Τράπεζες: “Πράσινο φως” από τον Επόπτη για μεγαλύτερα μερίσματα – Τι αλλάζει για τους μετόχους

Μια νέα εποχή ξεκινά για τις τέσσερις μεγάλες ελληνικές τράπεζες, καθώς αποκτούν μεγαλύτερη ελευθερία στη διανομή των κερδών τους. Μετά από πολλά χρόνια αυστηρής εποπτείας και περιορισμών, οι τράπεζες έλαβαν το «πράσινο φως» ώστε να μπορούν να καταβάλλουν μερίσματα χωρίς να ζητούν κάθε φορά προηγούμενη έγκριση από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι τράπεζες έχουν ήδη λάβει σχετική επιστολή, στην οποία επισημαίνεται ότι η διανομή μερισμάτων δεν θα απαιτεί πλέον την προηγούμενη έγκριση του επόπτη. Η αλλαγή αφορά τις διανομές από τα κέρδη του 2026, ενώ οι επίσημες ανακοινώσεις αναμένεται να συνδεθούν με την ολοκλήρωση της εποπτικής αξιολόγησης των τραπεζών.

Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη, καθώς οι ελληνικές τράπεζες αφήνουν πίσω τους την περίοδο κατά την οποία έπρεπε να εξασφαλίζουν ειδική εποπτική συναίνεση για τις επιστροφές κεφαλαίων στους μετόχους τους.

Τι σημαίνει η αλλαγή για τους μετόχους

Στην πράξη, οι τράπεζες αποκτούν μεγαλύτερη ευχέρεια να αποφασίζουν πόσα χρήματα θα μοιράζουν από τα ετήσια κέρδη τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα μπορούν να διανέμουν απεριόριστα ποσά. Θα εξακολουθούν να υποχρεούνται να διατηρούν επαρκή κεφάλαια και να συμμορφώνονται με τους ευρωπαϊκούς εποπτικούς κανόνες.

Ωστόσο, η κατάργηση της ανάγκης προηγούμενης έγκρισης για τα μερίσματα αποτελεί ένδειξη εμπιστοσύνης στην οικονομική κατάσταση των ελληνικών τραπεζών.

Οι μέτοχοι μπορούν πλέον να προσβλέπουν σε υψηλότερες και πιο σταθερές διανομές, εφόσον διατηρηθεί η ισχυρή κερδοφορία. Οι τράπεζες αναμένεται να αναδείξουν αυτή την εξέλιξη στις παρουσιάσεις των οικονομικών αποτελεσμάτων τους προς τους αναλυτές, που ξεκινούν στα τέλη Οκτωβρίου.

Πάνω από το 60% των κερδών στους μετόχους

Οι εκτιμήσεις της αγοράς δείχνουν ότι οι τέσσερις συστημικές τράπεζες θα επιστρέψουν το 2027 στους μετόχους τους περισσότερο από το 60% των κερδών που θα πραγματοποιήσουν το 2026. Αυτό σημαίνει ότι για κάθε 100 ευρώ καθαρών κερδών, περισσότερα από 60 ευρώ θα μπορούν να κατευθύνονται προς τους μετόχους, είτε με τη μορφή μερισμάτων είτε μέσω επαναγοράς ιδίων μετοχών.

Μάλιστα, οι προβλέψεις δείχνουν ότι το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων θα καταβάλλεται απευθείας σε μετρητά.

Ειδικότερα, για το 2027 εκτιμάται ότι:

• 53,5% των κερδών θα διανεμηθεί ως μέρισμα σε μετρητά.
• 7% των κερδών θα κατευθυνθεί σε προγράμματα επαναγοράς ιδίων μετοχών.
• Πάνω από 60% συνολικά θα επιστραφεί στους μετόχους.

Για το 2028, το συνολικό ποσοστό διανομής αναμένεται να κινηθεί κοντά στο 60% των κερδών του 2027.

Η διαφορά ανάμεσα στο μέρισμα και στην επαναγορά μετοχών είναι σημαντική. Στην πρώτη περίπτωση ο μέτοχος λαμβάνει απευθείας χρήματα στον λογαριασμό του, ενώ στη δεύτερη η τράπεζα αγοράζει δικές της μετοχές από την αγορά, κάτι που μπορεί να ωφελήσει έμμεσα τους επενδυτές.

Μερίσματα αυξημένα κατά 36%

Η επιστροφή των ελληνικών τραπεζών στις υψηλές διανομές έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στα στοιχεία. Σύμφωνα με την DBRS Morningstar, τα μερίσματα που διένειμαν οι ελληνικές τράπεζες από τα κέρδη του 2025 αυξήθηκαν κατά 36% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Η Ελλάδα κατέλαβε τη δεύτερη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών αγορών που εξετάστηκαν, πίσω από τη Γερμανία, όπου η αύξηση έφτασε το 42%.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η μεταβολή στο ποσοστό των κερδών που επιστρέφει στους μετόχους.Το 2023 οι ελληνικές τράπεζες διέθεταν κατά μέσο όρο περίπου το 20% των κερδών τους για διανομές. Το 2025 το ποσοστό είχε αυξηθεί στο 37%, ενώ οι εκτιμήσεις για τις επόμενες χρήσεις το τοποθετούν κοντά ή και πάνω από το 60%. Με απλά λόγια, οι τράπεζες που πριν από λίγα χρόνια κρατούσαν το μεγαλύτερο μέρος των κερδών τους για να ενισχύσουν τα κεφάλαιά τους, πλέον επιστρέφουν πολύ μεγαλύτερα ποσά στους επενδυτές.

Γιατί οι τράπεζες μπορούν να μοιράζουν περισσότερα χρήματα

Η αλλαγή συνδέεται με τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Τα τελευταία χρόνια οι τράπεζες έχουν περιορίσει σημαντικά τα «κόκκινα» δάνεια, έχουν ενισχύσει τα κεφάλαιά τους και καταγράφουν υψηλή κερδοφορία.

Παράλληλα, η αύξηση των νέων δανείων δημιουργεί πρόσθετα έσοδα, επιτρέποντας στις διοικήσεις να συνδυάζουν τη χρηματοδότηση της οικονομίας με την ανταμοιβή των μετόχων.

Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι αποφάσεις του ευρωπαϊκού επόπτη για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις του λεγόμενου δεύτερου πυλώνα. Όπου οι απαιτήσεις αυτές μειώνονται, οι τράπεζες αποκτούν μεγαλύτερα κεφαλαιακά περιθώρια.

Τι είναι το SREP και γιατί έχει σημασία

Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις έχει η ετήσια εποπτική αξιολόγηση SREP, που πραγματοποιεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Μέσω αυτής εξετάζονται η κερδοφορία, η κεφαλαιακή επάρκεια, η ρευστότητα και η ικανότητα κάθε τράπεζας να αντιμετωπίζει οικονομικούς κινδύνους.

Από τα αποτελέσματα της αξιολόγησης προκύπτουν και οι εποπτικές κεφαλαιακές απαιτήσεις που πρέπει να τηρούν οι τράπεζες.

Η μεγαλύτερη ευχέρεια στη διανομή μερισμάτων δείχνει ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα έχει διανύσει μεγάλη απόσταση από την περίοδο της οικονομικής κρίσης.