Ακρόπολη: Στο επίκεντρο ξανά ο ανελκυστήρας – Τι απαντά το ΥΠΠΟ στις καταγγελίες

Νέες καταγγελίες έρχονται στη δημοσιότητα και φέτος το καλοκαίρι για προβλήματα στη λειτουργία του ανελκυστήρα της Ακρόπολης, μιας υποδομής απολύτως κρίσιμης για την πρόσβαση αναπήρων και ανθρώπων με κινητικές δυσκολίες στον αρχαιολογικό χώρο, με το ΥΠΠΟ να προχωρά σήμερα, Δευτέρα (24/08), στις απαραίτητες διευκρινίσεις.

Σημειώνεται ότι σε ρεπορτάζ του NEWS 24/7 εργαζόμενοι είχαν καταγγείλει τη συχνότητα με την οποία παρουσιάζει βλάβες το ασανσέρ, εμποδίζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την πρόσβαση των ανθρώπων που εξαρτώνται από τη λειτουργία του για να επισκεφθούν το μνημείο.

Φέτος το καλοκαίρι, δεκάδες ήταν οι αναφορές επισκεπτών και επαγγελματιών του τουρισμού για περιπτώσεις κατά τις οποίες ο ανελκυστήρας τέθηκε εκτός λειτουργίας, με αποτέλεσμα άνθρωποι με κινητικές δυσκολίες να βρίσκονται αντιμέτωποι είτε με πολύωρη αναμονή είτε, σε ορισμένες περιπτώσεις, με την αδυναμία να επισκεφθούν τελικά τον Ιερό Βράχο.

Χαρακτηριστική είναι η δημόσια καταγγελία ξεναγού για περιστατικό που σημειώθηκε μόλις την προηγούμενη εβδομάδα, στις 19 Αυγούστου.

Όπως περιγράφει ο Αναστάσιος Θανόπουλος σε ανάρτησή του, ο ίδιος συνόδευε ομάδα επισκεπτών με εισιτήρια για τη ζώνη 08:00 – 09:00, μεταξύ των οποίων βρισκόταν και ένας άνθρωπος από τη Βοστόνη με κινητικές δυσκολίες, που χρησιμοποιούσε αμαξίδιο.

Όπως περιγράφει, πριν από το άνοιγμα του χώρου είχε ενημερωθεί ότι ο ανελκυστήρας “μάλλον θα λειτουργούσε”. Στις 08:00, ωστόσο, τους ανακοινώθηκε ότι είχε παρουσιάσει εκ νέου πρόβλημα και ότι αναμενόταν τεχνικός, ο οποίος εκείνη τη στιγμή βρισκόταν ακόμη στην Παιανία.

Καθώς η ώρα περνούσε και υπήρχε πλέον ο κίνδυνος να χαθεί η προβλεπόμενη ώρα εισόδου, ο ξεναγός αποφάσισε, όπως αναφέρει, να προχωρήσει από την κεντρική είσοδο μαζί με τον επισκέπτη και το αμαξίδιό του.

Με τη βοήθεια των φυλάκων του αρχαιολογικού χώρου –για τη στάση των οποίων η ίδια κάνει ιδιαίτερα θετική αναφορά– κατάφεραν να ανεβάσουν το αμαξίδιο μέχρι περίπου το ύψος του Ηρωδείου.

Από εκεί και πέρα, όμως, η διαδρομή δεν ήταν εφικτή.

«Άφησα τον άνθρωπο, με μεγάλη μου λύπη και ντροπή, λίγο πιο πάνω από το Ηρώδειο να μας περιμένει με το αμαξίδιο και ανέβηκα με τους υπόλοιπους πελάτες στην Ακρόπολη», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Η ταλαιπωρία, σύμφωνα με την καταγγελία, συνεχίστηκε και στην Αρχαία Αγορά. Ο ξεναγός υποστηρίζει ότι η παλαιότερη δυνατότητα εισόδου από την πλευρά της Αποστόλου Παύλου για επισκέπτες με κινητικά προβλήματα δεν ήταν πλέον διαθέσιμη, με αποτέλεσμα η πρόσβαση στην κεντρική είσοδο να απαιτεί μεγάλη παράκαμψη.

