Μουντιάλ: Οι μεγάλοι κερδισμένοι και χαμένοι από τη “βιομηχανία” δισεκατομμυρίων

Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 είναι μεγαλύτερο από κάθε άλλη διοργάνωση που έχει προηγηθεί.

Περισσότερες χώρες, περισσότερες συμμετοχές και περισσότερα παιχνίδια σημαίνουν περισσότερα βλέμματα πάνω στη δράση, αλλά και περισσότερες ευκαιρίες για κέρδη.

Την ώρα που οι μεγαλύτεροι ποδοσφαιρικοί αστέρες του πλανήτη γράφουν ιστορία μέσα στα γήπεδα, δισεκατομμύρια δολάρια παράγονται έξω από αυτά.

Ωστόσο, δεν κερδίζουν όλοι. Η οικονομική πλευρά του Μουντιάλ έχει νικητές και χαμένους, όπως λέει το BBC.

FIFA – Ο μεγάλος νικητής

Τα ποσά που αποκομίζει η παγκόσμια ομοσπονδία ποδοσφαίρου FIFA από το Παγκόσμιο Κύπελλο είναι τεράστια.

Η διοργάνωση του Κατάρ το 2022 απέφερε έσοδα-ρεκόρ ύψους 7,6 δισ. δολαρίων, ενώ το Μουντιάλ του 2026 στις ΗΠΑ, τον Καναδά και το Μεξικό αναμένεται να ξεπεράσει αυτό το ποσό, κυρίως λόγω της επέκτασης του τουρνουά στις 48 ομάδες.

Η Μάριον Λαμπούρ, ανώτερη στρατηγική αναλύτρια της Deutsche Bank Research, υποστηρίζει ότι η FIFA είναι «χωρίς αμφιβολία» ο μεγαλύτερος κερδισμένος, με τα συνολικά έσοδά της στον τετραετή κύκλο να πλησιάζουν τα 13 δισ. δολάρια.

Τα έσοδα της FIFA προέρχονται από τα τηλεοπτικά δικαιώματα, τις άδειες χρήσης εμπορικών σημάτων, τις συμφωνίες φιλοξενίας, τις χορηγίες και τα εισιτήρια.

«Η FIFA μπήκε επίσης στη δευτερογενή αγορά μέσω της επίσημης πλατφόρμας μεταπώλησης εισιτηρίων, εισπράττοντας προμήθεια 15% τόσο από τον αγοραστή όσο και από τον πωλητή», σημειώνει η Λαμπούρ.

Η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς η FIFA εξετάζει ακόμη μεγαλύτερη επέκταση της διοργάνωσης σε 64 ομάδες, κάτι που θα μπορούσε να φέρει στο τουρνουά χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, αλλά και δισεκατομμύρια επιπλέον θεατές.

Οι φίλαθλοι – Οι χαμένοι

Παρότι πολλοί φίλαθλοι έζησαν το όνειρο ζωής να παρακολουθήσουν από κοντά ένα Παγκόσμιο Κύπελλο, οικονομικά η εμπειρία αποδείχθηκε δύσκολη.

Τα τεράστια ποσά που απαιτούνται μόνο για την αγορά εισιτηρίων, αλλά και η κριτική για τη δυναμική τιμολόγηση της FIFA -όπου οι τιμές αυξάνονται όταν υπάρχει μεγαλύτερη ζήτηση- έχουν προκαλέσει αντιδράσεις.

Ακόμη και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι «δεν θα πλήρωνε» όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο εισιτηρίου αξίας 1.000 δολαρίων για το εναρκτήριο παιχνίδι της χώρας του απέναντι στην Παραγουάη.

Τα εισιτήρια για τον τελικό στο MetLife Stadium του Νιου Τζέρσεϊ προσφέρθηκαν επίσημα στην τιμή των 32.970 δολαρίων, ενώ στη μεταπώληση ορισμένα έφτασαν να κοστίζουν πάνω από 2 εκατ. δολάρια.

