Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης: 111 εκατ. επιδίκασε το Πρωτοδικείο του Άμστερνταμ – Θα ασκήσει έφεση η Heineken

Συνολικό ποσό 111 εκατ. ευρώ επιδίκασε στη Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης το Πρωτοδικείο του Άμστερνταμ στις 21 Οκτωβρίου 2026, για τη ζημία από τις καταχρηστικές πρακτικές της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας στην ελληνική αγορά μπίρας την περίοδο 1998-2014.

Η Heineken και η ελληνική θυγατρική της κρίθηκαν από κοινού υπεύθυνες για την αποκατάσταση της ζημίας. Ο ολλανδικός όμιλος διαφωνεί με σημαντικά σημεία της απόφασης και ανακοίνωσε ότι θα ασκήσει έφεση.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της Heineken, το ποσό περιλαμβάνει αποζημίωση €43 εκατ. και νόμιμους τόκους €68 εκατ. Οι τόκοι αντιστοιχούν στο 61% του τελικού ποσού, ποσοστό που ο όμιλος αποδίδει στα νόμιμα επιτόκια και στη μεγάλη διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών.

Η θέση της Heineken

Η Heineken δηλώνει ότι σέβεται το δικαστήριο και τη νομική διαδικασία, επισημαίνει όμως ότι διαφωνεί με σημαντικά μέρη της απόφασης. Υποστηρίζει ότι αξιώσεις αποζημίωσης αυτού του μεγέθους πρέπει να βασίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία και να αντανακλούν τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς.

Όπως αναφέρει, ο υπολογισμός της αποζημίωσης στηρίζεται εν μέρει σε παραδοχές για τις πωλήσεις, την τιμολόγηση και την κερδοφορία της ΖΜΘ σε ένα υποθετικό σενάριο αγοράς. Κατά τη Heineken, οι παραδοχές αυτές πρέπει να ελεγχθούν προσεκτικά σε σχέση με τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία και τις εξελίξεις της αγοράς κατά τη σχετική περίοδο. Ο όμιλος θεωρεί ότι το ποσό που επιδικάστηκε δεν αντανακλά σωστά τους συγκεκριμένους παράγοντες.

Για τους λόγους αυτούς ανακοίνωσε ότι θα ασκήσει έφεση, ώστε τα ζητήματα να εξεταστούν πλήρως.

Παράλληλα, η Heineken αναφέρει ότι η συμμόρφωση με το δίκαιο του ανταγωνισμού αποτελεί δομικό πυλώνα της εταιρικής διακυβέρνησής της και υποστηρίζεται από πολιτικές, ελεγκτικούς μηχανισμούς και προγράμματα εκπαίδευσης σε ολόκληρο τον οργανισμό. Δηλώνει ότι εφαρμόζει πολιτικές και πρότυπα συμμόρφωσης σε όλες τις αγορές όπου δραστηριοποιείται και παραμένει προσηλωμένη στις αρχές αυτές.

Το οικονομικό μοντέλο της αποζημίωσης

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΖΜΘ, το δικαστήριο υιοθέτησε για τον υπολογισμό της αποζημίωσης το οικονομικό μοντέλο της Oxera, οικονομικού συμβούλου της εταιρείας, απορρίπτοντας εν γένει τα επιχειρήματα της Heineken και του οικονομικού της συμβούλου, CRA.

Κατά την αξιολόγηση της ζημίας, έλαβε υπόψη τα ευρήματα της ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού σχετικά με τη φύση, τη χρονική διάρκεια και την έκταση των καταχρηστικών πρακτικών της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας.

Ο διευθύνων σύμβουλος της ΖΜΘ, Δημήτρης Πολιτόπουλος, είχε αναφέρει ότι η υπόθεση θεωρείται η πρώτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση στην οποία ιδιωτική επιχείρηση διεκδικεί αποζημίωση τέτοιας κλίμακας βάσει διαπιστώσεων εθνικής αρχής ανταγωνισμού.

Η δικαστική διαδρομή από το 2015

Η ΖΜΘ προσέφυγε κατά της Heineken στο Πρωτοδικείο του Άμστερνταμ το 2017. Είχε προηγηθεί, τον Δεκέμβριο του 2015, η απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, με την οποία διαπιστώθηκε ότι η Αθηναϊκή Ζυθοποιία είχε καταχραστεί τη δεσπόζουσα θέση της για τουλάχιστον 16 χρόνια, εφαρμόζοντας πρακτικές αποκλεισμού ανταγωνιστών από την ελληνική αγορά μπίρας.

Η απόφαση οδήγησε στην επιβολή του υψηλότερου προστίμου στην ιστορία της ανεξάρτητης αρχής μέχρι τότε. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΖΜΘ, οι τότε διευθύνοντες σύμβουλοι της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας καταδικάστηκαν αμετάκλητα από τα ελληνικά δικαστήρια για τη σχετική υπόθεση.

Τον Οκτώβριο του 2024, το Πρωτοδικείο του Άμστερνταμ έκρινε με ενδιάμεση απόφαση ότι η Heineken και η Αθηναϊκή Ζυθοποιία αποτελούν ενιαία οικονομική οντότητα και, κατά συνέπεια, ευθύνονται από κοινού για τη ζημία από τις παράνομες πρακτικές της ελληνικής θυγατρικής. Η συμμετοχή της Heineken στην Αθηναϊκή Ζυθοποιία ανέρχεται σε 98,8%.