Τελικά, όπως περιέγραψε, ο επισκέπτης δεν κατάφερε να δει ούτε την Ακρόπολη ούτε τον Ναό του Ηφαίστου από κοντά.

“Ο επισκέπτης από τη Βοστόνη που είχε κινητικά προβλήματα και είχε ξοδέψει τόσα χρήματα δεν είδε τον Ναό του Ηφαίστου ούτε από κάτω. Τα εισιτήρια βέβαια αυξήθηκαν, αλλά δεν προβλέψανε έστω να επιστρέφουν τα χρήματα σε ανθρώπους με κινητικά προβλήματα, που λόγω αιώνιας βλάβης του ανελκυστήρα δεν μπόρεσαν να επισκεφτούν την Ακρόπολη έστω μία φορά στη ζωή τους. Να δείξουμε έστω ότι έχουμε λίγο φιλότιμο. Δείξτε επιτέλους λίγη κατανόηση!” σημείωσε σε ανάρτησή του.

Τι απαντά το Υπουργείο Πολιτισμού

Από την πλευρά του, το Υπουργείο Πολιτισμού, με ανακοίνωσή του σχετικά με δημοσιεύματα και σχόλια για τη λειτουργία του ανελκυστήρα της Ακρόπολης –και όχι ειδικά για το παραπάνω περιστατικό– επισημαίνει ότι η προσβασιμότητα στον Ιερό Βράχο αποτελεί ένα “από τα πλέον σύνθετα τεχνικά ζητήματα“, εξαιτίας της μορφολογίας του χώρου, των μεγάλων υψομετρικών διαφορών και της ανάγκης προστασίας των μνημείων.

“Αυτή τη βασική αρχή φαίνεται ότι την αγνοούν ή σκοπίμως την ξεχνούν όσοι εργαλειοποιούν τις πραγματικές δυσκολίες και τις απαρέγκλιτες προϋποθέσεις ασφαλούς λειτουργίας του ανελκυστήρα πλαγιάς” αναφέρει το ΥΠΠΟ, υπογραμμίζοντας ότι ο ανελκυστήρας αποτελεί εξειδικευμένη ηλεκτρομηχανολογική εγκατάσταση, σχεδιασμένη ειδικά για τις απαιτητικές συνθήκες της Ακρόπολης, και ότι δεν μπορεί να συγκρίνεται με έναν συμβατικό ανελκυστήρα κτηρίου.

“Δεν πρόκειται, επομένως, για μια συνήθη υποδομή που μπορεί να αξιολογείται με απλουστευτικές συγκρίσεις, ούτε να αντιμετωπίζεται με όρους ενός συμβατικού ανελκυστήρα κτηρίου” σημειώνει χαρακτηριστικά και εξηγεί πως “η λειτουργία του μπορεί να διακόπτεται για λόγους ασφαλείας, μεταξύ άλλων όταν η ένταση του ανέμου ξεπερνά τα 5 μποφόρ, σε ακραία καιρικά φαινόμενα ή όταν οι υψηλές θερμοκρασίες για συνεχές χρονικό διάστημα ενδέχεται να επηρεάσουν την ασφαλή λειτουργία του συστήματος”.

“Μια εγκατάσταση τέτοιας τεχνικής πολυπλοκότητας, όπως ο συγκεκριμένος ανελκυστήρας, η οποία λειτουργεί υπό ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες και εξυπηρετεί καθημερινά μεγάλο αριθμό επισκεπτών, απαιτεί συστηματική προληπτική και έκτακτη συντήρηση. Η συντήρηση δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας ούτε μπορεί να παρουσιάζεται ως «βλάβη», όπως εμφανίζεται από τους γνωστούς αντιπολιτευτικούς κύκλους. Είναι αναγκαία προϋπόθεση για την αξιοπιστία και, πρωτίστως, για την ασφάλεια των χρηστών” τονίζει.

Το ΥΠΠΟ σημειώνει, τέλος, ότι από την έναρξη της τουριστικής περιόδου, τον Απρίλιο του 2026, έως τις 20 Αυγούστου πραγματοποιήθηκαν συνολικά 14.710 διαδρομές με τον ανελκυστήρα, αριθμός που, όπως αναφέρει, “αποτυπώνει την καθημερινή συμβολή της εγκατάστασης στην εξασφάλιση της πρόσβασης στον Ιερό Βράχο για επισκέπτες με δυσκολίες στην κίνηση και δίνει την πραγματική εικόνα της λειτουργίας της, πέρα από την αποσπασματική προβολή μεμονωμένων περιστατικών εκ μέρους συγκεκριμένων ΜΜΕ”.

