Τουρισμός: Οι παράγοντες – “βαρόμετρο” για τη σεζόν, η ΙΤΒ και οι αφετηρίες “ρεκόρ” του 2025

Ανοίγει, με την έλευση του Μαρτίου η τουριστική σεζόν για φέτος, με τα πρώτα δείγματα να είναι θετικά.

Βέβαια ο κόσμος του τουρισμού, πάντα κρατά μικρό “καλάθι” έχοντας βαθιά επίγνωση των δομικών ζητημάτων, που αντιμετωπίζει ο κλάδος κι έχουν να κάνουν με τις γεωπολιτικές αβεβαιότητες, τις ελλείψεις υποδομών, την απουσία στρατηγικής αειφορίας, το πληθωριστικό περιβάλλον.

Ωστόσο αναγνωρίζει ότι η διάθεση για ταξίδι είναι πλέον παγιωμένη “στάση ζωής” και κυρίως αφορά μεγάλα τμήματα του παγκόσμιου πληθυσμού, ειδικά από νέες και αναδυόμενες αγορές της Ασίας.

Η ΙΤΒ

Τα “σήματα” αυτά αναμένεται να επιβεβαιωθούν τις επόμενες μέρες, οπότε και ξεκινά μια έκθεση “αναφοράς” για τον παγκόσμιο τουρισμό, η ΙΤΒ στο Βερολίνο. Πρόκειται, άλλωστε, για μια έκθεση, που ειδικά για την Ελλάδα λειτουργεί μαζί με την World Travel Market του Λονδίνου, ως  “”δείκτης”, καταγράφοντας τάσεις από τη μεγαλύτερη αγορά προέλευσης τουριστών για την Ελλάδα.

Η Γερμανία

Να σημειωθεί ότι ήδη τα μηνύματα από τη Γερμανία, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει εκεί η οικονομία είναι θετικές.

Χαρακτηριστικά με βάση όσα ανέφερε ενημέρωση του Ελληνογερμανικού Επμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου με αφορμή δύο σημαντικές περιφερειακές εκθέσεις τουρισμού στη Γερμανία. Πρόκειται για τη CMT Στουτγκάρδης (17 με 28 Ιανουαρίου) και τη Reisen & Caravaning  Αμβούργου (5 με 8 Φεβρουαρίου), αναμένεται  περαιτέρω ένταση των τουριστικών ροών από τη Γερμανία, ειδικά, προς την Κρήτη. Έτσι μα βάση στελέχη της Περιφέρειας Κρήτης που συμμετείχαν στις αυτές Εκθέσεις, αναμένεται ενίσχυση των ροών.

Να σημειωθεί ότι το Ελληνογερμανικό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο διοργάνωσε Περίπτερο για την Περιφέρεια Κρήτης, εκπρόσωποι της οποίας παρουσίασαν σε πλήθος tour operators, ταξιδιωτικών γραφείων, δημοσιογράφων, bloggers και ενδιαφερομένων τουριστών, προτάσεις για οργανωμένα «πακέτα» και άλλες δραστηριότητες, όπως περιπατητικές περιηγήσεις, ποδηλατικές διαδρομές, ορεινές αναβάσεις και καταδυτικές εμπειρίες, δίνοντας παράλληλα την ευκαιρία να γευθούν παραδοσιακά κρητικά προϊόντα.

Τάσεις στη Γερμανική αγορά

Τα βασικότερα συμπεράσματα από τις επαφές και συζητήσεις ήταν ότι:

• Το τουριστικό ρεύμα από τη Γερμανία αλλά και άλλες χώρες της κεντρικής Ευρώπης αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια.
• Υπάρχει έδαφος για προσέγγιση και προσέλκυση περισσότερων επισκεπτών από αρκετές περιφερειακές πόλεις της Γερμανίας, που αποτελούν δυναμικές αγορές, εν μέρει ανεξερεύνητες.
• Η Κρήτη ως προορισμός προσφέρεται για όλες τις εποχές του χρόνου.
• Οι διάφορες μορφές εναλλακτικού τουρισμού βρίσκουν απήχηση σε όλες τις ηλικίες.

Στη φετινή CMT συμμετείχαν 1.600 εκθέτες και την επισκέφθηκαν 260.000 επισκέπτες, ενώ στη Reisen & Caravaning μετείχαν 440 εκθέτες και την επισκέφθηκαν περισσότεροι από 65.000 επαγγελματίες του τουρισμού καθώς και ιδιώτες.