Ο πρόεδρος της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, υπερασπίστηκε τις τιμές, υποστηρίζοντας ότι βρίσκονται στα επίπεδα άλλων μεγάλων αθλητικών διοργανώσεων στις ΗΠΑ.

Πέρα από τα εισιτήρια, οι φίλαθλοι επιβαρύνθηκαν επίσης από τα αυξημένα κόστη σε πτήσεις, φαγητό και διαμονή.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η αύξηση των τιμών στα τρένα του New Jersey Transit. Μια διαδρομή 30 λεπτών προς το MetLife Stadium αυξήθηκε στα 150 δολάρια κατά τη διάρκεια του τουρνουά, από τα συνηθισμένα 12,90 δολάρια για εισιτήριο μετ’ επιστροφής. Μετά τις αντιδράσεις οι τιμές μειώθηκαν, αλλά παρέμειναν υψηλότερες από το κανονικό.

Τηλεοπτικά δίκτυα και χορηγοί – Οι κερδισμένοι

Παρότι τα τηλεοπτικά δίκτυα χρειάστηκε να πληρώσουν τεράστια ποσά για τα δικαιώματα μετάδοσης, οι υψηλές τηλεθεάσεις και οι εταιρείες που θέλουν να προβάλλουν τα προϊόντα τους αναμένεται να τους αποφέρουν σημαντικά κέρδη.

Η FIFA εισήγαγε στο Μουντιάλ του 2026 τα διαλείμματα ενυδάτωσης, μια κίνηση που ο Ινφαντίνο χαρακτήρισε «καθαρά αθλητικό ζήτημα» χωρίς πρόσθετα έσοδα για την ομοσπονδία.

Ωστόσο, τα 90 δευτερόλεπτα που έχουν οι παίκτες για να πιουν νερό δημιούργησαν μια νέα εμπορική ευκαιρία για τηλεοπτικά δίκτυα και χορηγούς, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, όπου το κοινό είναι ήδη εξοικειωμένο με τις διακοπές για διαφημίσεις.

Το Fox Sports, που φέρεται να πλήρωσε 485 εκατ. δολάρια για τα δικαιώματα μετάδοσης στις ΗΠΑ, παρουσίασε τα διαλείμματα ενυδάτωσης ως χορηγούμενα από εταιρείες.

Σύμφωνα με ειδικούς, μια διαφήμιση 30 δευτερολέπτων στο Παγκόσμιο Κύπελλο κοστίζει στο Fox από 200.000 έως 300.000 δολάρια, ενώ στα παιχνίδια των ΗΠΑ στις τελευταίες φάσεις έφτασε έως και τα 750.000 δολάρια.

Αυτό σημαίνει ότι οι διαφημίσεις στα διαλείμματα ενυδάτωσης θα μπορούσαν να αποφέρουν έως και 250 εκατ. δολάρια μόνο στην αμερικανική αγορά.

Ντέιβιντ Μπέκαμ – Ο μεγάλος εμπορικός νικητής

Η μεγάλη διαφήμιση της Adidas περιλαμβάνει και μια εκδοχή τεχνητής νοημοσύνης του Ντέιβιντ Μπέκαμ.

Ο πρώην αρχηγός της εθνικής Αγγλίας, που θεωρείται ο πρώτος δισεκατομμυριούχος αθλητής της Βρετανίας, έχει πρωταγωνιστήσει σε αμέτρητες διαφημιστικές καμπάνιες, από τη Home Depot μέχρι την Bank of America.

Παρότι έχει αποσυρθεί από την ενεργό δράση εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, παραμένει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα του αμερικανικού ποδοσφαίρου.

Η ομάδα που συνιδρύει, η Inter Miami, εκτιμάται ότι είναι το πιο πολύτιμο κλαμπ του MLS, με αξία περίπου 1,45 δισ. δολάρια.

Μπορεί να μην κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο μέσα στο γήπεδο, όμως έχει κερδίσει το εμπορικό παιχνίδι εκτός αυτού.

