Χάνονται 3 TWh πράσινης ενέργειας τον χρόνο – Στα 600 εκατ. ευρώ το κόστος από την έλλειψη αποθήκευσης

Ένα παράδοξο που κοστίζει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ στην ελληνική οικονομία και συζητείται έντονα αναδεικνύει και η ΕΒΙΚΕΝ. Την ώρα που η χώρα αυξάνει συνεχώς την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τον ήλιο και τον άνεμο, μεγάλες ποσότητες πράσινης ενέργειας δεν αξιοποιούνται, επειδή δεν υπάρχουν αρκετές υποδομές για να την αποθηκεύσουν.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΒΙΚΕΝ, Αντώνη Κοντολέοντα, τουλάχιστον 3 TWh ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας χάνονται λόγω περικοπών, εξαιτίας της έλλειψης επαρκών συστημάτων αποθήκευσης. Η οικονομική αξία αυτής της ενέργειας υπολογίζεται, κατά την εκτίμησή του, σε τουλάχιστον 600 εκατ. ευρώ.

Το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο της παρέμβασής του την Τετάρτη 3 Νοεμβρίου, στο 30ό συνέδριο «Ενέργεια και Ανάπτυξη» του ΙΕΝΕ, όπου ο κ. Κοντολέων ανέδειξε τις συνέπειες που έχει για την αγορά και τους καταναλωτές η καθυστέρηση στην ανάπτυξη των μπαταριών.

Γιατί πετιέται τόσο πράσινη ενέργεια;

Το πρόβλημα εμφανίζεται κυρίως τις μεσημεριανές ώρες, όταν τα φωτοβολταϊκά παράγουν μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά η ζήτηση δεν είναι αρκετή για να απορροφήσει όλη την παραγωγή. Επειδή το σύστημα δεν διαθέτει επαρκή δυνατότητα αποθήκευσης, ένα μέρος αυτής της ενέργειας περικόπτεται και ουσιαστικά χάνεται.

Αν υπήρχαν περισσότερες μπαταρίες, όμως, η πλεονάζουσα ενέργεια θα μπορούσε να αποθηκεύεται το μεσημέρι και να χρησιμοποιείται αργότερα, κυρίως τις απογευματινές και βραδινές ώρες, όταν η παραγωγή από φωτοβολταϊκά μειώνεται και η ζήτηση αυξάνεται.

Αυτό θα είχε πολλαπλά οφέλη. Συγκεκριμένα, θα περιοριζόταν η ανάγκη λειτουργίας μονάδων φυσικού αερίου, θα μειωνόταν η ρύπανση από την ηλεκτροπαραγωγή και θα μπορούσε να συγκρατηθεί η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος.

Με απλά λόγια, η χώρα χάνει σήμερα ενέργεια που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει λίγες ώρες αργότερα, αναγκάζοντας το σύστημα να καλύψει τις ανάγκες του με άλλες, συχνά ακριβότερες, πηγές παραγωγής.

Το ερώτημα που θέτει η ΕΒΙΚΕΝ είναι πόσο μεγαλύτερο θα μπορούσε να είναι το όφελος για τους καταναλωτές, εάν η ανάπτυξη των ΑΠΕ συνοδευόταν εγκαίρως από τις αναγκαίες επενδύσεις στην αποθήκευση.

Φόβοι για νέο κύμα αυξήσεων στο ηλεκτρικό ρεύμα

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ δεν έκρυψε την ανησυχία του και για την πορεία των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας τους επόμενους μήνες. Όπως προειδοποίησε, εάν ο χειμώνας είναι ιδιαίτερα ψυχρός, δεν αποκλείεται να υπάρξει νέα σημαντική άνοδος των τιμών στην ευρωπαϊκή αγορά, η οποία θα επηρεάσει και την Ελλάδα.

«Η δική μου πρόβλεψη είναι ότι αν έχουμε σκληρό χειμώνα, οι τιμές θα ξεφύγουν», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι οι διασυνδέσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών μεταφέρουν τις πιέσεις από τη μία αγορά στην άλλη.

Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό στη βιομηχανία, καθώς οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να προβλέψουν πόσο θα πληρώνουν για την ηλεκτρική ενέργεια και να προγραμματίσουν το κόστος παραγωγής τους.

«Βαδίζουμε στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα», σημείωσε ο κ. Κοντολέων, περιγράφοντας την κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι το προβλεπόμενο πακέτο στήριξης της βιομηχανίας, ύψους 95 εκατ. ευρώ, δεν επαρκεί και ότι απαιτούνται τουλάχιστον 120 εκατ. ευρώ. Όπως εξήγησε, μια τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στα 250 ευρώ/MWh αντί για 160 ευρώ/MWh μπορεί να αλλάξει σημαντικά τα οικονομικά δεδομένα μιας βιομηχανικής επιχείρησης.