Σημειώνεται ότι, φέτος το Ελληνογερμανικό Επιμελητήριο θα διοργανώσει fam trip Γερμανών Τουριστικών Πρακτόρων και δημοσιογράφων σε όλη την Κρήτη από 7 μέχρι 14 Νοεμβρίου με στόχο να προβληθούν επιμέρους περιοχές και προορισμοί του νησιού καθώς και πολιτιστικές δραστηριότητες κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Παράλληλα προετοιμάζει Ελληνο-Γερμανικό Φόρουμ Τουρισμού όπου θα αναδειχθούν τα σχεδιαζόμενα αναπτυξιακά έργα στο πεδίο του τουρισμού, ο στόχος της 12μηνης διάρκειας του τουριστικού προϊόντος και η σημασία των εναλλακτικών επιλογών δραστηριοτήτων, όπως ο συνδυασμός υπηρεσιών υγείας και τουρισμού.

Η Γερμανική οικονομία

Αξίζει να σημειωθεί ότι με βάση ανάλυση του ΙΝΣΕΤΕ, με τίτλο «Οι εξελίξεις στην παγκόσμια οικονομία και στις χώρες προέλευσης των εισερχόμενων τουριστών στην Ελλάδα», η  οικονομία της Γερμανίας αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμό 1,1%, έναντι πρόβλεψης 1,2%  της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και 0,9% του ΔΝΤ. Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί το 2026 κατά 1,0%, όπως και το 2025.

Η Ελλάδα εισέπραξε από τον εισερχόμενο τουρισμό από τη Γερμανία περίπου 3,8 δισ. ευρώ το 2025 (16% του συνόλου των εσόδων, περιλαμβανομένων αυτών από την κρουαζιέρα) αυξημένα κατά +2,2% σε σύγκριση με το 2024 (3,7 δισ. Ευρώ).

Οι διεθνείς αεροπορικές αφίξεις από τα αεροδρόμια της Γερμανίας για το σύνολο του 2025 παρουσίασαν αύξηση +5,8% σε σχέση με το 2024.

Τα “βαρόμετρα”

Συνολικά, τη διατήρηση της ανθεκτικότητας και των αναπτυξιακών παραγόντων στην παγκόσμια οικονομία το 2026, παρά τις γεωπολιτικές προκλήσεις και τον εμπορικό προστατευτισμό, υπογραμμίζει η περιοδική έκθεση του ΙΝΣΕΤΕ με τίτλο «Οι εξελίξεις στην παγκόσμια οικονομία και στις χώρες προέλευσης των εισερχόμενων τουριστών στην Ελλάδα». 

Με βασικούς παράγοντες την επεκτατική δημοσιονομική πολιτική των ΗΠΑ – με υψηλό έλλειμμα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, τη σταδιακή αποκλιμάκωση των επιτοκίων και την ενίσχυση της κατανάλωσης λόγω της ανόδου των χρηματιστηριακών αξιών (wealth effect), το 2026 αναμένεται να αποτελέσει έτος σταδιακού εξορθολογισμού των αγορών.

Παρά τους αυξημένους κινδύνους χρηματοοικονομικών ανισορροπιών και τις γεωπολιτικές πιέσεις που οδηγούν σε ενίσχυση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη, οι κύριες αγορές του ελληνικού τουρισμού εμφανίζουν ανθεκτικότητα. Εξάλλου, η εκτιμώμενη μείωση των τιμών ενέργειας κατά -4,5% – με άμεση επίδραση στο κόστος μεταφορών – σε συνδυασμό με την επιτάχυνση των επενδύσεων μέσω του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, διαμορφώνουν προοπτικές συγκρατημένης αισιοδοξίας για τις οικονομίες των αγορών  εισερχόμενου τουρισμού το 2026.

Ανασκόπηση 2025: ανθεκτικότητα απέναντι στον προστατευτισμό

Όπως αναφέρεται, το 2025 σημαδεύτηκε από την νέα εμπορική πολιτική των ΗΠΑ, με την επιβολή δασμών σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από τη δεκαετία του 1950. Παρά το γεγονός ότι οι δασμοί (effective tariff) στις εισαγωγές των ΗΠΑ από την Κίνα έφτασαν στο 37,1%, το παγκόσμιο εμπόριο αυξήθηκε κατά +3,6% και η παγκόσμια οικονομία κατά +3,2%.