Πόλεις διοργάνωσης – Οι χαμένοι

Οι 16 πόλεις φιλοξενίας στις ΗΠΑ, τον Καναδά και το Μεξικό υποδέχθηκαν εκατομμύρια φιλάθλους, ενισχύοντας ξενοδοχεία, εστίαση και τοπικές επιχειρήσεις.

Ωστόσο, οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι τα μακροπρόθεσμα οφέλη είναι περιορισμένα.

Η FIFA εκτιμά ότι το Μουντιάλ θα προσθέσει περίπου 41 δισ. δολάρια στην παγκόσμια οικονομία, εκ των οποίων 17 δισ. θα ενισχύσουν την οικονομία των ΗΠΑ, με τη δημιουργία 185.000 θέσεων εργασίας.

Ο Αλεξάντερ Μπούντζιερ, ειδικός στη διοίκηση έργων του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, υποστηρίζει όμως ότι τα μεγάλα αθλητικά γεγονότα συνήθως δεν αφήνουν σημαντικά οικονομικά οφέλη σε βάθος χρόνου.

«Δημιουργεί θέσεις εργασίας, αλλά δεν δημιουργεί πλούτο», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Ξενοδοχεία – Οι χαμένοι

Η αναμενόμενη ζήτηση για δωμάτια ξενοδοχείων δεν επιβεβαιώθηκε.

Ενώσεις ξενοδόχων ανέφεραν χαμηλότερες κρατήσεις στις πόλεις φιλοξενίας σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.

Η Ένωση Ξενοδόχων της Βρετανικής Κολομβίας ανέφερε ότι οι κρατήσεις τον Ιούνιο και τον Ιούλιο ήταν «πολύ πίσω από τα προηγούμενα χρόνια», παρά το γεγονός ότι το Βανκούβερ φιλοξένησε επτά αγώνες.

Στις ΗΠΑ, η Ένωση Ξενοδοχείων και Καταλυμάτων κατηγόρησε τη FIFA ότι δέσμευσε υπερβολικά μεγάλο αριθμό δωματίων, δημιουργώντας τεχνητή ζήτηση. Η FIFA απέρριψε τον ισχυρισμό.

Εταιρείες στοιχημάτων – Οι μεγάλοι κερδισμένοι

Το Μουντιάλ 2026 αναμένεται να γίνει το μεγαλύτερο στοιχηματικό γεγονός όλων των εποχών.

Σύμφωνα με τη χρηματοοικονομική εταιρεία Macquarie, εκτιμάται ότι θα τοποθετηθούν στοιχήματα ύψους περίπου 50 δισ. δολαρίων, δηλαδή περίπου 500 εκατ. δολάρια ανά αγώνα.

Η αύξηση οφείλεται κυρίως στην επέκταση του τουρνουά, καθώς θα διεξαχθούν περισσότερα από 100 παιχνίδια, έναντι 64 στο Μουντιάλ του 2022.

Η Flutter Entertainment, ιδιοκτήτρια των Paddy Power, Betfair και Sky Bet, εκτιμά ότι το συνολικό ποσό στοιχημάτων θα διπλασιαστεί σε σχέση με την προηγούμενη διοργάνωση, λόγω της ανάπτυξης της αγοράς στις ΗΠΑ αλλά και στη Βραζιλία.

Η νέα μεγάλη τάση είναι το live στοίχημα, όπου οι παίκτες στοιχηματίζουν κατά τη διάρκεια του αγώνα.

Στις ΗΠΑ το αθλητικό στοίχημα παραμένει σχετικά νέο φαινόμενο. Μέχρι το 2018 ήταν νόμιμο μόνο στη Νεβάδα, όμως απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου άνοιξε τον δρόμο για τη νομιμοποίησή του σε πολλές πολιτείες.

Ωστόσο, σε πολιτείες όπως η Καλιφόρνια και το Τέξας παραμένει παράνομο, με αποτέλεσμα να αναπτύσσονται εναλλακτικές αγορές προβλέψεων, ιδιαίτερα δημοφιλείς στους νεότερους άνδρες.