Γερμανία: Η AfD μια ανάσα από την επικράτηση – Ηττημένος ο,τι κι αν “δείξει” η κάλπη ο Μερτς

Η Γερμανία μπαίνει σε έναν κρίσιμο μήνα εκλογικών αναμετρήσεων, με όλα τα βλέμματα στραμμένα στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου περίπου 1,7 εκατομμύρια πολίτες καλούνται στις κάλπες την Κυριακή.

Η αναμέτρηση μπορεί να αποδειχθεί ιστορική. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις τοποθετούν την ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) γύρω στο 40%-42%, αρκετά μπροστά από τη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς.

Η πρωτιά της AfD θεωρείται σχεδόν δεδομένη. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν θα συγκεντρώσει αρκετές έδρες για να κυβερνήσει μόνη της.

Σε μια τέτοια περίπτωση, η Σαξονία-Άνχαλτ θα αποκτούσε την πρώτη κυβέρνηση κρατιδίου υπό τον έλεγχο της ακροδεξιάς στη μεταπολεμική Γερμανία. Και για τον Μερτς θα ήταν ένα πλήγμα με ιστορικό και πολιτικό βάρος.

Όμως ούτε το ενδεχόμενο να μείνει η AfD χωρίς αυτοδυναμία προσφέρει ιδιαίτερη ανακούφιση στον Γερμανό καγκελάριο.

Η δύσκολη εξίσωση για τον Μερτς

Αν η AfD δεν εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία, η δεύτερη CDU θα κληθεί να αναζητήσει τρόπο σχηματισμού κυβέρνησης με τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις.

Εδώ αρχίζει το πρόβλημα.

Οι Χριστιανοδημοκράτες έχουν αποκλείσει επισήμως κάθε συνεργασία τόσο με την AfD όσο και με το αριστερό Die Linke. Με βάση όμως την εκλογική αριθμητική, είναι πιθανό μια κυβέρνηση υπό την CDU να χρειαστεί τουλάχιστον την ανοχή της Αριστεράς για να εκλέξει πρωθυπουργό και να περάσει νομοσχέδια.

Ένα πιθανό σενάριο θα ήταν μια κυβέρνηση μειοψηφίας της CDU με το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και ενδεχομένως τους Πράσινους, η οποία όμως θα εξαρτάται σε κρίσιμες ψηφοφορίες από το Die Linke.

Για τον Μερτς, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποδειχθεί εξίσου τοξική πολιτικά με μια αυτοδύναμη AfD.

Στους κόλπους της CDU υπάρχουν ήδη στελέχη που θεωρούν ότι το λεγόμενο Brandmauer, το «τείχος προστασίας» απέναντι στην ακροδεξιά, έχει οδηγήσει το κόμμα σε αδιέξοδο, αναγκάζοντάς το να συνεργάζεται με δυνάμεις της Αριστεράς.

Τοπική οργάνωση της CDU έχει απορρίψει το ενδεχόμενο μιας κυβέρνησης που θα επιβιώνει μόνο χάρη στην «καλή θέληση, ανοχή ή ρητή συναίνεση» του Die Linke, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα έδινε στην Αριστερά de facto δικαίωμα βέτο.

Τι σχεδιάζει η AfD αν κυβερνήσει

Η σημασία της αναμέτρησης δεν περιορίζεται στις ισορροπίες μεταξύ των κομμάτων.

Η AfD έχει παρουσιάσει ένα πρόγραμμα που προαναγγέλλει σημαντικές αλλαγές σε μετανάστευση, εκπαίδευση, πολιτισμό και ασφάλεια.

Στο μεταναστευτικό, το κόμμα έχει δεσμευτεί να ξεκινήσει τις απελάσεις «παράτυπων μεταναστών» από «το πρώτο λεπτό» της διακυβέρνησής του.

Στην εκπαίδευση θέλει περισσότερα εθνικά σύμβολα στα σχολεία, αντικατάσταση των σημαιών του ουράνιου τόξου με γερμανικές σημαίες, ανάκρουση του εθνικού ύμνου από μαθητές και ξεχωριστές τάξεις για παιδιά αιτούντων άσυλο.

Προτείνει επίσης την επαναφορά της κατ’ οίκον εκπαίδευσης και αλλαγές στη διδασκαλία της Ιστορίας, θεωρώντας ότι δίνεται υπερβολικό βάρος στη ναζιστική περίοδο.

Στον πολιτισμό, η AfD έχει προαναγγείλει περικοπές σε δράσεις που θεωρεί «αντιγερμανικές», ενώ θέλει δραστική μείωση της χρηματοδότησης των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών μέσων, τα οποία στελέχη της κατηγορούν για αριστερή προπαγάνδα.

Στην περιβαλλοντική πολιτική τάσσεται κατά των αιολικών πάρκων, ενώ στον τομέα της οικογένειας προτείνει οικονομικά κίνητρα για την αύξηση των γεννήσεων, μείωση του κόστους παιδικής φροντίδας και δωρεάν σχολικά γεύματα.