“Ο ανελκυστήρας άλλοτε λειτουργεί και άλλοτε όχι”

Στην ανακοίνωση του ΥΠΠΟ απαντά, από την πλευρά της, η αντιπρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων και αρχαιολόγος, Δέσποινα Κουτσούμπα, η οποία υποστηρίζει ότι η εικόνα που περιγράφει το υπουργείο δεν αποτυπώνει τα προβλήματα που, όπως αναφέρει, καταγράφονται σχεδόν καθημερινά κατά τους θερινούς μήνες.

Η ίδια θέτει σειρά ερωτημάτων για τη λειτουργία του ανελκυστήρα, σημειώνοντας μεταξύ άλλων ότι σήμερα, Δευτέρα (24/08), που το ΥΠΠΟ εξέδωσε τη σχετική ανακοίνωση, ο ανελκυστήρας δεν λειτουργούσε, ενώ αμφισβητεί ότι οι 14.710 διαδρομές που επικαλείται το ΥΠΠΟ αρκούν για να αποτυπώσουν την πραγματική κατάσταση.

“14.000 αναβάσεις και καταβάσεις απο τον Απρίλιο φέτος, που λεει το ΥΠΠΟ στο δελτιο τυπου του, απλώς αποδεικνύουν οτι ο ανελκυστήρας υπολειτουργεί. Η Ακρόπολη τον Αύγουστο εχει πάνω απο 20.000 επισκέπτες τη μερα. Πόσες φορές στο ίδιο χρονικό διάστημα χρειάστηκε να έρθει η πυροσβεστικη; Ας μας πουν ενα νούμερο” τονίζει χαρακτηριστικά.

Σχετικά με την αναλυτική περιγραφή των ιδιαιτεροτήτων του ανελκυστήρα από πλευράς ΥΠΠΟ η κ. Κουτσούμπα σημειώνει “ακριβως για αυτα φωνάζαμε το 2020, οταν λέγαμε οτι πρεπει να σχεδιαστεί ένας ανελκυστηρας ειδικα για την Ακρόπολη κι όχι να πάρουν τον έτοιμο, να το περασουν ΚΑΣ με το προσπέκτους -οπως έκαναν- να κάνουν εγκαινια οπως οπως και να νομίζουν οτι έβγαλαν την υποχρέωση! Έστω και τωρα ας παραδεχτει το ΥΠΠΟ οτι αυτος ο ανελκυστήρας δεν ειναι κατάλληλος για συνεχή χρήση στην Ακρόπολη και ας ξεκινήσει να σχεδιάζει κάτι για τις ανάγκες της Ακροπολης. Με έξοδα του ΥΠΠΟ, οπως αντιστοιχεί στο κορυφαίο μνημειο της χωρας, μνημειο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς”.

Παράλληλα, επαναφέρει το ζήτημα των τουαλετών στον Ιερό Βράχο και ζητά να ανοίξουν οι εγκαταστάσεις του παλιού Μουσείου της Ακρόπολης, κάνοντας λόγο για καθημερινή ταλαιπωρία επισκεπτών και εργαζομένων.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του ΥΠΠΟ:

“Η προσβασιμότητα του αρχαιολογικού χώρου της Ακρόπολης αποτελεί ένα από τα πλέον σύνθετα τεχνικά ζητήματα στη διαχείριση ενός μοναδικού μνημειακού συνόλου, λόγω της ιδιαίτερα δύσκολης μορφολογίας του φυσικού αναγλύφου, των μεγάλων υψομετρικών διαφορών και της απόλυτης υποχρέωσης κάθε τεχνική επέμβαση να πραγματοποιείται χωρίς καμία επιβάρυνση των μνημείων και των αρχαιολογικών καταλοίπων.