Αυτή η ανθεκτικότητα οφείλεται στον συνδυασμό της μεγάλης αύξησης των χρηματιστηριακών αξιών, της υποτίμησης του δολαρίου και της έντονα επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής των ΗΠΑ, παράγοντες που υπεραντιστάθμισαν τις αρνητικές επιπτώσεις των εμπορικών φραγμών στην παγκόσμια ανάπτυξη. Αυτοί οι παράγοντες αντιστάθμισαν αποτελεσματικά τις αρνητικές επιπτώσεις του εμπορικού προστατευτισμού, επιτρέποντας στην Κίνα (+5,0%), στις ΗΠΑ (+2,0%) και στην ΕΕ-20 ​​(+1,3%) να ξεπεράσουν τις αρχικές προσδοκίες ανάπτυξης κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Είναι χαρακτηριστικό ότι, παρά τους αυξημένους δασμούς, και η Κίνα και η ΕΕ-20 αύξησαν τις εξαγωγές τους προς ΗΠΑ κατά +4,4% και +1,7% αντίστοιχα. Όσον αφορά τις επιδόσεις εντός της Ευρώπης, το 2025 σημειώθηκαν σημαντικές αποκλίσεις, με χώρες όπως η Ιρλανδία (+14,2%), η Κύπρος (+3,7%) και η Ισπανία (+2,7%) να ηγούνται, ενώ η Γερμανία (+0,20%), η Γαλλία (+0,57%) και η Ιταλία (+0,5%) κατέγραψαν χαμηλότερους ρυθμούς.

Προβλέψεις ανάπτυξης παγκόσμιου ΑΕΠ για το 2026

Κύριοι προσδιοριστικοί παράγοντες της πορείας της παγκόσμιας οικονομίας το 2026 αναμένεται να είναι οι ακόλουθοι:

1. Επεκτατική δημοσιονομική πολιτική των ΗΠΑ: Το έλλειμμα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΠΑ προβλέπεται να ανέλθει στο -7,8% του ΑΕΠ ενισχύοντας την ζήτηση στην οικονομία των ΗΠΑ και, κατ’ επέκταση, παγκοσμίως.

2. Νομισματική πολιτική και χρηματιστήρια: Αναμένονται δύο ή περισσότερες μειώσεις επιτοκίων από τη FED, ενώ ο δείκτης S&P 500 ενδέχεται να προσεγγίσει τις 7.500 έως 8.000 μονάδες, ενισχύοντας την κατανάλωση λόγω αυξημένου  πλούτου (wealth effect).

3. Δασμολογική πολιτική ΗΠΑ: Η πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που ακύρωσε τους δασμούς που επέβαλε ο Πρόεδρος Τραμπ την Ημέρα της Ελευθερίας (Liberation Day), συνοδεύτηκε από επιβολή νέων δασμών από τον Πρόεδρο. Καθώς οι νέοι αυτοί δασμοί θα πρέπει να εγκριθούν από το Κογκρέσο εντός 150 ημερών, η σχετική αβεβαιότητα παρατείνεται.

4. Ενέργεια και άμυνα στην Ευρώπη: Η Ευρώπη έχει δημιουργήσει νέες αλυσίδες προμήθειας φυσικού αερίου μετά την παύση προμήθειάς του από τη Ρωσία. Οι τιμές πετρελαίου και αερίου προβλέπεται να μειωθούν κατά -4,5%. Παράλληλα, λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων, οι ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες αναμένεται να διπλασιαστούν από 1,5% σε περισσότερο από 3,0% του ΑΕΠ.

5. Επενδύσεις: Η εντατικοποίηση των έργων του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), που λήγει εντός του 2026, θα αποτελέσει καταλύτη για αύξηση των επενδύσεων στην Ευρώπη.

Κίνδυνοι

Παρά το θετικό βασικό σενάριο, επισημαίνεται από την έκθεση, ότι ο συνδυασμός επεκτατικών πολιτικών και πολύ υψηλών χρηματιστηριακών αποτιμήσεων, ενέχει τον κίνδυνο μιας σοβαρής παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης εάν η κατάσταση οδηγήσει σε μη διαχειρίσιμες “φούσκες”. Στους κινδύνους θα πρέπει να συνυπολογιστούν ενδεχόμενες αρνητικές γεωπολιτικές εξελίξεις με επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Οι εκτιμήσεις για τις χώρες προέλευσης των εισερχόμενων τουριστών στην Ελλάδα

Ως προς τις εξελίξεις και τις προοπτικές στις οικονομίες ορισμένων κύριων αγορών του εισερχόμενου τουρισμού στην Ελλάδα, εκτιμάται διαφοροποιημένη εικόνα για το 2026 ως εξής:

Ευρωζώνη (ΕΕ-20)

Η οικονομία της ΕΕ-20 αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμό 1,4%. Η εκτίμηση αυτή υπερβαίνει τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (1,2%) και του ΔΝΤ (1,1%). Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί το 2026 κατά 1,2%, όπως και το 2025.

