Γιατί το “δεν θα κάνω πρεσβυωπία επειδή έχω μυωπία” είναι ένα μεγάλο ψέμα

Η πρεσβυωπία μπορεί να εμφανίζεται γύρω στα 40 σε όλους. Ανεξάρτητα δηλαδή, από το αν έχουμε μυωπία, υπερμετρωπία ή αστιγματισμό ή τίποτα.

Ωστόσο, οι διαδικασίες που οδηγούν σε αυτήν την εμφάνιση αρχίζουν σχεδόν από τη στιγμή που γεννιόμαστε.

Συγκεκριμένα, ο διάφανος και πολύ ελαστικός -όταν είμαστε νέοι- κρυσταλλοειδής φακός του ματιού (βρίσκεται πίσω από την κόρη και την ίριδα), λειτουργεί όπως το αυτόματο ζουμ της φωτογραφικής μηχανής.

Συγκεντρώνει το φως που μπαίνει στο μάτι και το φέρνει με ακρίβεια πάνω στον αμφιβληστροειδή (την “οθόνη”), προκειμένου να βλέπουμε καθαρά.

Έτσι, όταν κοιτάμε μακριά, χαλαρώνει και γίνεται πιο επίπεδος. Όταν κοιτάμε κοντά, ένας μικρός μυς τον σφίγγει και φουσκώνει.

Με τα χρόνια όμως, αυτός ο φακός σκληραίνει και από τις 14-20 διοπτρίες προσαρμοστικότητας που διαθέτει στις ηλικίες 1-10 ετών, φτάνει τις 4-5 στα 35 με 40 έτη.

Η πρεσβυωπία λοιπόν, είναι η φυσική σκλήρυνση αυτού του φακού.

Μπορεί να γίνει κάτι για να καθυστερήσει πρεσβυωπία;

Όχι.

Όπως επισημαίνει ο οργανισμός National Eye Institute επιβεβαιώνει ότι ο κρυσταλλοειδής φακός παράγει διαρκώς νέα κύτταρα καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του.

Επειδή ωστόσο, ο φακός είναι κλεισμένος μέσα σε μια προστατευτική κάψουλα, τα παλιά κύτταρα δεν αποβάλλονται. Αντιθέτως, συμπιέζονται στο κέντρο, οδηγώντας σε αναπόφευκτη συμπύκνωση και απώλεια της ικανότητας του να αλλάζει σχήμα.

Γιατί οι μύωπες βλέπουν κοντά όταν βγάζουν τα γυαλιά τους

Η μυωπία και η πρεσβυωπία λειτουργούν “αντίθετα” ως προς την εστίαση.

Συγκεκριμένα, στη μυωπία, το μάτι είναι συνήθως πιο “μακρύ” από το φυσιολογικό ή ο κερατοειδής έχει μεγάλη καμπυλότητα. Η ίδια η πάθηση εστιάζει το φως πιο κοντά και έτσι οι μύωπες βλέπουν καλά κοντά, αλλά θολά μακριά.

Στην πραγματικότητα βέβαια, ο κρυσταλλοειδής φακός των μυώπων σκληραίνει και γερνάει όπως όλων των άλλων. Αυτό σημαίνει πως αποκτούν πρεσβυωπία, όπως όλοι οι άλλοι.

Τι συμβαίνει όμως, στην πράξη και μπορούν να δουν κοντά όταν βγάζουν τα γυαλιά τους;

Θα μεταφέρω τα λόγια του οφθαλμίατρου που μου εξήγησε το φαινόμενο, όσο πιο απλά μπορώ: όταν μύωπας φοράει τα γυαλιά του, ο εγκέφαλος του “αντιλαμβάνεται” πως βλέπει κανονικά.

Δηλαδή, το μάτι “συμπεριφέρεται” σαν να έχει τέλεια όραση. Τότε γίνεται αμέσως αισθητή η πρεσβυωπία, που κάνει ό,τι υπάρχει κοντά να φαίνεται θολό.

Όταν τώρα, ο μύωπας βγάλει τα γυαλιά του, η ίδια η μυωπία λειτουργεί ως “φυσικό ζουμ” για κοντινές αποστάσεις. Έτσι, ακυρώνεται η ανάγκη για γυαλιά πρεσβυωπίας, μέχρι που αυτή αυξάνεται και δυσκολεύει η όραση στις ενδιάμεσες αποστάσεις (πχ του υπολογιστή).

Τότε δεν αρκεί να βγάλει ο μύωπας τα γυαλιά του για να δει κοντά. Χρειάζεται πολυεστιακά γυαλιά.