Αυτή τη βασική αρχή φαίνεται ότι την αγνοούν ή σκοπίμως την ξεχνούν όσοι εργαλειοποιούν τις πραγματικές δυσκολίες και τις απαρέγκλιτες προϋποθέσεις ασφαλούς λειτουργίας του ανελκυστήρα πλαγιάς. Ο ανελκυστήρας αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης παρέμβασης για την ουσιαστική προσβασιμότητα του αρχαιολογικού χώρου, η οποία περιλαμβάνει και προσβάσιμες διαδρομές στο πλάτωμα, ώστε η άφιξη στον Βράχο να συνοδεύεται από δυνατότητα περιήγησης στα σημαντικότερα μνημεία.

Ο ανελκυστήρας σχεδιάστηκε ειδικά για τις ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες της Ακρόπολης, εγκαταστάθηκε, το 2020, και το κόστος της εγκατάστασης όπως και της λειτουργίας του καλύπτεται από το Ίδρυμα Ωνάση. Πρόκειται για εξειδικευμένη ηλεκτρομηχανολογική εγκατάσταση, η οποία κινείται σε διαδρομή με έντονο και μεταβαλλόμενο ανάγλυφο, σε σημεία όπου η κλίση προσεγγίζει την κατακόρυφο. Δεν πρόκειται, επομένως, για μια συνήθη υποδομή που μπορεί να αξιολογείται με απλουστευτικές συγκρίσεις, ούτε να αντιμετωπίζεται με όρους ενός συμβατικού ανελκυστήρα κτηρίου.

Ο ανελκυστήρας προορίζεται κατά προτεραιότητα για:

• Άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), και συνοδούς τους εφόσον προβλέπεται και απαιτείται
• Άτομα με κινητική δυσκολία, όπως χρήστες βοηθημάτων βάδισης (πατερίτσες, περιπατητήρες)
• Ηλικιωμένους και άλλα άτομα με περιορισμένη κινητικότητα
• Εγκύους, με δική τους ευθύνη
• Γονέα που συνοδεύει μόνος ή μόνη, δύο ή περισσότερα βρέφη ή νήπια

Ο ανελκυστήρας έχει ωφέλιμο φορτίο 1.300 κιλών και μπορεί να εξυπηρετήσει δύο αμαξίδια με τους συνοδούς τους ή φορείο ασθενοφόρου με συνοδό. Η διαδρομή ολοκληρώνεται σε περίπου 32 δευτερόλεπτα, ενώ η εγκατάσταση διαθέτει πολλαπλά συστήματα ασφαλείας για την αντιμετώπιση διακοπής ηλεκτρικού ρεύματος ή άλλου έκτακτου περιστατικού.

Μια εγκατάσταση τέτοιας τεχνικής πολυπλοκότητας, όπως ο συγκεκριμένος ανελκυστήρας, η οποία λειτουργεί υπό ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες και εξυπηρετεί καθημερινά μεγάλο αριθμό επισκεπτών, απαιτεί συστηματική προληπτική και έκτακτη συντήρηση. Η συντήρηση δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας ούτε μπορεί να παρουσιάζεται ως «βλάβη», όπως εμφανίζεται από τους γνωστούς αντιπολιτευτικούς κύκλους. Είναι αναγκαία προϋπόθεση για την αξιοπιστία και, πρωτίστως, για την ασφάλεια των χρηστών.

Η λειτουργία του ανελκυστήρα διακόπτεται όταν:

• Η ένταση του ανέμου υπερβαίνει τα επιτρεπόμενα όρια ασφαλείας, που καθορίζονται στα 5 μποφώρ
• Παρατηρούνται ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως έντονες βροχοπτώσεις
• Όταν οι συνθήκες ενδέχεται να επηρεάσουν την ασφαλή λειτουργία του συστήματος, όπως οι υψηλές θερμοκρασίες για συνεχές χρονικό διάστημα.

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται βάσει:

• Των μετρήσεων των εγκατεστημένων συστημάτων παρακολούθησης
• Των οδηγιών και τεχνικών προδιαγραφών του κατασκευαστή
• Των αποφάσεων του αρμόδιου προσωπικού λειτουργίας και φύλαξης του Υπουργείου Πολιτισμού.