Η Ελλάδα εισέπραξε από τον εισερχόμενο τουρισμό από τις χώρες της Ζώνης του Ευρώ περίπου 9,9 δισ. ευρώ το 2025 (41,7% του συνόλου των εσόδων, περιλαμβανομένων αυτών από την κρουαζιέρα) αυξημένα κατά +4,0% σε σύγκριση με το 2024 (9,5 δισ. ευρώ).

Οι διεθνείς αεροπορικές αφίξεις από τα αεροδρόμια των χωρών της Ευρωζώνης για το σύνολο του 2025 παρουσίασαν αύξηση +3,8% σε σχέση με το 2024.

Τι άφησε το 2025;

Στο μεταξύ, τον “πήχη” ψηλά έθεσε το 2025 για την τουριστική βιομηχανία της χώρας καθώς τα έσοδα διαμορφώθηκαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα της τάξης των 23,6 δισ. ευρώ ενώ η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση ενισχύθηκε κατά 2 εκατ. τουρίστες, προσεγγίζοντας στο σύνολο τους έτους, τα 38 εκατ. επισκέπτες.

Περισσότεροι αλλά και “ποιοτικότεροι”;

Και πάλι, βέβαια, το 2025 η χώρα ενίσχυσε τις αφίξεις σε μεγαλύτερο ρυθμό σε σχέση με τις εισπράξεις κάτι που δείχνει ότι θα πρέπει να στρέψει το ενδιαφέρον στην “ποιότητα” ώστε να κρατήσει ένα αειφορικό πρόσημo για τον κλάδο.

Έτσι, κατά το έτος 2025, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις κατέγραψαν άνοδο κατά 9,4% σε σύγκριση με το 2024 και διαμορφώθηκαν στα 23.626,0 εκατ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην αύξηση τόσο των εισπράξεων από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27 κατά 6,1%, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 12.695,9 εκατ. ευρώ, όσο και των εισπράξεων από κατοίκους των λοιπών χωρών κατά 14,7%, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 9.890,9 εκατ. ευρώ.  Η άνοδος των ταξιδιωτικών εισπράξεων προήλθε από την αύξηση της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης κατά 5,6%, αλλά και της μέσης δαπάνης ανά ταξίδι κατά 3,8%.

Οι βασικές αγορές

Αναλυτικότερα, οι εισπράξεις από κατοίκους των χωρών της ζώνης του ευρώ διαμορφώθηκαν στα 9.853,9 εκατ. ευρώ, ενισχυμένες κατά 4,0%, ενώ οι εισπράξεις από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27 εκτός της ζώνης του ευρώ αυξήθηκαν κατά 14,1% και διαμορφώθηκαν στα 2.842,0 εκατ. ευρώ.

Ειδικότερα, οι εισπράξεις από τη Γερμανία κατέγραψαν άνοδο κατά 2,2% και διαμορφώθηκαν στα 3.784,0 εκατ. ευρώ, όπως και οι εισπράξεις από τη Γαλλία, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 5,9% στα 1.333,7 εκατ. ευρώ. Ενισχυμένες κατά 5,1% ήταν και οι εισπράξεις από την Ιταλία, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 1.287,6 εκατ. ευρώ.

Από τις λοιπές χώρες, άνοδο κατά 18,5% σημείωσαν οι εισπράξεις από το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 3.744,3 εκατ. ευρώ, ενώ οι εισπράξεις από τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 8,5% στα 1.717,8 εκατ. ευρώ. Τέλος, οι εισπράξεις από τη Ρωσία διαμορφώθηκαν στα 23,8 εκατ. ευρώ.

Με βάση, πάντως, εκτιμήσεις της αγοράς, οι αγορές στις οποίες θα πρέπει να στοχεύσει η χώρα για να επιτύχει την ποιοτική κι όχι ποσοτική ενίσχυση της εν λόγω δραστηριότητας.

Ο Δεκέμβριος

Μάλιστα και ο Δεκέμβριος κινήθηκε δυναμικά έως και θεαματικά.

Για την ακρίβεια η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση τον Δεκέμβριο του 2025 αυξήθηκε κατά 49% έναντι του αντίστοιχου μήνα του 2024 και διαμορφώθηκε σε 1,315 εκατ. ταξιδιώτες. Η χώρα μάλιστα προσέλκυσε τουρίστες τόσο αεροπορικώς – οι αεροπορικές αφίξεις αυξήθηκαν κατά 34,9% – αλλά κυρίως οδικώς – η ταξιδιωτική κίνηση μέσω οδικών συνοριακών σταθμών αυξήθηκε κατά 80,5%.