Επιβαρύνσεις 756 εκατ. ευρώ από την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας

Ένα ακόμη στοιχείο που παρουσίασε η ΕΒΙΚΕΝ αφορά το κόστος της αγοράς εξισορρόπησης, δηλαδή τις διαδικασίες που διασφαλίζουν ότι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας συμβαδίζει συνεχώς με τη ζήτηση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ένωσης, οι σχετικές χρεώσεις των Λογαριασμών Προσαυξήσεων ΛΠ2 και ΛΠ3 ανήλθαν συνολικά σε 756 εκατ. ευρώ κατά το πρώτο εννεάμηνο του 2026. Μόνο τον Σεπτέμβριο, το κόστος έφτασε τα 126 εκατ. ευρώ.

Σε ορισμένες ώρες, οι χρεώσεις του ΛΠ3 έφτασαν τα 80 ευρώ/MWh, ενώ του ΛΠ2 τα 17 ευρώ/MWh κατά την απογευματινή αιχμή.

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ έκανε λόγο για προβλήματα στη λειτουργία της αγοράς εξισορρόπησης και ζήτησε μεγαλύτερη διαφάνεια σχετικά με το πραγματικό κόστος των υπηρεσιών που επιβαρύνουν τελικά τους καταναλωτές.

Ειδική αναφορά έκανε και στις στρεβλώσεις που, σύμφωνα με την Ένωση, μπορεί να δημιουργούνται από τον τρόπο συμμετοχής ορισμένων μονάδων παραγωγής στην αγορά και από τις αποκλίσεις μεταξύ της ενέργειας που δηλώνουν ότι θα παράγουν και εκείνης που τελικά παράγουν.

Data centers: Δεν αρκεί να αγοράζουν πράσινη ενέργεια σε ετήσια βάση

Μία ημέρα μετά την παρέμβασή του στο συνέδριο του ΙΕΝΕ, ο Αντώνης Κοντολέων έθεσε ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα, αυτή τη φορά στη Βουλή.

Την Πέμπτη 4 Νοεμβρίου, κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου για το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αναφέρθηκε στην πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία τα data centers θα πρέπει να καλύπτουν το 60% της ετήσιας κατανάλωσής τους από νέες μονάδες ΑΠΕ.

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ χαρακτήρισε θετική τη συγκεκριμένη πρόβλεψη, επισήμανε όμως ότι υπάρχει ένα σημαντικό κενό: δεν απαιτείται η παραγωγή της πράσινης ενέργειας να συμπίπτει χρονικά με την κατανάλωσή της.

Ουσιαστικά, ένα data center μπορεί να έχει συμφωνήσει να αγοράζει ενέργεια από ένα φωτοβολταϊκό πάρκο, καλύπτοντας έτσι συμβατικά το 60% των ετήσιων αναγκών του. Ωστόσο, το φωτοβολταϊκό παράγει κυρίως τις μεσημεριανές ώρες, ενώ το data center χρειάζεται ηλεκτρική ενέργεια όλο το 24ωρο.

Έτσι, το βράδυ και τις ώρες που δεν υπάρχει ηλιακή παραγωγή, η εγκατάσταση εξακολουθεί να αντλεί ρεύμα από το ηλεκτρικό σύστημα, ακριβώς όταν οι ανάγκες μπορεί να είναι αυξημένες και οι τιμές υψηλότερες.

Η θέση της ΕΒΙΚΕΝ είναι ότι δεν αρκεί να υπολογίζεται πόση πράσινη ενέργεια αγοράζει μια επιχείρηση σε ετήσια βάση. Εξίσου σημαντικό είναι να εξετάζεται πότε παράγεται και πότε καταναλώνεται, ώστε να μην επιβαρύνεται το ηλεκτρικό σύστημα στις ώρες αιχμής.

Εκκρεμότητες και για τη στήριξη της βιομηχανίας

Ο κ. Κοντολέων, στο συνέδριο του ΙΕΝΕ, αναφέρθηκε επίσης στο μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ για τις επιλέξιμες βιομηχανίες, επισημαίνοντας ότι, παρά την έγκριση του σχετικού μηχανισμού τον περασμένο Μάιο, εκκρεμεί ακόμη η έκδοση της απαραίτητης υπουργικής απόφασης.

Παράλληλα, παραμένουν σε εκκρεμότητα επιστροφές περίπου 7 εκατ. ευρώ ετησίως προς τις δικαιούχες επιχειρήσεις, με αναφορές σε ποσά που αφορούν την περίοδο από το 2022.

Πρόσθετη αβεβαιότητα προκαλεί και το γεγονός ότι ο εγκεκριμένος μηχανισμός καλύπτει την περίοδο 2024-2026, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί τι θα ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου 2027.