Τα απρόσμενα μυστικά που εξαφανίζουν το jet lag

Το jet lag απειλεί να μετατρέψει ακόμα και τις πιο ονειρικές διακοπές σε μια κουραστική δοκιμασία.

Καθώς η τουριστική περίοδος κορυφώνεται, εκατομμύρια ταξιδιώτες καλούνται να αντιμετωπίσουν αυτή τη δυσάρεστη κατάσταση αποπροσανατολισμού, η οποία μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στον ύπνο, ημερήσια κόπωση, πονοκεφάλους και ενοχλητικά γαστρεντερολογικά συμπτώματα.

Ωστόσο, οι επιπτώσεις του jet lag μπορούν να περιοριστούν και μάλιστα όχι μόνο με τη ρύθμιση του ωραρίου ύπνου. Ο τρόπος και η συχνότητα λήψης τροφής και υγρών μπορούν επίσης να κάνουν τη διαφορά.

Το jet lag εμφανίζεται όταν το βιολογικό ρολόι του οργανισμού αποσυντονίζεται σε σχέση με τη ζώνη ώρας της περιοχής προορισμού. Συνήθως, εξωτερικά ερεθίσματα όπως η ανατολή και η δύση του ηλίου βοηθούν στη ρύθμιση του εσωτερικού ρολογιού. Όταν όμως διασχίζονται διαφορετικές ζώνες ώρας, ο οργανισμός μπορεί να χρειαστεί λίγες ημέρες για να προσαρμοστεί.

«Έχω βιώσει προσωπικά πολύ έντονο jet lag στο παρελθόν. Πραγματικά μου χάλασε τις πρώτες ημέρες των διακοπών μου», αναφέρει στο Associated Press η Τάρα Σμιτ, κλινική διαιτολόγος στην Κλινική Mayo στο Ρότσεστερ της Μινεσότα.

Προσαρμογή των γευμάτων στην τοπική ώρα

Παρόλο που τα συμπτώματα του jet lag διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, τα πεπτικά προβλήματα (όπως το φούσκωμα, η δυσκοιλιότητα ή η διάρροια) είναι αρκετά συχνά. Αυτό εξηγεί στο AP η Τζόαν Σλάβιν, ειδικός σε θέματα διατροφής στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα.

Ένας τρόπος για την ελαχιστοποίηση του jet lag είναι η σταδιακή μετατόπιση της ώρας των γευμάτων κατά την προετοιμασία για το ταξίδι. Η Σμιτ προτείνει την αλλαγή της ώρας των γευμάτων αρχικά κατά 15 λεπτά, στη συνέχεια κατά μισή ώρα και μετά κατά μία ώρα, ώστε να επιτευχθεί προσέγγιση στη ζώνη ώρας του προορισμού.

Στη συνέχεια, με την άφιξη στον προορισμό, συνιστάται η άμεση υιοθέτηση του προγράμματος των ντόπιων.

Αν είναι πρωί, απαιτείται η λήψη πρωινού. Ένα χορταστικό πρωινό, ευθυγραμμισμένο με τη νέα ζώνη ώρας, μπορεί να βοηθήσει τον οργανισμό να ανακάμψει από το jet lag, σύμφωνα με μελέτη του 2023 από ερευνητές του Πανεπιστημίου Northwestern.

Καθώς η ημέρα εξελίσσεται, η διατήρηση του ίδιου προγράμματος με μεσημεριανό και βραδινό σε ώρες κατάλληλες για την περιοχή θεωρείται απαραίτητη.

Για την αποφυγή στομαχικών διαταραχών, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) συνιστούν την κατανάλωση μικρότερων γευμάτων λίγο πριν και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.

Η Σμιτ σημειώνει ότι αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό τις πρώτες ημέρες.

«Τα μικρότερα γεύματα είναι συνήθως πιο εύπεπτα, ειδικά για άτομα με ευαίσθητο στομάχι ή γαστρεντερικές ενοχλήσεις», αναφέρει η Σμιτ.

Αργότερα στο ταξίδι, προσθέτει, είναι δυνατή η σταδιακή μετάβαση σε μεγαλύτερες ποσότητες φαγητού. Ωστόσο, απαιτείται προσοχή με τροφές που δεν είναι συνήθεις, ειδικά με τα λιπαρά ή τα τηγανητά πιάτα.

«Το να απολαμβάνει κανείς ένα γεύμα στο εξωτερικό είναι υπέροχη εμπειρία, ειδικά όταν ανακαλύπτει μια νέα κουλτούρα και νέες γεύσεις», συμπληρώνει.

Προσοχή στην κατανάλωση ποτών

Επίσης, συνιστάται η αποφυγή του αλκοόλ.

«Όσο ευχάριστο κι αν είναι μερικές φορές κατά τη διάρκεια των ταξιδιών, συνιστάται ανεπιφύλακτα η αποφυγή του αλκοόλ, καθώς διαταράσσει σημαντικά τον ύπνο», τονίζει η Σμιτ.

Μια επιπλέον χρήσιμη συμβουλή είναι η στρατηγική χρήση της καφεΐνης. Η πρωινή κατανάλωση καφέ ή τσαγιού μπορεί να διατηρηθεί και στο ταξίδι. Ωστόσο, η λήψη καφεΐνης αργά μέσα στην ημέρα πρέπει να αποφεύγεται για να μην διαταραχθεί ο ύπνος. Επιπλέον, είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη ότι τόσο η καφεΐνη όσο και το αλκοόλ μπορούν να προκαλέσουν αφυδάτωση.

«Η αφυδάτωση μπορεί σίγουρα να επιδεινώσει την κόπωση και τα συμπτώματα του jet lag», σημειώνει η Σμιτ.

Η κατανάλωση νερού πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την πτήση βοηθά στην καταπολέμηση των επιπτώσεων του ξηρού αέρα της καμπίνας. Στον προορισμό, ο στόχος των οκτώ ποτηριών νερού την ημέρα αποτελεί έναν καλό γενικό κανόνα, αν και οι ανάγκες σε υγρά διαφέρουν ανάλογα με παράγοντες όπως ο καιρός και η σωματική άσκηση.

Οι ειδικοί της Κλινικής Κλίβελαντ προτείνουν την επιλογή εμφιαλωμένου νερού εάν υπάρχουν αμφιβολίες για την ασφάλεια του δικτύου ύδρευσης.

Επιστροφή στους κανονικούς ρυθμούς μετά το ταξίδι

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η διατροφή κατά τη διάρκεια του ταξιδιού αποτελεί μόνο ένα μέρος της λύσης για τη μείωση του jet lag. Ωστόσο, αυτές οι αλλαγές λειτουργούν συμπληρωματικά με τις οδηγίες προσαρμογής του ωραρίου ύπνου στη νέα ζώνη ώρας.

Όταν το ταξίδι φτάνει στο τέλος του, οι οδηγίες για τον ύπνο και τη διατροφή παραμένουν ίδιες: Σταδιακή επιστροφή στο σύνηθες πρόγραμμα και πλήρης εφαρμογή του με την επιστροφή στη βάση.

«Όσο πιο γρήγορα γινόταν η επάνοδος στις καθημερινές συνήθειες τόσο το καλύτερο για τον οργανισμό», καταλήγει η Σλάβιν.