Η NASA ΕΚΤΟΞΕΥΕΙ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΛΕΣΚΟΠΙΟ 4 ΔΙΣ. ΔΟΛ. ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ – ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙ ΤΟ ROMAN

Την Κυριακή 30/8 στις 14.26 ώρα Ελλάδας, η NASA πρόκειται να εκτοξεύσει διαστημικό τηλεσκόπιο αξίας 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με πύραυλο SpaceX Falcon Heavy από το Διαστημικό Κέντρο Kennedy στη Φλόριντα.

Πρόκειται για το Nancy Grace Roman Space Telescope (εν συντομία Roman) που έχει σχεδιαστεί για να καταγράφει τεράστιες περιοχές του σύμπαντος γρήγορα και με ακρίβεια. Έτσι, θα παρατηρήσει πράγματα που δεν έχουμε ξαναδεί.

Για να βγάλουμε τον “ελέφαντα” από το δωμάτιο, ας διευκρινίσουμε αν μπορεί να ανακαλύψει ζωή κάπου αλλού, εκεί έξω.

Μπορεί το Roman να βρει εξωγήινη ζωή;

To νέο διαστημικό τηλεσκόπιο δεν σχεδιάστηκε για να ψάχνει για βιοδείκτες (σημάδια ζωής, όπως οξυγόνο, μεθάνιο σε συγκεκριμένες αναλογίες κ.λπ.) με τον τρόπο που θα χρειάζονταν, για να πούμε «ναι, υπάρχει ζωή».

Δεν έχει την ευαισθησία να παρατηρήσει μικρούς βραχώδεις πλανήτες τύπου Γης, στην κατοικήσιμη ζώνη και να αναλύσει την ατμόσφαιρά τους για σημάδια ζωής.

Αυτό ήταν το “ναι μεν”.

Πάμε και στο “αλλά”: η αναζήτηση εξωγήινης ζωής είναι κάτι που θα κάνει το Habitable Worlds Observatory, το πρώτο τηλεσκόπιο που σχεδιάζεται ειδικά για να φωτογραφίσει πλανήτες μεγέθους της Γης, στην κατοικήσιμη ζώνη, όπως και για αναλύσει την ατμόσφαιρά τους για βιοδείκτες.

Προγραμματίζεται να εκτοξευθεί το Μάιο του 2027.

Το Roman λοιπόν, είναι προπομπός του HWO. Για την ακρίβεια, θα δοκιμαστεί ο κορονογράφος που “κουβαλάει” και αποτελεί τεχνολογικό σκαλοπάτι.

Για την ιστορία, ο κορονογράφος είναι ειδικό όργανο που μπλοκάρει το έντονο φως ενός άστρου, ώστε να μπορούν να εντοπίζονται πολύ πιο αμυδρά αντικείμενα που βρίσκονται κοντά του.

Εξηγείται πως ένα άστρο είναι δισεκατομμύρια φορές πιο φωτεινό από τους πλανήτες του, οπότε χωρίς κορονογράφο είναι σχεδόν αδύνατο να τους φωτογραφίσουμε απευθείας.

Ως όργανο, ο κορονογράφος εφευρέθηκε το 1930, για τη μελέτη της ατμόσφαιρας του ήλιου, δίχως ολική έκλειψη και σήμερα χρησιμοποιείται κυρίως, για εξωπλανήτες.

Στην ουσία, λοιπόν, το Roman θα δοκιμάσει κρίσιμες τεχνολογίες που θα αξιοποιηθούν στο επόμενο μεγάλο τηλεσκόπιο.

Δηλαδή, στο HWO.

Γιατί η NASA εκτοξεύει το Roman, ενώ έχει ήδη στο διάστημα τα Webb και Hubble

Από τις 24 Απριλίου του 1990 οι Αμερικανοί έχουν στο διάστημα το τηλεσκόπιο Hubble, το οποίο παρατηρεί το ορατό φως και η εξαιρετική ανάλυση εικόνας που διαθέτει, έχει δώσει κάποιες από τις πιο εμβληματικές φωτογραφίες του σύμπαντος.

Θεωρείται ιδανικό για λεπτομερείς μελέτες μεμονωμένων αντικειμένων (γαλαξιών, νεφελωμάτων κλπ). Ας πούμε πως λειτουργεί ως “τηλεφακός” -κάνει zoom. Θα “δουλεύει” έως τις αρχές της δεκαετίας του 2030 και είναι ο μόνος που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Γη.

Βλέπετε, το James Webb που εορτάστηκε για μήνες στις αρχές του 2022 ως το τελειότερο έως τότε διαστημικό τηλεσκόπιο και πρόσφερε εικόνες από το διάστημα τις οποίες δεν είχε ξαναδεί άνθρωπος (τους πρώτους γαλαξίες, σχηματισμό άστρων, λεπτομερείς ατμόσφαιρες μεμονωμένων εξωπλανητών κ.λπ) πήγε περίπου 1,5 εκατομμύριο χιλιόμετρα μακριά (σημείο L2).

Έγινε έτσι, το “μικροσκόπιο” της ανθρωπότητας στο σύμπαν, που βλέπει με εξαιρετική λεπτομέρεια λίγα αντικείμενα.

Το Roman, που επίσης θα πάει στο 1,5 εκατομμύριο χλμ μακριά, θα βλέπει περιοχές γρήγορα και μαζικά, σαν ευρυγώνιος φακός.

Έχει την ίδια ευαισθησία με τις κάμερες του Hubble, αλλά μια εικόνα του θα αντιστοιχεί στις λεπτομέρειες 100 φωτογραφιών του “βετεράνου”.

Επίσης, όπως το Webb, το Roman καταγράφει το σύμπαν σε υπέρυθρο φως, με το πρώτο να έχει ένα πολύ μεγαλύτερο κάτοπτρο και έτσι, μπορεί να κοιτάξει εξαιρετικά βαθιά στο σύμπαν. Το Roman μπορεί να δει ταυτόχρονα τεράστιες περιοχές του ουρανού.

Τι δουλειές θα κάνει το Roman

Κατά τη NASA, αυτό που θα προσφέρει το Roman στην ανθρωπότητα είναι μεγάλες έρευνες, Έχει αναλάβει την επίλυση μερικών από τα μεγαλύτερα μυστήρια του σύμπαντος.

Συγκεκριμένα,

• θα μετρήσει πώς διαστέλλεται το σύμπαν με την πάροδο του χρόνου,
• θα αναζητήσει πλανήτες πέρα ​​από το ηλιακό μας σύστημα (αναμένεται να βρει χιλιάδες νέους εξωπλανήτες με τον μικροφακό του) και
• θα χαρτογραφήσει τη σκοτεινή ύλη (αόρατη μορφή ύλης που δεν εκπέμπει, απορροφά ή αντανακλά φως, αποτελώντας όμως περίπου το 85% της συνολικής ύλης στο σύμπαν) και τη σκοτεινή ενέργεια.

Μελετώντας τεράστιες περιοχές του ουρανού, το τηλεσκόπιο θα είναι σε θέση να παρακολουθεί πώς κατανέμονται οι γαλαξίες σε όλο το σύμπαν και να χαρτογραφεί την αόρατη σκοτεινή ύλη.