Η προσπάθεια της Heineken να αμφισβητήσει τη δικαιοδοσία των ολλανδικών δικαστηρίων απορρίφθηκε τελεσίδικα από το Ανώτατο Δικαστήριο της Ολλανδίας τον περασμένο Ιούνιο, μετά και τη σχετική εισήγηση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Φεβρουάριο του 2025.

Στο χαρτοφυλάκιο της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι μπίρες Άλφα, Μάμος, Νύμφη, Noctua, Fischer, Amstel και Heineken.

Οι τοποθετήσεις της ΖΜΘ

Ο διευθυντής Εταιρικής Ανάπτυξης της ΖΜΘ, Δημήτρης Κρις, υποστήριξε ότι επί σχεδόν τρεις δεκαετίες η Heineken επιδίωκε να αποφύγει τις ευθύνες της για τη ζημία που, όπως ανέφερε, προκάλεσαν οι πρακτικές της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας στη ΖΜΘ και στους Έλληνες καταναλωτές έως το 2014.

Χαρακτήρισε την απόφαση σημαντικό βήμα προς την αποκατάσταση της ζημίας και έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς στην ιστορία της ΖΜΘ. Απέδωσε την έκβαση στη δουλειά, στον σχεδιασμό και στην επιμονή της εταιρείας απέναντι στον πολυεθνικό όμιλο, προσθέτοντας ότι η διεκδίκηση συνεχίζεται.

Κατά τη ΖΜΘ, η απόφαση επιβεβαιώνει ότι μια μητρική εταιρεία στην ΕΕ μπορεί να λογοδοτήσει για παραβάσεις θυγατρικής της και δημιουργεί νομικό προηγούμενο για τη διεκδίκηση αποζημιώσεων στην έδρα πολυεθνικών ομίλων, όταν οι θυγατρικές τους παραβιάζουν τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού σε άλλα κράτη-μέλη.

Η υπεύθυνη Επικοινωνίας της ΖΜΘ, Μαρίνα Κουτσογιάννη, δήλωσε ότι η Heineken βρίσκεται αντιμέτωπη με το κόστος των πρακτικών της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας. Επικαλέστηκε την απόφαση και ευρήματα αρχών ανταγωνισμού στην Ελλάδα, την Ολλανδία, την Αυστρία, την Ουγγαρία και τις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι αναδεικνύουν τη σοβαρότητα και το εύρος των παραβάσεων του ομίλου. Συνέδεσε επίσης την απόφαση με τις απαιτήσεις ιδιωτών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων που έχουν ζημιωθεί από αντιανταγωνιστικές πρακτικές πολυεθνικών στην ΕΕ.

Ειδικά για την Αυστρία, η ανακοίνωση της ΖΜΘ αναφέρει ότι η Ομοσπονδιακή Αρχή Ανταγωνισμού έχει κινήσει διαδικασία κατά της Heineken και της θυγατρικής της, Brau Union, ενώπιον του Δικαστηρίου Καρτέλ της Βιέννης. Η ΖΜΘ υποστηρίζει ότι οι υπό εξέταση πρακτικές παρουσιάζουν ομοιότητες με εκείνες που διαπιστώθηκαν στην Ελλάδα.

Νέα έρευνα στην ελληνική αγορά μπίρας

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΖΜΘ, η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει ξεκινήσει νέα έρευνα για καταγγελλόμενες καταχρηστικές πρακτικές στην αγορά μπίρας μετά την απόφαση του 2015.

Η ΖΜΘ εκτιμά ότι, εφόσον η έρευνα καταλήξει σε νέα ευρήματα κατά της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας, το προηγούμενο της αγωγής της θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες αξιώσεις επιχειρήσεων που έχουν υποστεί ζημία.

Η δραστηριότητα της ΖΜΘ

Η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης ιδρύθηκε το 1996 στην Κομοτηνή και, σύμφωνα με την εταιρεία, αποτέλεσε την πρώτη ελληνικής ιδιοκτησίας ζυθοποιία της σύγχρονης εποχής που λάνσαρε ελληνική μπίρα στην εγχώρια αγορά. Το 1998 κυκλοφόρησε τη Βεργίνα Premium Lager, σε μια αγορά στην οποία, όπως αναφέρει, κυριαρχούσαν ξένες ζυθοποιίες από τον 19ο αιώνα.

Σήμερα διαθέτει παρουσία στην Ελλάδα και σε διεθνείς αγορές, με χαρτοφυλάκιο premium και specialty μπιρών, οι οποίες έχουν λάβει διακρίσεις σε ευρωπαϊκούς και διεθνείς διαγωνισμούς.

Έχει επίσης αναπτύξει το πρώτο πρόγραμμα συμβολαιακής καλλιέργειας κριθαριού βυνοποίησης στην Ελλάδα, συνεργαζόμενη απευθείας με εκατοντάδες Έλληνες παραγωγούς, καθώς και δραστηριότητα παραγωγής και εξαγωγής ελληνικών specialty βυνών.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της Επιτροπής Ανταγωνισμού, οι πρακτικές της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας που εξετάστηκαν στην υπόθεση ξεκίνησαν λίγους μήνες μετά την είσοδο της Βεργίνα στην αγορά το 1998 και συνεχίστηκαν για τουλάχιστον 16 χρόνια.