Για όσους στοιχειωδώς γνωρίζουν τον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης είναι σαφές ότι ειδικά η βόρεια κλιτύς της Ακρόπολης, και μάλιστα στο ύψος που κινείται ο ανελκυστήρας, είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις καιρικές συνθήκες και ιδιαίτερα στους ισχυρούς ανέμους.

Όταν οι καιρικές συνθήκες υπερβαίνουν τα όρια ασφαλούς λειτουργίας, ο ανελκυστήρας δεν μπορεί και, κυρίως ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ να λειτουργεί. Η προσωρινή παύση της λειτουργίας του σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αποτελεί τεχνική αστοχία, αλλά εφαρμογή των προβλεπόμενων κανόνων ασφαλείας. Καμία απαίτηση για αδιάλειπτη λειτουργία δεν μπορεί να υπερισχύσει της προστασίας των χρηστών.

Από το τέλος του 2025, τη συντήρηση και την εποπτεία της καλής λειτουργίας του ανελκυστήρα έχει αναλάβει -με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ωνάση- η «KLEEMANN GREECE ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΕ», παρέχοντας συνεχή τεχνική υποστήριξη και άμεση παρέμβαση όπου απαιτείται. Κάθε ζήτημα που ανακύπτει σε μια τόσο σύνθετη εγκατάσταση αντιμετωπίζεται με τις προβλεπόμενες διαδικασίες ελέγχου και αποκατάστασης από εξειδικευμένο προσωπικό. Η λειτουργία μιας υποδομής τέτοιων απαιτήσεων χωρίς συντήρηση, τεχνικούς ελέγχους ή τήρηση των ορίων ασφαλείας δεν είναι απλώς ανεδαφική, είναι αντίθετη προς τους κανόνες ασφαλούς λειτουργίας, θέτει θέμα ασφαλείας για τους χρήστες.

Από την έναρξη της τουριστικής περιόδου, τον Απρίλιο 2026 ως τις 20 Αυγούστου, έχουν πραγματοποιηθεί με τον ανελκυστήρα 14.710 διαδρομές. Ο αριθμός είναι απολύτως ενδεικτικός της χρησιμότητας και της εντατικής χρήσης του ανελκυστήρα. Ο αριθμός αυτός αποτυπώνει την καθημερινή συμβολή της εγκατάστασης στην εξασφάλιση της πρόσβασης στον Ιερό Βράχο για επισκέπτες με δυσκολίες στην κίνηση και δίνει την πραγματική εικόνα της λειτουργίας της, πέρα από την αποσπασματική προβολή μεμονωμένων περιστατικών εκ μέρους συγκεκριμένων ΜΜΕ.

Η προσβασιμότητα του Ιερού Βράχου είναι μια διαρκής και απαιτητική προσπάθεια, που προϋποθέτει τεχνική ευθύνη, συνεχή εποπτεία και αυστηρή τήρηση των κανόνων ασφαλείας, η οποία εξασφαλίζεται χάρη στα στελέχη και το προσωπικό της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, της εξειδικευμένης αναδόχου εταιρείας και της υποστήριξης του Ιδρύματος Ωνάση.

Η πραγματική εικόνα της λειτουργίας του ανελκυστήρα δεν μπορεί να αποτυπώνεται μέσα από μεμονωμένα περιστατικά και απλουστευτικές συγκρίσεις. Η προσπάθεια για ασφαλή και ισότιμη πρόσβαση συνεχίζεται, με απόλυτη προτεραιότητα στην προστασία των χρηστών και στον σεβασμό του μοναδικού μνημειακού περιβάλλοντος της Ακρόπολης. Αυτή είναι και παραμένει η βασική υποχρέωση και προτεραιότητα του Υπουργείου Πολιτισμού”.

Πάντως, σε μια εποχή κατά την οποία η ισότιμη πρόσβαση στον πολιτισμό δεν μπορεί να είναι υπό διαπραγμάτευση, το ζητούμενο για το ΥΠΠΟ δεν είναι μόνο η ύπαρξη υποδομών προσβασιμότητας, αλλά η διασφάλιση της λειτουργίας τους και, όταν αυτές τίθενται εκτός λειτουργίας, η ύπαρξη εναλλακτικών ώστε κανένας επισκέπτης με αναπηρία ή κινητική δυσκολία να μη μένει τελικά εκτός μνημείου.