύπτουμε κάτι καινούργιο — είτε μέσα στους ίδιους τους χαρακτήρες, είτε στις μεταξύ τους δυναμικές, είτε στα ευρύτερα θέματα που εξερευνά η ιστορία. Είναι ένα έργο που αποκαλύπτει διαρκώς νέες πτυχές και νέες οπτικές.

Ένας ακόμη λόγος είναι ότι καμία παραγωγή δεν είναι ποτέ ακριβώς ίδια με μια άλλη. Οι ερμηνευτές εξελίσσονται, το κοινό εξελίσσεται και εξελισσόμαστε κι εμείς ως καλλιτέχνες. Κάθε γενιά φέρνει διαφορετικές εμπειρίες και ευαισθησίες στην ιστορία, γεγονός που αναπόφευκτα επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύεται και προσλαμβάνεται. Αυτή είναι η εξαιρετική ποιότητα των μεγάλων κλασικών έργων: ανανεώνονται διαρκώς, παραμένοντας ταυτόχρονα πιστά στην ταυτότητά τους. Η Carmen μοιάζει πάντα οικεία, αλλά έχει πάντοτε κάτι καινούργιο να προσφέρει.

Οι περισσότεροι θεωρούν ότι οι χορογράφοι αντλούν έμπνευση μόνο από το μεγάλο κλασικό ρεπερτόριο. Υπάρχει κάτι που θα μπορούσε να εκπλήξει το κοινό;

Στην πραγματικότητα, η έμπνευση προέρχεται από παντού. Φυσικά, το κλασικό ρεπερτόριο παραμένει ένα σημαντικό σημείο αναφοράς, όμως η δημιουργική μας διαδικασία εμπλουτίζεται από ένα πολύ ευρύτερο φάσμα καλλιτεχνικών επιρροών. Ανταλλάσσουμε συνεχώς ιδέες και εξερευνούμε διαφορετικές μορφές έκφρασης πέρα από τον κόσμο του μπαλέτου.

Ο κινηματογράφος, η φωτογραφία, η αρχιτεκτονική, η λογοτεχνία και, πάνω απ’ όλα, η μουσική παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της καλλιτεχνικής μας ματιάς. Μερικές φορές μια συγκεκριμένη εικόνα, μια κινηματογραφική σκηνή, ένα κτίριο ή ακόμη και ένα μουσικό κομμάτι μπορεί να εμπνεύσει μια ολόκληρη χορογραφική ιδέα. Πιστεύουμε ότι η περιέργεια είναι μία από τις πιο πολύτιμες ιδιότητες για κάθε καλλιτέχνη. Το να παραμένουμε ανοιχτοί σε διαφορετικές μορφές τέχνης μάς επιτρέπει να εξελισσόμαστε διαρκώς, να ανακαλύπτουμε νέες οπτικές και να φέρνουμε φρέσκια ενέργεια σε κάθε παραγωγή που δημιουργούμε.

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: more.com