Η μέση δαπάνη Δεκεμβρίου

Πάντως, για τον Δεκέμβριο, “πυλώνας” αύξησης των εσόδων ήταν η “ποσότητα” και λιγότερο η “ποιότητα’. Δηλαδή, η αύξηση της ταξιδιωτικής κίνησης ήταν σημαντικά πιο ψηλά από την άνοδο των ταξιδιωτικών εισπράξεων. Συγκεκριμένα, αυξήθηκαν κατά 33% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024, γεγονός που υποδεικνύει ότι η μέση δαπάνη των εισερχόμενων ταξιδιωτών μειώθηκε, σε αντίθεση με τους προηγούμενους μήνες που κινείτο ανοδικά, κατά 10,6%.

Οι αγορές Δεκεμβρίου

Δεδομένου μάλιστα ότι οι εισπράξεις από τις χώρες τροφοδότες της Ελλάδας με την υψηλότερη μέση δαπάνη – ΗΠΑ και Μ. Βρετανία – αυξήθηκαν, βάσει των στοιχείων του ταξιδιωτικού ισοζυγίου της ΤτΕ, η πτώση της μέσης δαπάνης εδράζεται εν μέρει στην αύξηση της οδικής ταξιδιωτικής κίνησης, η οποία εισφέρει παραδοσιακά χαμηλότερα στα τουριστικά έσοδα της χώρας.

Σημειωτέον ότι πέρα από τις ΗΠΑ και την Μ. Βρετανία – οι ταξιδιωτικές εισπράξεις από τις οποίες ενισχύθηκαν τον Δεκέμβριο κατά 6,1% και κατά 176% αντίστοιχα, ανοδικά κινήθηκαν και οι ταξιδιωτικές εισπράξεις από την Ιταλία, κατά 59,4%.

Στον αντίποδα ρυθμούς φάνηκε να ρίχνει η γερμανική και η γαλλική αγορά με τις ταξιδιωτικές εισπράξεις να μειώνονται κατά 10% και κατά 13,5% αντίστοιχα παρότι μάλιστα η ταξιδιωτική κίνηση από τη Γερμανία αυξήθηκε κατά 85,1%. Σε αντίθεση με τους Γερμανούς που φάνηκε να περιορίζουν τις ταξιδιωτικές τους δαπάνες χωρίς να σταματούν να ταξιδεύουν βέβαια, οι Γάλλοι περιόρισαν και τα ταξίδια τους στη χώρα μας, με την ταξιδιωτική κίνηση από την Γαλλία να εμφανίζεται μειωμένη κατά 14,2%, σε 36 χιλ. ταξιδιώτες έναντι του περυσινού Δεκεμβρίου.

Από άποψη ταξιδιωτικής κίνησης οι αγορές που είχαν την μεγαλύτερη συνεισφορά στα έσοδα εμφάνισαν άνοδο. Συγκεκριμένα οι Ιταλοί επισκέπτες της χώρας αυξήθηκαν κατά 83,5% τον Δεκέμβριο του 2025 έναντι του 2024 ενώ οι Βρετανοί κατά 117,9%. Οι Αμερικανοί από την άλλη, αν και αριθμητικά λιγότεροι – η ταξιδιωτική κίνηση από τις ΗΠΑ μειώθηκε κατά 8,7% σε 60,9 χιλ. ταξιδιώτες έναντι του 2024 – φάνηκε να ξοδεύουν περισσότερο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σε απόλυτους αριθμούς την μεγαλύτερη συνεισφορά στις ταξιδιωτικές εισπράξεις του Δεκεμβρίου είχε το Ηνωμένο Βασίλειο με 83,8 εκατ. ευρώ ταξιδιωτικές εισπράξεις, ακολούθησε η Γερμανία – που παραδοσιακά έρχεται πρώτη σε αφίξεις και εισπράξεις – με 60,3 εκατ. ευρώ, ενώ στην τρίτη θέση βρέθηκαν οι ΗΠΑ με 55,5 εκατ. ευρώ, παρότι ο αριθμός των ταξιδιωτών ήταν μειωμένος όπως προαναφέρθηκε. Την πεντάδα έκλεισαν η Ιταλία που εισέφερε 31,4 εκατ ευρώ και η Γαλλία με 15,9 εκατ. ευρώ.