Ποιος καφές “μειώνει” τη βιολογική μας ηλικία;

Ο καφές είναι ρόφημα που απολαμβάνουν σε όλον τον πλανήτη, με την είσοδο της Ασίας -και δη της Κίνας– στην αγορά (έπαψαν να πίνουν μόνο ή κυρίως τσάι) να δημιουργηθεί επιπλέον θέματα προσφοράς και ζήτησης.

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Καφέ, καθημερινά οι κάτοικοι του πλανήτη καταναλώνουμε περισσότερα από 1,4 με 1,6 δισεκατομμύρια φλιτζάνια καφέ. Το BBC Food έχει εκτιμήσει πως τα φλιτζάνια είναι κάθε ημέρα περί τα 2.000.000.000.

Εν πάση περιπτώσει, στην Ελλάδα είμαστε “δυνατοί” καταναλωτές, όπως φαίνεται στην έκθεση της European Coffee Federation., Για την ακρίβεια, είμαστε μεταξύ των κορυφαίων του πλανήτη, με μέση κατανάλωση 5,5 γραμμάρια ανά άτομο (αντιστοιχεί σε 1,5 με 1,8 φλιτζάνια).

Είναι γνωστό πως η κατάχρηση έχει συνέπειες, όπως είναι η νευρικότητα, η αϋπνία, η ταχυκαρδία, ακόμα και οι κρίσεις πανικού. Αν όμως, είμαστε συνετοί ο καφές μας δίνει πολλά πράγματα.

Tα οφέλη του καφέ στη συνολική μας υγεία

Μελέτες έχουν συνδέσει τον (σκέτο, χωρίς ζάχαρη, γάλα ή γλυκαντικά που αλλάζουν άρδην το αποτέλεσμα) καφέ με πολλαπλά οφέλη υγείας, όπως τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, χάριν των αντιοξειδωτικών του.

Επίσης, ενόσω απολαμβάνουμε τον καφέ μας προστατεύουμε το συκώτι μας, δεδομένου ότι μειώνει τις πιθανότητες εμφάνισης λιπώδους διήθησης, κιρρώσεως του ήπατος, αλλά και καρκίνου του ήπατος.

Σημείωσε και ότι οι τακτικοί καταναλωτές καφέ εμφανίζουν έως 30 με 60% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης του Πάρκινσον, με την καφεΐνη να προστατεύει τα κύτταρα του εγκεφάλου που παράγουν ντοπαμίνη.

Ναι, αυξάνει παροδικά την πίεση, ωστόσο η κατανάλωση από 2 έως 4 φλιτζάνια, συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων, μακροπρόθεσμα.

Φιλτραρισμένος vs στιγμιαίος

Στο εύρημα για τη μείωση κινδύνου καρδιοαγγειακών ασθενειών, υπάρχει η υποσημείωση ότι ο φιλτραρισμένος καφές είναι προτιμότερος από τον στιγμιαίο, καθώς το φίλτρο “κρατάει” ουσίες που μπορούν να αυξήσουν την κακή χοληστερίνη, όπως είναι η καφεστόλη.

Ο φιλτραρισμένος καφές συνδέεται τώρα και με την πιο αργή βιολογική γήρανση, με ευρήματα μελέτης να δείχνουν πως ο στιγμιαίος καφές μας γερνά πιο γρήγορα. Όχι κάτι το τρομακτικό, αλλά υπάρχει μια μικρή επιτάχυνση.

Σε πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο npj Science of Food, ερευνητές αξιολόγησαν τις διατομεακές συσχετίσεις μεταξύ της κατανάλωσης καφέ και της βιολογικής γήρανσης.

Πόσο επηρεάζει δηλαδή, το πόσο γρήγορα γερνάει το σώμα μας.

Τι κάνει ο καφές φίλτρου στο σώμα μας

Οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από σχεδόν 50.000 συμμετέχοντες (μέσης ηλικίας 56 ετών) στη βρετανική βάση δεδομένων UK Biobank. Εξέτασαν τη σχέση ανάμεσα στο είδος καφέ που προτιμούν και σε τρεις βασικούς βιοδείκτες γήρανσης, μεταξύ των οποίων ήταν το μήκος των τελομερών που προστατεύουν το DNA.

Τα αποτελέσματα έδειξαν μια σαφή διαφοροποίηση:

Όσοι προτιμούσαν τον φιλτραρισμένο καφέ, εμφάνιζαν δείκτες που υποδηλώνουν “νεότερο” οργανισμό και καλύτερη διατήρηση των τελομερών.

Ο στιγμιαίος καφές συνδέθηκε με μια μικρή επιτάχυνση της βιολογικής γήρανσης (της τάξεως των 0,1 έως 0,2 ετών), ειδικά σε όσους κατανάλωναν πάνω από 3 φλιτζάνια την ημέρα. Η διαφορά ήταν πιο αισθητή σε άνδρες, καπνιστές και άτομα άνω των 60 ετών.

Σε ό,τι αφορά την εξήγηση αυτής της διαφοράς, η εν λόγω εργασία δεν απέδειξε άμεση σχέση αιτίας και αιτιατού. Οι ερευνητές όμως, εντόπισαν ορισμένους μεταβολικούς παράγοντες που μεσολαβούν σε αυτή τη διαδικασία.

Για παράδειγμα,

• η κατανάλωση καφέ φίλτρου συνδέθηκε θετικά με την καλή λειτουργία του μεταβολισμού και των νεφρών, συμβάλλοντας στην προστασία του οργανισμού και
• ο στιγμιαίος καφές φάνηκε να επηρεάζει σε μεγαλύτερο βαθμό δείκτες συστηματικής φλεγμονής στον οργανισμό.

Τι ισχύει για τον εσπρέσο

Προφανώς και οι ερευνητές σημείωσαν πως για να μιλήσουν για δεδομένα, θα χρειαστεί να ερευνήσουν περαιτέρω.

Μάλλον θα βάλουν στη λίστα και τον εσπρέσο που δεν είναι φιλτραρισμένος καφές, με την αυστηρή έννοια, αλλά περνάει από κλείστρο (μεταλλικό σιτάρι) πριν σερβιριστεί. Αυτό έχει μεγάλες οπές που επιτρέπει να περάσουν στο φλιτζάνι τα έλαια του καφέ -στα οποία χρωστάς την “κρέμα”.

Μέσα σε αυτά τα έλεια υπάρχει και η καφεστόλη, που έχει συνδεθεί με αύξηση της LDL χοληστερίνης.

Ο εσπρέσο έχει μικρότερη συγκέντρωση από αυτήν που υπάρχει στον ελληνικό καφέ ή αυτόν που “πρεσάρεται”, καθώς ο χρόνος εκχήλισης είναι σύντομος. Έχει όμως, μεγαλύτερη από τον καφέ φίλτρου. Άρα, αν προσέχεις την χοληστερίνη σου, διάλεξε τον φιλτραρισμένο καφέ.