Ιδιαίτερη συζήτηση έχει προκαλέσει και η πρότασή της για ομάδες «πολιτών-παρατηρητών» που θα συνδράμουν την αστυνομία στην αντιμετώπιση του αριστερού εξτρεμισμού.

Ο Ούλριχ Ζίγκμουντ στο επίκεντρο

Πρόσωπο της εκστρατείας είναι ο 36χρονος Ούλριχ Ζίγκμουντ, επικεφαλής της AfD στο κρατίδιο.

Με έντονη παρουσία στο TikTok και επικοινωνιακό ύφος διαφορετικό από εκείνο πολλών παλαιότερων στελεχών του κόμματος, έχει αποκτήσει μεγάλη αναγνωρισιμότητα και αντιμετωπίζεται από οπαδούς της AfD σχεδόν σαν πολιτικός σταρ.

Πριν από την πολιτική εργαζόταν ως πωλητής αρωματικών χώρου και έχει σπουδάσει επιχειρηματική ψυχολογία.

Το περιοδικό Der Spiegel τον χαρακτήρισε πρόσφατα «τον πιο επικίνδυνο άνθρωπο της Γερμανίας», έναν τίτλο που ο ίδιος αξιοποίησε επικοινωνιακά, υπογράφοντας μάλιστα αντίτυπα του περιοδικού σε συγκεντρώσεις.

Η αριθμητική της αυτοδυναμίας

Παρά το υψηλό ποσοστό της AfD, η απόλυτη πλειοψηφία παραμένει αβέβαιη.

Καθοριστικό ρόλο θα παίξει το πόσα μικρότερα κόμματα θα ξεπεράσουν το όριο του 5% για την είσοδό τους στο κοινοβούλιο του κρατιδίου.

Αν αρκετά από αυτά μείνουν εκτός, η AfD θα μπορούσε να αποκτήσει πλειοψηφία εδρών ακόμη και με ποσοστό χαμηλότερο του 50%.

Αν όχι, CDU, SPD και Πράσινοι θα επιχειρήσουν να βρουν έναν τρόπο να την κρατήσουν μακριά από την εξουσία. Εκεί ακριβώς ενδέχεται να γίνει αναπόφευκτος κάποιος βαθμός συνεννόησης με το Die Linke.

Η πίεση στο εσωτερικό της CDU

Ο Μερτς φτάνει σε αυτή την αναμέτρηση ήδη αποδυναμωμένος.

Έπειτα από 16 μήνες στην καγκελαρία, καταγράφει εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά δημοτικότητας, ενώ στο εσωτερικό της CDU έχει αρχίσει να συζητείται ακόμη και το ενδεχόμενο αντικατάστασής του.

Οι σχέσεις του με τμήματα του εκλογικού σώματος στην ανατολική Γερμανία είναι δύσκολες. Σε πρόσφατες εμφανίσεις του αποδοκιμάστηκε, ενώ πολίτες τον αποκάλεσαν «Πινόκιο» και «πολεμοκάπηλο».

Στελέχη των Χριστιανοδημοκρατών προειδοποιούν ότι μια βαριά ήττα στη Σαξονία-Άνχαλτ μπορεί να προκαλέσει ντόμινο, καθώς ακολουθούν και άλλες περιφερειακές εκλογές.

Για ορισμένους στην CDU, ακόμη και μια κυβέρνηση της AfD θα είχε ένα παράδοξο πλεονέκτημα: θα επέτρεπε στους Χριστιανοδημοκράτες να περάσουν στην αντιπολίτευση και να επιτεθούν στην ακροδεξιά για τις επιδόσεις της στην εξουσία.

«Την ημέρα που ο Ζίγκμουντ θα γίνει πρωθυπουργός, θα έχει τελειώσει», εκτίμησε ο βουλευτής της CDU Αλεξάντερ Ρόισερ, υποστηρίζοντας ότι δεν θα μπορέσει να υλοποιήσει τις υποσχέσεις του.

Το στοίχημα, ωστόσο, είναι τεράστιο.

Αν η AfD αποδειχθεί ικανή να κυβερνήσει, η νομιμοποίησή της θα ενισχυθεί. Αν μείνει εκτός εξουσίας χάρη σε μια εύθραυστη συμμαχία των αντιπάλων της, μπορεί να παρουσιάσει τον εαυτό της ως θύμα ενός πολιτικού συστήματος που ενώνεται για να την αποκλείσει.

Για τον Φρίντριχ Μερτς, λοιπόν, η κάλπη της Σαξονίας-Άνχαλτ μοιάζει να μην έχει εύκολη έξοδο: είτε η AfD γράψει ιστορία παίρνοντας την εξουσία είτε η CDU βρεθεί να εξαρτάται από την Αριστερά για να την εμποδίσει, η επόμενη ημέρα αναμένεται να είναι εξαιρετικά δύσκολη για τον Γερμανό καγκελάριο.